Санкт-Петербургтегі Қазан кафедралық соборы

Кіріспе

Санкт-Петербург қаласындағы, Ресейдегі православие кафедралық соборы.

Қазан кафедралық соборы немесе Қазанский кафедральный собор (Казанский кафедральный собор) – Санкт-Петербургтегі Невский проспектіде орналасқан Ресей православие шіркеуінің кафедралық соборы. Ол Ресейдегі ең қадірлі иконалардың бірі саналатын Қазандық Қасиетті Анаға арналған.

Өмірбаян

Собордың құрылысы 1801 жылы басталып, Александр Сергеевич Строгановтың басшылығымен он жылға созылды. 1811 жылы аяқталғаннан кейін, жаңа ғибадатхана Қазан соборы қасиеттіленген кезде бұрынғы Богородицаның туған күні шіркеуінің орнын басты, ол собор үшін бөлшектенген еді. Архитектор Андрей Воронихин ғимаратты Римдегі Әулие Петр базиликасының үлгісінде салған. Кейбір өнер тарихшылары император Павелдің (1796–1801 жылдары билеген) Невский проспектісінің қарсы бетінде Қазан соборын көзге көрінетіндей етіп салмақ болған шіркеу құрылысын жоспарлағанын айтады, бірақ бұл жоспарлар іске аспады. Ресей православие шіркеуі сол кездегі Ресей астанасында католик базиликасының көшірмесін жасау туралы жоспарларды қабылдамаса да, бірнеше сарай шенеуніктері Воронихиннің Империя стиліндегі дизайнын қолдады. Наполеон Ресейге шабуыл жасағаннан кейін (1812 жыл) бас қолбасшы генерал Михаил Кутузов Қазандық Қасиетті Анадан жәрдем тілеген соң, шіркеудің мақсаты өзгерді. Отан соғысы аяқталғаннан кейін, ресейліктер соборды Наполеонға қарсы жеңіске жеткендерінің естелігі ретінде қарастырды. 1917 жылғы Революциядан кейін билік соборды жапты (1932 жылдың қаңтары). 1932 жылдың қарашасында ол «Дін және атеизм тарихы мұражайы» ретінде қайта ашылды, немесе, бір замандас жазушы айтқандай, «Испан инквизициясының балауыз мүсіндерімен толыққан Ленинградтың ең ірі дінге қарсы мұражайы». Қызметтер 1992 жылы қайта жаңғырылды, ал төрт жылдан кейін собор Ресей православие шіркеуіне қайтарылды. Қазір ол Санкт-Петербург митрополиясының бас соборы болып табылады. Собордың ішкі кеңістігі, көптеген бағаналарымен, сыртқы колоннаданы қайталайды және 69 метр ұзындығы мен 62 метр биіктігі бар сарай залын еске түсіреді. Ішінде сол заманғы ең талантты орыс суретшілері жасаған көптеген мүсіндер мен иконалар орналасқан. Соборды артындағы кішкентай алаңнан бөліп тұратын темір торы, жасалған ең әдемі торлардың бірі деп есептеледі. Собордың алып қола есіктері Италияның Флоренция қаласындағы Баптистерияның түпнұсқа есіктерінің төрт көшірмесінің бірі (қалған үшеуі Сан-Францискодағы Грейс соборында, Канзас-Ситидегі Нельсон Аткинс өнер мұражайында және Флоренция баптистериясында орналасқан). Қазан соборы Хельсинки соборының неоклассикалық стилінің үлгісі болып саналады, ол Финляндияның Хельсинки қаласының ең танымал нысандарының бірі.

Construction of the cathedral started in 1801 and continued for ten years under the supervision of Alexander Sergeyevich Stroganov. Upon its completion in 1811, the new temple replaced the Church of Nativity of the Theotokos, which was disassembled when the Kazan Cathedral was consecrated. The architect Andrey Voronikhin modelled the building on St. Peter's Basilica in Rome. Some art historians assert that Emperor Paul (reigned 1796–1801) intended to build a similar church on the other side of Nevsky Prospect that would mirror the Kazan Cathedral, but such plans failed to materialize. Although the Russian Orthodox Church strongly disapproved of the plans to create a replica of a Catholic basilica in Russia's then capital, several courtiers supported Voronikhin's Empire Style design. After Napoleon invaded Russia (1812) and the commander in chief General Mikhail Kutuzov asked Our Lady of Kazan for help, the church's purpose altered. The Patriotic War over, Russians saw the cathedral primarily as a memorial to their victory over Napoleon. After the Russian Revolution of 1917 the authorities closed the cathedral (January 1932). In November 1932 it reopened as the pro Marxist "Museum of the History of Religion and Atheism". or, as one contemporary writer put it, "Leningrad's largest antireligious museum", complete with Spanish Inquisition waxworks. Services resumed in 1992, and four years later the cathedral was returned to the Russian Orthodox Church. it functions as the mother cathedral of the metropolis of St. Petersburg. The cathedral's interior, with its numerous columns, echoes the exterior colonnade and is reminiscent of a palatial hall, being 69 metres in length and 62 metres in height. The interior features numerous sculptures and icons created by the best Russian artists of the day. A wrought iron grille separating the cathedral from a small square behind it is sometimes cited as one of the finest ever constructed. The cathedral's huge bronze doors are one of four copies of the original doors of the Baptistery in Florence, Italy (the other three are at Grace Cathedral in San Francisco, United States, at the Nelson Atkins Museum of Art in Kansas City, United States, and at the Florence Baptistery itself). The Kazan Cathedral is considered to be the model for the neoclassical style of Helsinki Cathedral, one of the most iconic landmarks of Helsinki, Finland.

Иконостас

Орталық иконостастың патшалық есіктерінде әрқайсысы әртүрлі библиялық тұлғаны бейнелейтін 6 картина бар. Сол жақ есікте Әулие Лука Евангелистің, Басперіште Жәбірейілдің және Әулие Матай Евангелистің суреттері бейнеленген. Оң жақ есікте Әулие Марқ Евангелистің, Құдай ана Мәриямның және Әулие Иоанн Евангелистің суреттері салынған. Бұл картиналарды Владимир Боровиковский салған.