Кіріспе

Польшаның барлау агенттігі 2002 жылы Urząd Ochrony Państwa реформасы мен бөлінуі нәтижесінде құрылды. Urząd Ochrony Państwa Agencja Wywiadu (AW) және Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) деп екіге бөлінді. Қазіргі Сыртқы барлау агенттігінің басшысы – полковник Бартош Ярмушкевич.

Жаратылыс

Польша Халық Республикасы 1989 жылы таратылған кезде жаңа билік поляктардың көпшілігінің өте теріс қабылдаған арнайы қызметтерді реформалауға қадам басқан еді. 1990 жылдың сәуір айында Ішкі істер министрлігінің I және II департаменттерін алмастырған Мемлекеттік қорғау басқармасын (МҚБ) құру туралы заң қабылданды. Бұл Қауіпсіздік қызметінің (ҚҚ) таратылуына әкелді. МҚБ – Ішкі істер министрлігі құрамына кірмейтін, тәуелсіз және бейтарап мекеме болды, бұл барлау қызметтерінің саяси ықпалдан арылуын көрсетті. Мемлекеттік қорғау басқармасы кадр саясаты, МҚБ басшысының жалпы саясаты және мемлекеттік саясатты сақтауы тұрғысынан Ішкі істер министрлігінің бақылауында болды. Алайда, барлау және қарсы барлау қызметтерін бөлу туралы шешім 1990 жылы әлі қабылданбады, себебі мұндай шараның қымбатқа түсуі мүмкін еді. 2002 жылғы Заң күшіне енгенге дейін және екі жеке агенттік құрылғанға дейін, МҚБ басшысы лауазымы конституциялық даудың нысанына айналды. Бұл міндет депутат және мемлекеттік хатшы Збигнев Симиятковскиге жүктелді. Дау депутаттық мандатты басқа мемлекеттік қызметпен үйлестіру мәселесіне қатысты. Польша Конституциясының 103(1) бабына сәйкес, мұндай әрекетке тыйым салынған. Бірақ, Польша Конституциясының сол жерінде Министрлер Кеңесінің мүшелері мен мемлекеттік басқарудағы мемлекеттік хатшылар парламентте отыруға құқылы екендігін көрсететін ерекшелік те бар. Конституциялық сот бұл мәселе бойынша 2004 жылы (2002 жылғы реформадан кейін) ABW және AW басшыларына мемлекеттік хатшы шені беру конституцияға қайшы екенін шешті, өйткені бұл парламенттік мандатты мемлекеттік басқарудағы қызметпен үйлестіруге қойылған тыйымды айналып өтуге мүмкіндік береді. Конституциялық соттың шешімі бойынша, мемлекеттік хатшы шені берудің жалғыз заңдық салдары – агенттік басшысы лауазымын парламенттік мандатпен біріктіру мүмкіндігі.