Кіріспе

Уэльстің Пемброкшир жағалауындағы маяк

Смоллс маяғы – Уэльстің Пемброкширдегі Марлос түбегінің батысына қарай шамамен 20 миль (32 км) және Грасхолмнан батысқа қарай 8 миль (13 км) қашықтықта орналасқан, толқынмен шайылатын базальт және долерит тау жыныстары тобының ең ірісінде тұрған маяқ. Ол 1861 жылы инженер Джеймс Дуглас сол жартаста 1776 жылы салынған бұрынғы маяқтың орнына салған. Бұл Тринити Хаус басқаратын ең алыс орналасқан маяк.

Тарих

Smalls Lighthouse алғашқы Smalls Lighthouse Джон Филлипстің (Ливерпуль саудагері және кеме иесі) бастамасымен 1775 және 1776 жылдар аралығында Ливерпуль музыкалық аспаптар жасаушысы Генри Уайтсайдтың жоспарлары бойынша салынды. Біраз шайқалып тұрса да, ол 80 жыл бойы тұрды. Жарық сегіз майлы шаммен, шыныдан жасалған көп қырлы рефлекторларға орналастырылды. 1817 жылы шамдардың саны екі есеге арттырылып, күміс жалатылған параболалық рефлекторлармен алмастырылды, олар әлдеқайда тиімді болды. Осы бағанаға негіделген конструкция кейіннен көптеген теңіз құрылыстарында сәтті қолданылды. Уайтсайд 1777 жылы маяқтың құрылысын тексеру үшін келгенде, дауыл салдарынан бір ай бойы қамалып, азық-түлік жағдайы нашарлады. Ол Сент-Дэвидтегі досына хат жазып, оны бөтелкеге салып, табылушыға арналған хабарламамен бірге: "Бұл хатты тапқан адамның оны Томас Уильямсқа, Эск, Трелитинге, Сент-Дэвидге, Уэльске жіберуге мейірімді болатынына сенеміз" деп қалдырды. Екі күннен кейін хат адресатқа дерлік есігінің алдына жетіп, оған тапсырылды.

Смолл маяк апаты

Ескі маяк 1801 жылы Smalls Lighthouse трагедиясы деп аталатын қорқынышты оқиғадан кейін маяк саясатында өзгеріс тудырды. Маякпен басқаратын Томас Хауэлл мен Томас Гриффит есімді екі адам жиі дауласып отыратын. Гриффит ойсырап қаза тапқаннан кейін, Хауэлл оның денесін теңізге тастаса, билік оны кісі өлтірген деп айыптауы мүмкін деп қорқып, денесін жасыруға тырысты. Гриффиттің денесі шіріген кезде Хауэлл мәйітке уақытша табут жасап, сыртқы жақтағы сөреге бекітті. Күшті жел табутты қиратып, дененің қолы маяк үйінің терезесінен көріне бастады. Жел соққан сайын, желдің күшімен қол қозғалып, ишарат жасағандай болып көрінетін. Бұрынғы әріптесінің шіри бастаған денесіне қарамастан және маяқты жалғыз басқаруға тура келсе де, Хауэлл маяқтың жарығын өшірмей сақтап тұрды. Хауэлл қызметтен босатылғанда, оқиғаның әсері соншалықты күшті болды, оның достары оны танымады. Осыдан кейін басқарушы орган маяк саясатын өзгертіп, әр командада үш адам болуын міндеттеді, бұл 1980 жылдарға дейін, британ маяқтары автоматтанғанша сақталды.

Медиада

2011 жылы Смоллз маягының трагедиясы Алан Харрис жазған "Маяк" атты BBC радиоспекторының тақырыбы болды. Крис Кроу режиссерлік еткен 2016 жылғы британдық "Маяк" фильмі де осы оқиғаға шала байланысты. 2019 жылы америкалық режиссер Роберт Эггерстің "Маяк" фильмі де осы трагедиядан шабыттанды.

1831 жылғы апат

1831 жылы мұнараны осыған дейін көрмегендей үлкен толқын шапты, күзетшілер бөлмесінің едені жыртылып, төбеге тиіп, күзетшілердің барлығы жарақаттанды, ал біреуі соншалықты ауыр жарақат алды ki, көз жұмды. Бірақ зақымдар жөнделіп, шамшырақ тағы отыз жыл тұрды, содан кейін жаңасына алмастырылды.

Қазіргі маяк

Жаңа маяқты Троица үйінің бас инженері Джеймс Уокер жобалаған, ал Дуглас бас инженер болып жұмыс істеді. Троица үйі 1836 жылы бұрынғы жалға алушылардан иелік еткен. Мұнара 1861 жылы аяқталды. 1978 жылы фонарь үстіне тікұшақ алаңы орнатылды, ал 1987 жылы маяк автоматтандырылды. Бұл Ұлыбританиядағы жел және күн энергиясымен жұмыс істейтін алғашқы маяқ. Онда бар болғаны 35 ваттты шам болса да, линзалардың арқасында оны 34 километрге дейін көруге болады. Бұл елдегі су ағызылатын унитазы орнатылған алғашқы маяқ болды. Маяк тарихы 2006 жылы BBC телеарнасының "Coast" бағдарламасының 1-ші маусымындағы "Бристоль – Кардиган шығанағы" атты эпизодында көрсетілді.

Капитан Т. Х. Самнер

Смоллз маягы кеме жүргізу тарихында маңызды роль атқарады. 1837 жылы американдық капитан Томас Хаббард Самнер қалың ауа-райында Смоллз маягына жақындағанда аспан позициялық сызықтары – тең биіктіктегі шеңберлер – деген ұғымды ашты. Осы позициялық сызықтар дерлік барлық қазіргі заманғы аспан навигациясының негізін құрайды және кейде Самнер сызықтары деп аталды.