Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Конарк – Үндістанның Одиша штатындағы Пури ауданындағы орташа қала. Ол Бенгал шығанағының жағалауында, штаттың астанасы Бхубанешвардан 65 километр қашықтықта орналасқан. Бұл қалада 13 ғасырда салынған, Нарасинхадева I билігінде қара граниттен тұрғызылған Күн ғибадатханасы, сондай-ақ "Қара Пагода" деп белгілі, орналасқан. Ғибадатхана – Әлемдік мұра тізіміне енген нысан. Қазіргі таңда ғибадатхананың көп бөлігі қираған, ал оның мүсіндерінің жинағы Үндістанның археологиялық зерттеулер жөніндегі басқармасы басқаратын Күн ғибадатханасы мұражайында сақталуда. Конарк классикалық үнді би өнеріне, соның ішінде Одишаның дәстүрлі классикалық биі – Одиссиге арналған жылдық "Конарк би фестиваліне" де үй иесі. 2019 жылдың ақпан айында "Конарк би фестивалі" (қазір "Конарк музыка және би фестивалі") өзінің 33-ші шарасын өткізеді. Штат үкіметі Конарк қаласының Чандрабага жағажайында жыл сайын Конарк фестивалін және Халықаралық құм өнері фестивалін ұйымдастырып келеді. 1980 жылдың 16 ақпанында Конарк толық күн тұтылуының тікелей жолында болды.
Konark is a medium town in the Puri district in the state of Odisha, India. It lies on the coast by the Bay of Bengal, 65 kilometres from the capital of the state, Bhubaneswar. It is the site of the 13th century Sun Temple, also known as the Black Pagoda, built in black granite during the reign of Narasinghadeva I. The temple is a World Heritage Site. The temple is now mostly in ruins, and a collection of its sculptures is housed in the Sun Temple Museum, which is run by the Archaeological Survey of India. Konark is also home to an annual dance festival called Konark Dance Festival, devoted to classical Indian dance forms, including the traditional classical dance of Odisha, Odissi. In February 2019, the Konark Dance Festival (now called Konark Music and Dance Festival) will be hosting its 33rd edition. The state government is also organising annual Konark Festival and International Sand Art Festival at Chandrabhaga Beach of Konark. On 16 February 1980, Konark lay directly on the path of a total solar eclipse.
Этимология
Конарка атауы санскрит тіліндегі Кона (бұрыш деген мағына береді) және Арка (күн деген мағына береді) сөздерінен туындаған, бұл храм Күн құдайы Сурьяға арналғандығымен байланысты.
The name Konârka is derived from the Sanskrit word Kona (meaning angle) and word Arka (meaning sun) in reference to the temple which was dedicated to the Sun god Surya.
Күн ғибадатханасы
Күн ғибадатханасы 13 ғасырда салынған. Ол күн құдайы Сурьяның жеті аттың тартқан он екі жұп әшекейлі доңғалақты алып арбасы ретінде жобаланған. Кейбір доңғалақтардың ені 3 метрге жетеді. Жеті аттың тек алтауы ғана бүгінге дейін сақталған. 17 ғасырдың басында Джахангирдің елшісі ғибадатхананы зақымдағаннан кейін храм пайдаланудан шығарылған. Халық арасындағы әңгімелерге сәйкес, мүсіннің ортасында күн сәулесін шағылыстырған алмаз болған. 1627 жылы Хурданың сол кездегі раджасы Күн мүсінін Конарктан Пуридегі Джаганнатх ғибадатханасына көшірген. Күн ғибадатханасы Үнді ғибадатхана архитектурасының Калинг мектебіне жатады. Күн ғибадатханасы шығыс-батыс бағытында орналасқан. Ішкі қасиетті орын, яғни вимана бұрын мұнарамен немесе шикарамен жабдықталған, бірақ ол 19 ғасырда бұздырылған. Көрермендер залы немесе ягамохана әлі де тұр және қираған жерлердің басым бөлігін құрайды. Би залының немесе натмандирдің шатыры құлап кеткен. Ол қираған үйінділердің шығыс жағында, көтеріңкі платформада орналасқан.
The Sun Temple was built in the 13th century and designed as a gigantic chariot of the Sun God, Surya, with twelve pairs of ornamented wheels pulled by seven horses. Some of the wheels are 3 metres wide. Only six of the seven horse still stand today. The temple fell into disuse after an envoy of Jahangir desecrated the temple in the early 17th century. According to folklore, there was a diamond in the centre of the idol which reflected the sun rays that passed. In 1627, the then Raja of Khurda took the Sun idol from Konark to the Jagannath temple in Puri. The Sun temple belongs to the Kalingan school of Indian temple architecture. The alignment of the Sun Temple is along the east–west direction. The inner sanctum or vimana used to be surmounted by a tower or shikara but it was razed in the 19th century. The audience hall or jagamohana still stands and comprises majority of the ruins. The roof of the dance hall or natmandir has fallen off. It stands at the eastern end of the ruins on a raised platform.
Тарих
1559 жылы Мукунда Гаджапати Каттакта таққа отырды. Ол Ақбардың одақтасы және Бенгалия сұлтаны Сүлеймен хан Карранидің жауы болды. Бірнеше шайқастан кейін Одиша түсті. Мемлекет ішіндегі ала-құрлық та осы құлдырауға себеп болды. 1568 жылы Калапахад, сұлтанның қолбасшысы, Конарк ғибадатханасына зақым келтірді. Калапахадтың жаулау кезінде басқа да бірнеше ғибадатханаларға нұқсан келтіргені де айтылады.
In 1559, Mukunda Gajapati came to throne in Cuttack. He aligned himself as an ally of Akbar and an enemy of the Sultan of Bengal, Sulaiman Khan Karrani. After a few battles, Odisha finally fell. The fall was also aided by the internal turmoil of the state. In 1568, the Konark temple was damaged by the army of Kalapahad, a general of the Sultan. Kalapahad is also said to be responsible for damages to several other temples during the conquest.
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Конарк қаласының халқы 16 779 адамды құрады. Халықтың 8 654-і (52%) ер адамдар, ал 8 125-і (48%) әйелдер. 2001 жылғы халық санағы мәліметтері бойынша Конарк қаласының сауаттылық деңгейі 57%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59,5%) төмен. Ерлердің сауаттылығы 64%, әйелдердің сауаттылығы 49%. Конарк халқының 14%-ы 6 жасқа дейінгі балалар.
As of 2011 India census, Konark had a population of 16,779. Males constitute 8,654 (52%) of the population and females 8,125 (48%). As of 2001 Census Konark has an average literacy rate of 57%, lower than the national average of 59.5%: male literacy is 64%, and female literacy is 49%. In Konark, 14% of the population is under 6 years of age.
Конарк қаласындағы көрікті жерлер
Конарк ғибадатханасы: ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енген, Үндістанның археологиялық зерттеу басқармасы басқарады. Мұражайда ғибадатханадан табылған көптеген артефакттар сақталады.
Konark temple: listed as one of the World Heritage Sites by UNESCO, run by the Archaeological Survey of India, the museum houses many of the artefacts from the temple.