Кіріспе

Қолдан қанды әкетіп баратын қан тамыры

Қоян асты венасы – денеде екі жағынан орналасқан, жұптасқан үлкен тамыр. Ол жоғарғы аяқтардан қанды әкетіп, жүрекке қайтаруға жауапты. Сол жақ қоян асты венасы липидтерді сіңіруде маңызды рөл атқарады, себебі кеуде түтікшесі арқылы лимфамен келген заттардың қан ағынына енуіне мүмкіндік береді. Қоян асты венасының диаметрі шамамен 1–2 см, адамның дене бітіміне байланысты.

Құрылымы

Әрбір кілт сүйек асты венасы қолтық венасының жалғасы болып табылады және бірінші қабырғаның сыртқы жиегінен алдыңғы скален бұлшығының ортаңғы жиегіне дейін созылады. Осы жерде ол ішкі жақ венасымен бірігіп, қол-бас венасын (кейде "атаусыз вена" деп те аталады) құрайды. Бірігу бұрышы веналық бұрыш деп аталады. Кілт сүйек асты венасы кілт сүйек асты артериясын бойлай жүреді және алдыңғы скален бұлшығының орналасуы арқылы кілт сүйек асты артериясынан бөлінеді.

Функция

Кеуде каналы сол жақ ішкі жамбас тамырымен қосылған жердегі сол жақ жамбас асты тамырына құяды. Ол лимфа жүйесінен лимфаны (су және ерітінділерді), сондай-ақ ішекте тамақтан алынған майлар мен липидтерден пайда болатын хиломикронды немесе хильді тасымалдайды, осылайша олардың қан ағынына енуіне мүмкіндік береді; майлар мен липидтердің өнімдері қан ағыны арқылы бауыр қақпа тамырларына, содан кейін бауырға жеткізіледі. Сондықтан сол жақ жамбас асты тамыры осы майлар мен липидтердің сіңуінде маңызды рөл атқарады. Оң лимфалық канал лимфасын оң жақ ішкі жамбас тамыры мен оң жақ жамбас асты тамырының қосылған жеріне құяды.

Орталық веналық желілер

Субклавиалық венаның үлкен, орталық және салыстырмалы түрде үстірт орналасуына байланысты, орталық веналық катетерлерді орналастыру үшін көбінесе оң субклавиалық вена қолданылады. Пневмоторакс, гемоторакс және ілеспе субклавиалық артерияны жарақаттау қаупі болғандықтан, бұл тәсіл басқа әдістерге, мысалы, оң ішкі жақшыға қарағанда сирек қолданылады.

Кеуде тұйықтарының синдромы

Кілегей артериясы көкірек шығар жолы синдромы кезінде бітелуі мүмкін. Бұл қолдың ісінуіне, ауыруға және цианозға алып келуі мүмкін. Көкірек шығар жолы синдромының себебі, тромб немесе сыртқы қысым болсын, дереу жойылуы тиіс.

Этимология

Суб (астыңғы) және клавикулаға қатысты.

Аурулар

Паджет-Шретер ауруы – бұл қолтықасты веналарының тромбозы, көбінесе дене шынықтыру кезінде туындаған созылулар салдарынан пайда болады.