Кіріспе

Гонконгтағы қоғамдық кітапханалар жүйесі

Гонконг қоғамдық кітапханалары (HKPL; ) – Гонконгтағы 70 стационарлық және 12 жылжымалы қоғамдық кітапханалардың жүйесі. Жалпы кітап қоры 14,35 миллион данадан астам материалды құрайды. Бұл жүйе Демалыс және мәдени қызметтер департаменті басқаруында. Кітапханалар желісі компьютерлендірілген кітапхана басқару жүйесі арқылы байланыстырылған, ол әлемдегі ең ірі екі тілді жүйелердің бірі болып табылады және қытай және ағылшын тілдерінде қызмет көрсетеді. Кітапхана бас кеңсесі Козвей-Бейдегі Гонконг орталық кітапханасының он бірінші қабатында орналасқан.

Тарих

Гонконгтың алғашқы қоғамдық кітапханасы – Сити-холл кітапханасы 1869 жылы бұрынғы Гонконг қалалық әкімшілік ғимаратында құрылды. 1933 жылы ескі қалалық ғимаратты бұзудан кейін кітапхана жұмысын тоқтатты. Бірінші заманауи кітапхана 1962 жылы жаңа қалалық әкімшілік ғимаратында ашылды, ол Орталық кітапхана ашылғанға дейін көп жылдар бойы орталық кітапхана болып қызмет етті. Қызмет көрсетудің алғашқы айында он мыңнан астам кітапхана билеттері берілді, ал кітап алушылар бір уақытта тек бір кітап алуға шектелді. Екінші орналасқан жері және Коулундағы алғашқы кітапхана – 1965 жылы ашылған Уотерлоо жолы кітапханасы (кейіннен 1984 жылы Коулун қоғамдық кітапханасымен алмастырылды). 1970 жылдың желтоқсан айында жаңадан салынған Вах Фу елді мекенінде Пок Фу Лам қоғамдық кітапханасы ашылды және 40 жылдан бері осы қауымға үздіксіз қызмет көрсетуде. Жаңа аумақтардағы алғашқы қоғамдық кітапхана 1974 жылы Фук Лой елді мекенінде, Цуэн Ван жаңа қаласында ашылды.

Қауіпсіздік мәселесі

Гонконгтағы барлық кітапханалар "Кітапхана ережелеріне" бағынады, бірақ ережелердің бір бөлігі қазіргі кезде ескірген. Мысалы, тыңдау және қарау залдарында ешбір адам бірден артық жазбаны тыңдамауы керек немесе бір әнді қайталап ойнамауы керек; сондай-ақ, бірден артық фильмді көруге немесе бір фильмді екінші рет көруге рұқсат жоқ. Кітапхана фотосуретке түсіруге және бейнежазуға тыйым салады, әсіресе 2012 жылдан бері смартфондардың танымал болуынан кейін. "Фотосуретке түсіруге тыйым салынған" деген белгілер кіреберісте, балалар кітапханасында, баспалдақта және оқу залдарында бірнеше жерге орнатылған. Кітапханада тәртіп сақтау үшін күзетшілер де бар, олар "Фотосуретке түсіруге тыйым салынған" ережесін сақтауды қамтамасыз етеді. Кітапхана қарапайым азаматтарға фотосуретке түсуге рұқсат бермейді; тек коммерциялық түсіруге ғана рұқсат беріледі және стандартты төлемдер қолданылады.

Кітап цензурасы

2020 жылдың шілдесінде Гонконгтың ұлттық қауіпсіздік туралы заңы қабылданғаннан кейін, биліктің нұсқауымен кітапхана әкімшілігі демократияны қолдайтын кітаптарды алып тастап, оларды "тексеруде" деп белгіледі. Кем дегенде тоғыз кітап алынып тасталды, оның ішінде Джошуа Вонг, Таня Чан және Хорас Чиннің кітаптары бар. 2021 жылы кітапханалар Тяньаньмэнь қырғыны туралы 29 атауды алып тастағаны анықталды, барлығы 263 данасы алынып тасталды. 2023 жылдың мамыр айында карикатурашы Зунзидің кітаптары қоғамдық кітапханалардан алынып тасталды, LCSD былай деді: "Гонконгтың қоғамдық кітапханалары жинақтың дамуына сәйкес келмейтін кітаптарды мерзімді түрде қарап шығып, алып тастайды. Ұлттық қауіпсіздік туралы заңдарды немесе Гонконг заңдарын бұзуы мүмкін деп күдіктенген кітаптар дереу тексеру үшін алынып тасталады". Гонконгтың еркін баспасөз қызметі 2020 жылдан бері алынып тасталған бірнеше кітап туралы хабарлады. 2023 жылдың шілдесінде LCSD халықты ұлттық қауіпсіздік заңын бұзуы мүмкін кітаптар туралы хабарлауға шақырып, "құнашатай" деді.