Марфо-Мариинская обитель: московский женский монастырь, основанный Елизаветой Фёдоровной для помощи раненым, бедным и сиротам. История и вклад в милосердие.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Марфо-Мариинский монастыры немесе Марфа және Марияның Мейірімділік монастыры Ұлы княгиня Елизавета Федоровнаның иелігінде (Марфо Мариинская обитель, Марфо Мариинская обитель милосердия во владении великой княгини Елизаветы Фёдоровны) – Мәскеудегі әйелдер монастыры. Монастырь 1908 жылы Ұлы княгиня Елизавета Федоровна (Ресейдің соңғы императоршасы Александра Федоровнаның қарындасы, екеуі де Ресейдің Жаңа Шейіттері саналады) ауру, жараланған және мүгедек солдаттардың жазылуына көмектесу және кедейлер мен жетімдердің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін құрылған.
Marfo Mariinsky Convent, or Martha and Mary Convent of Mercy in the Possession of Grand Duchess Elizabeth Feodorovna (Марфо Мариинская обитель, Марфо Мариинская обитель милосердия во владении великой княгини Елизаветы Фёдоровны) is a women's convent in Moscow. The convent was founded in 1908 by Grand Duchess Elizabeth Feodorovna (sister of Alexandra Feodorovna, the last Empress of Russia—both of whom are counted among the Russian New Martyrs) to assist sick, wounded, and maimed soldiers in their recovery, and to provide for the needs of the poor and orphans.
Тарих
Ұлы герцогиня Елизавета 1905 жылы террористердің қолынан қаза тапқан Ұлы князь Сергей Александровичтің жесірі еді. Күйеуі қайтыс болғаннан кейін ол өзінің тамаша әшекейлерін, оның ішінде үйлену сақинасын да, таратып, қалған мүлкін сатты. Алған ақшаға ол С. Марта мен Мария монастырын ашып, оның игуменясы болды. Оның ниеті – әртүрлі әлеуметтік топтардан құралған діни қауымдастық құру, ол Марта мен Марияның қағидаларын біріктіріп, дұға етумен және кедейлерге көмектесумен айналысатын еді. Ол Мәскеуде жер сатып алып, аурухана, қыздарға арналған жетімдер үйі және монахтарға жатақхана салды. Шіркеу билігімен бірлесіп жұмыс істеп, дәстүрлі православие монахтарының киімінен сәл ерекшеленетін монастырлық устав пен киімді жасады. Монастыр өркендеген кезеңінде 97 қарындасқа шаңырағы кең болды және күн сайын 300 кедейге тамақ берді. 1908 жылдан 1912 жылға дейін Алексей Щусев С. Марта мен Мария шіркеуі мен Қасиетті Қорғаныс соборын жобалады. Екі құрылыс та орыс тіршілігін жаңарту және модерн стиліндегі ортағасырлық Новгород сәулет үлгісі болды. Собордың аппақ қабырғалары Сергей Коненковтың ойып жасаған салбыларымен әсемделген. Ішкі кеңістікте Михаил Нестеров пен Павел Кориннің фрескалары мен мозаикалары бар.
Grand Duchess Elizabeth was the widow of Grand Duke Sergeii Alexandrovich, who had been assassinated by terrorists in 1905. After her husband's death, she gave away her magnificent collection of jewels, including her wedding ring, and sold her other possessions. With the proceeds, she opened the Convent of SS Martha and Mary and became its abbess. Her vision was to begin a religious community, made up of women from all social strata, that would merge the ideals of saints Martha and Mary, dedicated both to prayer and to serving the needs of the poor. She purchased a tract of land in Moscow and constructed a hospital, an orphanage for girls, and quarters for the nuns. Working in conjunction with church authorities she developed the monastic rule and habit — which differed somewhat from the traditional habit of Orthodox nuns — that would be used at the convent. At its peak, the convent housed 97 sisters and served 300 meals daily to the poor. From 1908 to 1912, Alexey Shchusev designed the Church of Saints Martha and Mary and the Holy Protection Cathedral, both structures being Russian Revival and Art Nouveau renderings of a medieval Novgorod architectural type. The cathedral's snow white walls are adorned with carved crosses by Sergey Konenkov. The interior contains frescoes and mosaics by Mikhail Nesterov and Pavel Korin.
Монастырдағы өмір
Апалар таңғы сағат 6-да оянып, бөлмелерін жинады. Сағат 7:30-да аурухана шіркеуіне жиналып, ортақ дұға оқыды, содан кейін Інжіл, хат, Псалм және сол күні қызмет ететін діни қызметкердің қысқаша уағызы тыңдалды. Апалар қауым жетекшісінен бата алып, сәлемдескен соң шіркеуден шықты. Күнделікті міндеттеріне барар алдында шай ішуге жиналды. Міндеттеріне дереу қатыстырмаған апалар шіркеуде Құдайға құлшылық ету үшін қалды. Екі шіркеуде де оқу және ән салу апалардың міндеті болды. Ән салу әдетте қарапайым монастырлық стильде болды, концерттік ән салу сирек қолданылды. Хор мүшелері қауымдық шеберханада қолөнермен айналысып, апалардың киімдерін тікті. Таңертеңгі дұғадан кейін апалар әртүрлі міндеттерде жұмыс істеді: кейбіреулері дәрігерлерді күтіп отырған ауруханада, енді біреулері емханада науқастарға массаж, инъекция сияқты емдер жасады, ал кейбіреулері мектепте немесе асханада және үйдің басқа бөліктерінде болды. Аптасына екі рет сағат 11:00-ден 12:00-ге дейін рухани әке апаларға дәріс оқыды, бір аптада катехизис, ал келесі аптада қасиетті әулиелер туралы. Апалар жылына кем дегенде төрт рет үлкен оразаларда Қасиетті Тамаққа дайындалды, бірақ қаласа жиірек қабылдауға рұқсат етілді. Сағат 12:30-да күніне оқылатын әулиенің өмірбаянымен бірге түскі ас берілді. Тамақ шіркеу ораза ережелеріне сәйкес дайындалды. Сағат 16:00-де шай ішіліп, содан кейін сағат 17:00-де кешкі және таңертеңгі дұғалар оқылды. Міндеттерін аяқтаған апалар осы қызметтерге қатысты. Мерекелер мен жексенбі күндері түнгі дұғалар өткізілді. Сағат 19:30-да кешкі ас берілді. Сағат 21:00-де аурухана шіркеуінде ортақ кешкі дұға оқылды. Дұғадан кейін апалар өз бөлмелеріне қайтып, жетекшінің батасын алды. Сағат 22:30-ға қарай барлығы ұйықтауға дайындалды, ал сағат 23:00-де тыныштық орнап, барлық жарықтар сөндірілді.
The sisters woke at 6:00 a. m. and organized their rooms. At 7:30 they gathered in the hospital chapel for a common rule of prayer followed by the reading of a gospel, an epistle, a psalm, and perhaps a brief sermon by the priest serving that day. The sisters departed from the chapel after receiving a blessing from the priest and greeting the mother superior. They then gathered for some tea before going to their daily obediences. Those who were not immediately needed at their obedience remained in the chapel for the Divine Liturgy. Sisters were responsible for the reading and chanting in both churches. The chant was generally of a simple monastic style, with concert singing very seldom used. The choir members also did handiwork in the community workshop, where all the clothing of the sisters was made. Following morning prayers, the sisters would be found at their various obediences: some in the hospital awaiting the doctors making rounds, others in the clinic to provide treatment such as massages, injections, etc., for the ailing, others in the school, and yet others in the kitchen or other areas of the house. Twice a week between the hours of 11:00 a. m. and 12:00 p. m. the spiritual father offered the sisters a lecture, one week on the catechism, and the following week one on the holy fathers. The sisters prepared for Holy Communion at least four times a year during the major fasts, though they were allowed to receive it more often if they wished. At 12:30 lunch was served with the reading of the life of the saint of the day during the meal. Meals were prepared in accordance with church fasting rules. Tea was served at 4:00 p. m. followed by vespers and matins at 5:00 p. m. Sisters who had completed their obediences were present at these services. Before feast days and Sundays, all night vigils were held. At 7:30 p. m. dinner was served. There was common evening prayer at 9:00 p. m. in the hospital chapel. The sisters retired to their cells following prayer, receiving a blessing from the superior as they departed. By 10:30 p. m. all prepare for sleep, and by 11:00 p. m. there was quiet and all lights were extinguished.
Рухани өмір
Олар рухани күш алу және білімдерін арттыру үшін белгілі уақыттарда әйел абыстайға немесе рухани әкеге барып, кеңес алатын. Аптасына төрт рет кешкі дұға кезінде акатист ән оқылатын: жексенбі күндері – Құтқарушыға, дүйсенбі күндері – Архангел Михаилға және барлық періштелерге, сәрсенбі күндері – Әйел қасиетті Марта мен Марияға, ал жұма күндері – Құдай анаға немесе Мәсіхтің құрбандыққа шалынуына. Сондай-ақ, сестер 12 ақпан және 20 мамыр күндері, Мәскеу қасиетті иерархы Алексейдің мерекесінде Чудов монастырында тілсіз дұға мен литургияға қатысуға міндетті болды. 4 ақпан күні, Ұлы князь Сергей Александровичтің қайтыс болған күні, оның жерленген шіркеуіне қажылық сапар жасалды.
For their spiritual strengthening and edification the sisters visited with the Abbess or spiritual father at appointed times. Four times a week an akathist hymn was read during the evening prayer rule: on Sundays, to the Savior; Mondays, to Archangel Michael and all the Heavenly Hosts; Wednesdays, to Sts. Martha and Mary; and Fridays, to the Mother of God or the Passion of Christ. The sisters were also obliged to attend Vigil and Liturgy at the Chudov Monastery on the feast days of the holy hierarch St. Alexis of Moscow, February 12 and May 20. A pilgrimage was also made to the sepulchre church of the Grand Duke Sergei Alexandrovich on February 4, the day of his repose.
Монастырдың әдет-ғұрыптары
Апалар жексенбі және мейрам күндері ақ мақтадан тігілген көйлек киетін. Жұмыс киімі – алды-арты тігілген, бүйірлері жабық, шүйгін мақтадан тігілген көйлек болатын. Колына ақ қайыс байлап, бас киімдері монахтар стилімен кесілген ақ апостольник және сұр жүн жамылғымен жабылған. Шаш қырқып алғандар мойнына кипарис ағашынан жасалған, ақ жіппен байланған айқыш тағатын. Айқыштың бір жағында Эдессаның бейнесі және Құдай анасының қорғаны бейнеленген, екінші жағында Әйел Марта мен Мәриямның бейнесі және "Құдай Иеңді жан-жүрегіңмен, барлық жаныңмен, барлық ойыңмен және бар күшіңмен сүй! Өзіңді сүйгеніңдей көршіңді де сүй!" деген жазуы бар. Әйел бауырлар осы айқышты өмірінің осы кезеңін Құдайға және көршілеріне арнауға, сондай-ақ қауымдастықтың ережелерін сақтауға ант берген кезде алатын. Қауымға кірген әрбір әйел бауырға дұға арқандары беріліп, олар күн сайын 100 рет Иса дұғасын оқуға міндетті болды. Постуланттар дұға арқанын сыртқа тақпаған, ал шаш қырқып алғандар екінші рет алған дұға арқанын сол қолына тағатын. Постуланттар маңдайларын толығымен жабатын ұзын ақ жамылғы киеді. Жексенбі және мейрам күндері әйел бауырлар ақ көйлек киетін. Постуланттар сұр киім киген.
The sisters wore white cotton robes on Sundays and feast days. The work uniform was a grey cotton robe cut like a cassock, sewn together in front and closed on the sides. with white cuffs on the sleeves. The head covering of tonsured members was a white apostolnik cut in the monastic style with a grey woolen veil. Those tonsured also wore a cross made of cypress wood around their necks on a white string. The icons of the Image of Edessa and the Protection of the Mother of God were displayed on one side of the cross; the other side held an icon of Sts. Martha and Mary and the inscription: "Thou shalt Love the Lord thy God with all thy heart, and all your soul, and all thy mind, and all thy strength; Thou shalt love thy neighbor as thyself." Sisters received this cross at their tonsure into the sisterhood, giving a vow to devote this specific period of their lives to God and neighbor, and to abide by the rules of the community. All sisters were given a prayer rope upon entering the community with the obligation to recite the Jesus Prayer 100 times daily. Postulants did not wear the prayer rope externally, but those tonsured wore the prayer rope they received a second time at their tonsure on their left hand. Postulants wore a long white kerchief on their heads, which covered their foreheads completely. On Sundays and feast days the sisters wore white robes. The postulants wore gray robes.
Қайырымдылық жұмыстары
Бауырластардың басты міндеті кедейлерді аралау еді. Күнделікті бірнеше әйел екі-екіден қаладағы белгіленген аймақтарға жіберілетін. Ұлы герцогиняға жыл сайын он екі мыңнан астам петиция келіп түсетін. Олардың бір бөлігін бауырластар зерделеп, осымен қатар басқа да көптеген өтініштерді және кедейлер туралы басқа көздерден алынған ақпаратты іске асыратын.
A primary obligation of the sisters was to visit the poor. A few sisters were sent out daily in pairs to visit assigned areas of the city. The Grand Duchess received over twelve thousand petitions annually. A portion of these were reviewed by the sisters, processed along with the numerous other requests and information about the poor received from other sources.
Жабылу
1920 жылы Совет үкіметі монастырды Орденнің жылжымалы және жылжымайтын мүліктерінің толық тізімін беруге мәжбүр етті. Бұл құжатта тек Қасиетті Қорғау соборы туралы ғана емес, сонымен қатар Архангел Михаил мен Барлық Денесіз Күштердің төменгі шіркеуі, Св. Марта мен Мария ауруханалық шіркеуі, жерлеу шапельі және псалтирь туралы да ақпарат болды. Бұл ерекше каталог және кейіннен жарияланған бірнеше каталог литургиялық заттардың, иконалардың, өнер туындыларының, құндылықтардың және олардың орналасқан жерлерінің толық тізімін ұсынады. Дінге қарсы көңіл-күйге қарамастан, монастырь мен оның шіркеулері сирек кездесетін gesamtkunstwerk (толық өнер туындысы) екені және оның сәулет, әшекейлеуі, бейнелеу және қолданбалы өнер жинақтарының ерекше маңызға ие екені жақсы түсінілді. Алайда, 1922 жылға қарай үкімет монастырь мүлкін жүйелі түрде ұлттандыру және тәркілеуге кірісті, құнды алтын және күміс заттарды – икона жамылғыларын, ризаларды, жазбаларды, кресттерді, шіркеулік және литургиялық заттарды алып тастай бастады. 1923 жылы монастырь азамат соғысы мен үкіметтің ресми атеистік позициясына қарамастан, өз жұмыстарын жалғастыру үшін өзін «Марта мен Мария индустриясы» қауымдастығы ретінде қайта құруға тырысты. 1925 жылға қарай монастырь бұрынғы аристократтар мен буржуазиядан құралғаны үшін сынға ілікті, жақын арада ұйым күшті қысымға ұшырады. 1926 жылы Св. Марта мен Мария шіркеуі жабылды, бірақ қалған монахтар 200-ден астам иконаны және «патшалық есіктерді» собордан алып, оларды Қасиетті Қорғау шіркеуіне көшіре алды. Одан кейін орден ресми түрде таратылды, ал қалған он сегіз монах Орталық Азиядағы Түркістанға жер аударылды. 1928 жылы екі шіркеу де толығымен жабылып, тоналып, қиратылып, ұлықтаусыздыққа ұшырады. Нестеровтың фрескалары жабылып, шіркеу кинотеатрға айналдырылды. 1945 жылдан бастап шіркеу Грабар институтының икона және кескіндемелерді қалпына келтіру шеберханасы ретінде пайдаланылды.
In 1920, the convent was forced by the Soviet authorities to provide a comprehensive listing of the Order's properties, both moveable and immoveable. This document contained not only information concerning the Cathedral of the Holy Protection, but also information concerning the properties of the lower church of the Archangel Michael and All the Bodiless Powers, the hospital Church of Sts. Martha and Mary, the funerary chapel, and the psaltery. This extraordinary catalogue and several which were later published provide a complete enumeration of the liturgical objects, icons, artworks, valuables, and their placement. Despite the anti religious sentiment, it was well understood that the convent and its churches represented a rare gesamtkunstwerk (complete work of art), and that its synergy of architecture, decoration, and collections of fine and decorative art were exceedingly important. By 1922, however, the government began to order a systematic nationalization and confiscation of the convent's property, beginning to remove valuable gold and silver objects such as ikon oklads, rizas, gospel covers, crosses and ecclesiastical and liturgical objects. In 1923, the convent tried to remake itself as the "Martha and Mary Community of Industry" in order to continue their works despite the civil war and official atheist position of the government. By 1925, the convent was being attacked for its makeup of former aristocrats and bourgeoises, and soon, the organization was under strain. In 1926, the Church of Sts. Martha & Mary was closed, though the remaining nuns were able to remove over 200 icons and the "royal doors" from the cathedral by moving them to the Church of the Holy Protection. Shortly after this, the order was officially disbanded, and eighteen of the remaining nuns were exiled to Turkestan in Central Asia. In 1928, both churches were finally closed, looted, pillaged, and desecrated. The frescos by Nesterov were covered and the church was turned into a movie theater. From 1945, the church was used by the Grabar Institute as an icon and painting restoration studio.
Орден мен монастыр кешенін қалпына келтіру
Ұлы герцогиняны қасиетті және жаңа шейіт ретінде құрметтеу Ресейден тыс жерлерде оның Иерусалимде жерленгеннен кейін көп ұзамай басталды, ал оның есімі Кеңес Одағында жасырын түрде сақталды. Коммунизм құлағаннан кейін, ресми көзқарастар өзгерді. Елизавета 1981 жылы Ресей Православие Шіркеуінің Шет елдегі бөлімімен қасиетті деп жарияланды, бірақ 1990 жылы монастырь аумағында ескерткіш орнатылды, ал 1992 жылы Ұлы герцогиня Ресей Православие Шіркеуімен даңқталды (қасиетті деп жарияланды). Сол жылы Марта мен Мария шіркеуінде діни қызметтер қайта басталды, ал 1994 жылы әйелдер қауымы қайта құрылды. 1999 жылы Мәскеу және Бүкіл Ресей Патриархы Алексий II-нің батасымен, православиелік қыздарды сертификатталған медбикелер ретінде даярлау мақсатында Марта мен Мария мейірімділік монастырының білім беру орталығы құрылды.
Veneration of the Grand Duchess as a Saint and New Martyr had begun outside of Russia soon after her interment at Jerusalem, and her memory was honored secretly within the Soviet Union. With the collapse of communism, official attitudes changed. Elizabeth had already been canonized by the Russian Orthodox Church Abroad in 1981, but in 1990 a monument was erected on the convent grounds, and in 1992, the Grand Duchess was glorified (canonized) by the Russian Orthodox Church (see Romanov sainthood). Later that year, the celebration of divine services was resumed in the Church of Martha and Mary, and in 1994 the sisterhood was re established. In 1999 the Educational Center of the SS Martha and Mary Convent of Mercy was founded, with the blessings of Patriarch Alexy II of Moscow and All Russia, for the purpose of training Orthodox girls as certified nurses.
Корольдік британдық, грек және даниялық монахтар монастырына байланысты
Ұлы герцогиня Елизавета патшайым Викторияның немересі болғандықтан, грек, даниялық және британдық корольдік отбасыларымен тығыз байланыста болды. Елизаветаның үлкен әпкесі Виктория, Милфорд-Хейвеннің маркизасы еді, оның қызы Элис Грекия мен Данияның принці Эндрюге үйленді. Принцесса Элис Эдинбург герцогы принц Филиптің анасы болды, содан кейін грек православиесінің "Марта мен Марияның христиандық қауымдастығы" деп аталатын медбикелер орденін құрды. Бұл орден оның әпкесі Ресейде құрған Марфо-Мариинский монастырының үлгісі болды, бірақ жеткілікті үміткерлер болмағандықтан, ақырында сәтсіз аяқталды. Принцесса Элис Ұлы герцогиня Елизаветаның қасында Иерусалимдегі Зәйтүн тауындағы Мария Магдаленаның орыс православие шіркеуіне жерленді. 2002 жылы Уэльс принці Чарльз британдық композитор, сондай-ақ орыс православиесіне өткен Джон Тавенерге әжесі, Королева Ана Елизаветаның есіне арнап хорлық шығарма жазуды тапсырды. Шығарма "Рахымға толы Елизавета" деп аталды және Ұлы герцогиня Елизаветаның өмірін, өлімін және қасиеттілікке көтерілуін жұртқа паш етеді. Ол 2003 жылғы 28 ақпанда Виндзор сарайындағы Святого Георгия капелласында Валерий Гергиев пен Мариинский хоры мен оркестрінің орындауында тұңғыш рет ойнатылды. Көрермендерден түскен қаражат Марта мен Марияның мейірімділік монастырының қайырымдастық жұмысына бағытталды.
As a granddaughter of Queen Victoria, Grand Duchess Elizabeth is closely related to the Greek, Danish, and British Royal families. Elizabeth's older sister was Victoria, Marchioness of Milford Haven, whose daughter Alice married Prince Andrew of Greece and Denmark. Princess Alice became the mother of Prince Philip, Duke of Edinburgh, and later founded a nursing order of Greek Orthodox nuns, the "Christian Sisterhood of Martha and Mary". This was modelled on the Marfo Mariinsky Convent that her aunt had founded in Russia, but the order eventually failed for want of suitable applicants. Princess Alice was buried near Grand Duchess Elizabeth in the Russian Orthodox Church of Mary Magdalen on the Mount of Olives in Jerusalem. In 2002, HRH Prince Charles commissioned the British composer and convert to the Russian Orthodox Church, John Tavener, to write a choral piece in memory of his grandmother, Queen Elizabeth the Queen Mother. The work was entitled "Elizabeth Full of Grace" and celebrates the life, death and glorification of Saint Elizabeth the Grand Duchess. It was premiered at St George's Chapel, Windsor Castle on 28 February 2003 by Valery Gergiev and the Mariinsky Chorus and Orchestra. Proceeds from the performance went to benefit the charitable work of the Saints Martha and Mary Convent of Mercy.