Дания мүсіншісі Йоханнес Видевельт

Кіріспе

Даниялық мүсінші Йоханнес Видевельт (1 шілде 1731 – 17 желтоқсан 1802), даниялық неоклассикалық мүсінші. Ол сарай мүсіншісі болып тағайындалды және Данияға неоклассикалық идеяларды сарай безендірулері, бағ мүсіндері, өнер туындылары және, ең бастысы, ескерткіштер арқылы енгізді. Бертель Торвальдсенге дейін ол сөзсіз ең танымал даниялық мүсінші болды.

Ерте оқыту

Ол Копенгагенде Дания королінің мүсіншісі Жюст Видевельт (1677–1757) және оның әйелі Биргитте Лауридсдаттер отбасында дүниеге келді. Ұлы Видевельт ұлының қабілетін ерте байқады, ал бала 1744 жылға дейін итальяндық тарих суретшісі Иеронимо Мианимен, Копенгагендегі Сурет және Кескін салу академиясының (Tegne og Malerakademiet) екі жетекшісінің бірі Луи Август ле Клеркпен (1688–1771) бірге оқыды. Бұл академия кейіннен құрылған, қазірге дейін сақталған Дания Корольдік Өнер академиясының (Det Kongelige Danske Kunstakademi) алғашқы қадамы болды. 1745 жылы Миани Италияға қайтқанда, Видевельт ағасы ұлын өз шеберханасында шәкірттікке алып, оның білімін жетілдірді. Сонымен қатар, жас Видевельт академияда оқуын жалғастырып, Жохан Кристоф Петзольдттан (1708–1762) сурет салуды үйренді, сондай-ақ Дания сарайының корольдік мүсіншісі Дидрик Геркеннен (169–1748) тәлім алды деп есептеледі. Ол өзінің туындыларын ерте жасауға кірісті, 1750 жылдың көктемінде король Фредерик V және королева Луизаның қалайыдан құйылған екі кішкентай бюстін жасады. Бұл жұмысы үшін оған лайықты төлем жасалды, бұл оны Даниядан тыс жерде білім алу арманына жетелей түсті.

Студенттер Парижге саяхаттайды

Бірнеше айдан кейін, он тоғыз жасында ол студенттік саяхатқа шықты, ол оны Гамбург арқылы Руанға, ал 1750 жылдың тамызында Парижге жеткізді. Онда ол француз сарайындағы Даниялық елшілігінің хатшысы, жас мүсіншінің меценаты Йоахим Вассершлебемен (1709-1787) танысты. Вассершлебе көмегімен Видевельт танымал барокко мүсіншісі Гийом Кустоу-младшийдің шеберханасына қабылданды, онда 1750 жылдан 1754 жылға дейін ол ішінара студент, ішінара көмекші болып жұмыс істеді. Кейіннен ол Фредерик патшадан жылдық патшалық жәрдемақы алды, ол екі жылдан кейін екі есеге артты. Парижде ол Жан Батист Пигалльмен де танысты. 1752-1754 жылдары Видевельт Даниялық патшалық сарайының стипендиясымен оқыған медальоншы Магнус Густав Арбиеннің (1716-1760) мүсінін жасады. Видевельт 1753 жылы Француз өнер академиясының (Académie Royale de Peinture et de Sculpture) күміс медалін жеңіп алды. Сол кезде ежелгі өнерді зерттеуге зор қызығушылық болды. Бұл құмарлық 1738 жылы Геркуланум, ал 1748 жылы Помпейдің қазбаларынан бастау алды және француз академиясының директоры, Маркиз де Мариньи Абель Франсуа Пуассон (1727-1781), патшаның сүйіктісі Мадам де Помпадурдың (1721-1764) інісі тарапынан күшейтілді. Пуассон модельдерден емес, көне нәрселерден, әсіресе сәулет, мүсін және ландшафттан сурет салу тәсілін енгізді. Бұл тәсіл оның Италиядағы жаңа қазылған археологиялық орындарды зерттеу тәжірибесіне негізделген.

Римге сапары жалғасады

Видевельт 1754 жылы жаңадан құрылған Дания өнер академиясынан алғашқы саяхат стипендиясын алды және бұл қаражатты Италияға саяхаттауға жұмсады. Кусту Видевельтті Парижде қалғаны жөн деп көндіруге тырысқанмен, жас мүсінші 1754 жылдың мамыр айында Римге аттанды. Оның саяхаты Лион, Марсель және Чивитавеккия қалалары арқылы өтті; ол 1754 жылдың 7 маусымында Римге жетті. Уассершлебе жазған ұсыным хат арқасында Видевельт Римдегі Француз академиясының директоры (l’Académie de France à Rome) Шарль Жозеф Натуармен (1700-1777) танысты. Ол академияда тұрып оқыды, Палаццо Манчиниде орналасты. Натуар оны сол жердегі басқа суретшілермен таныстырды. Олардың арасында неміс суретшісі Антон Рафаэль Менгс, итальяндық Помпео Батони және 1755 жылы Римге келген неміс археологы және өнер теориясының маманы Иоганн Йоахим Винкельман болды. Академияда ол, басқа студенттермен бірге, 1740 жылдан бері Римде тұратын Джованни Баттиста Пиранезидің ықпалына ілесіп, өнерде ежелгіліктерге ерекше мән берді. Видевельт Farnese коллекциясы сияқты жеке коллекцияларды, сондай-ақ Капитолий мұражайлары мен Ватикан мұражайлары сияқты жалпыға қолжетімді мұражайларды зерттеді. Ол Иоганн Винкельманмен бірге ежелгі мүсіндерді зерттеді, ал Винкельман жас Видевельтке осы мүсіндерді суреттерінің негізі ретінде пайдалануға және ежелгі өнер туралы білімін өзінің шығармашылығының бастауы ретінде қолдануға кеңес берді. Видевельт Римде тұрған кезінде осы ежелгі мүсіндердің көптеген суреттерін және эскиздерін жасады. Екеуі ажырамас дос болды. Видевельт үшін Винкельманмен болған достық пен құрметі терең із қалдырды, әсіресе ол ежелгі грек артефактілері мен өнерін бағалау мен білуге үйренгендіктен. Римде болған кезінде ол Неаполь, Помпей, Геркуланум және Портици қалаларына саяхат жасады. Осы сапарлардың бірнешеуін 1758 жылы Винкельманмен бірге жасады. Екеуі жақын болып, Винкельман 1768 жылы Триесте қанынан айырылғанға дейін үздіксіз хат алмасып тұрды.

Wiedewelt was the first to receive a travel stipend from the newly established Danish Academy of Art in 1754 and used the funds to travel to Italy. Although Coustou tried to convince Wiedewelt to stay in Paris longer, the young sculptor left for Rome in May 1754. His trip took him over Lyon, Marseille and Civitavecchia; he arrived in Rome on 7 June 1754. A letter of recommendation from Wasserschlebe introduced Wiedewelt to the Director of the French Academy in Rome (l´Academie de France á Rome), Charles Joseph Natoire (1700 1777). He lived and studied at the academy, lodging at the Palazzo Mancini. Natoire put him in contact with others in residence there. Among these were German painter Anton Raphael Mengs, Italian Pompeo Batoni, and German archeologist and art theorist Johann Joachim Winckelmann who arrived in Rome 1755. At the academy he, along with other students, came under the influence of Giovanni Battista Piranesi, who had lived in Rome since 1740 and who set a heightened focus on antiquities as artistic subject matter. Wiedewelt visited private collections such as the Farnese collection, as well as the publicly accessible ones such as the Capitoline Museums and the Vatican Museum. He and Johann Winckelmann studied ancient sculptures together, and Winckelmann advised the younger Wiedewelt, encouraging him to use these sculptures as a base for his drawings and to use his knowledge of ancient art as the basis for his artistic production. Wiedewelt made many drawings and sketches of these ancient sculptures during his Roman residence. The two were inseparable. Wiedewelt's friendship and admiration for Winckelmann left a deep impression on him, especially in regards his acquired knowledge and appreciation for Ancient Greek artifacts and art. During his time in Rome he also managed to take excursions to Naples, Pompeii, Herculaneum and Portici. Several of these trips were made in the company of Winckelmann in 1758. The two would remain close, maintaining a lively letter exchange, until Winckelmann was murdered in Trieste in 1768.

Данияға оралу және өнер мансабы

Видевельт 1758 жылдың 1 шілдесінде Римді қалдырды, академия Данияға қайтаруын бұйырғаннан кейін және қаржылық қолдауы таусылып бара жатқанда. Ол досы, неоклассикалық суретші Йохан Эдвард Мандельбергпен бірге сапарлады. Олар Капрарола, Сиена, Флоренция, Пиза, Каррара, Лукка, Болонья, Падуа, Венеция және Триест қалалары арқылы өтіп, жергілікті өнер жинақтары мен шіркеулерді зерттеді, сондай-ақ Тироль және Германия арқылы жол тартты. 1758 жылдың 6 қазанында Копенгагенге оралды. Оралғаннан кейін жарты жыл өткен соң Видевельт жаңадан құрылған Өнер академиясының мүшесі болып тағайындалды, сондай-ақ 1759 жылы Дания королінің сарай мүсіншісі болып тағайындалды, оның ішінде Фредериксхольм каналының жанындағы Материалгардендегі студия тегін берілді. Ол өнердегі жақсы талғамымен және антикалық ескерткіштерді білуімен танымал болды. Даниядағы көркемдік талғамның сарапшысы ретінде белгілі болды. Ұзақ күтпестен тапсырыстар түсе бастады. Алғашқы тапсырыс ретінде оған Данияның ұзақ жылдар бұрын қайтыс болған королі Кристиан VI-ға ескерткіш жасау тапсырылды, бұл жұмысты оның жесірі, Софи Магдалена тапсырды. Мрамордан жасалған ескерткіш 1768 жылы аяқталды, бірақ 1777 жылға дейін ғана Роскилде соборында орнатылды. Неоклассикалық ескерткішке саркофаг және екі әйел тұлғасы – Қайғы мен Даңқ кірді. Бұл Даниядағы алғашқы неоклассикалық саркофаг және Данияда неоклассицизмнің басталуы деп есептеледі. 1760 жылы ол тағы бір ауқымды жобаны бастады – мүсіндік топтарды, жеке мүсіндерді және француздық үлгідегі барокко стиліндегі Фреденсборг сарайының бақшаларын безендіру жұмыстарын. Ол корольге бақшаларды безендіру жөніндегі ұсыныстарын ұсына отырып, көптеген суреттер жасады. Ол 1760 жылдардың аяғында Лондон мен Парижге бірге саяхаттайтын сәулетші Николас Анри Жарденмен тығыз қарым-қатынас жасады. Оның осы және басқа бақтардағы ашық аспандағы мүсіндері оның ең үлкен шығармалар жиынтығын құрады. 1761 жылы Өнер академиясының профессоры атанды. Сонымен қатар 1761–1766 жылдары Фурнье фарфор фабрикасында жетекші қызметте болды. Видевельт 1762 жылы «Tanker om Smagen udi Kunsterne i Almindelighed» атты шағын манифест жазды. Ол Фредерикс шіркеуінің, сондай-ақ Мармур шіркеуінің безендіруіне 64 фигура мен 30 рельефпен үлес қосты. Корольдік жобалардың ауқымына, уақыт шектеулеріне және сол кездегі қалыпты тәжірибелерге байланысты Видевельт мүсіндеме жұмыстарын көбінесе студиялық көмекшілеріне эскиздері бойынша жүзеге асыруды тапсыратын. 1765–1766 жылдары ол Кристиансборг сарайындағы сәнді рыцарлар залына (Ридерсален) гипстен жасалған аллегориялық рельеф пен Ольденборг патшаларының он екі медальонын, сондай-ақ қосымша сәндік бұйымдарды тапсырды. Бұлардың барлығы 1794 жылғы өртте жойылды. Кейбір медальондар гравюраларда сақталған. 1767–1772 жылдары Академияның қазынашысы, ал 1772–1778 жылдары, 1780–1789 жылдары және 1793–1795 жылдары Академияның директоры болып қызмет етті. 1769 жылы алғаш рет Салон көрмесіне қатысты, содан кейін 1778 және 1794 жылдары да қатысты. 1769 жылы ол Роскилде соборындағы Фредерик V-ге арналған ескерткішті аяқтады, оның құрамында аяқтарға тіреліп тұрған үлкен саркофаг және көптеген мүсіндермен безендірілген. Оның артында құмыра басындағы бағана, корольдің суреті бар медальон және саркофагтың екі жағында еденнен шамамен 9 метр биіктікте Дания мен Норвегияны бейнелейтін екі тәж киген, қайғыдан зардап шеккен әйел тұлғасы тұрды. Ескерткіш шіркеуі Видевельт пен архитектор Каспар Фредерик Харсдорфтың бірлескен еңбегінің нәтижесінде құрылды.

Wiedewelt left Rome on 1 July 1758, when his financial support was running out, and after he had been ordered home to Denmark by the academy. He traveled back in the company of friend, neoclassical painter Johan Edvard Mandelberg. They traveled over Caprarola, Siena, Florence, Pisa, Carrara, Lucca, Bologna, Padua, Venice, and Trieste where they studied the local art collections and churches, and on through the Tyrol and Germany. They arrived back to Copenhagen on 6 October 1758. Hardly six months after his return Wiedewelt was named member of the newly organised Art Academy, as well as being named royal sculptor to the Danish Court in 1759, inclusive gratis studio at Materialgaarden near Frederiksholm's Canal. He was known for his good taste in art and his knowledge of antiquities. He became quickly the judge of artistic good taste in Denmark. Commissions soon followed. As a first commission he was requested to sculpt a memorial monument to the long deceased king Christian VI of Denmark by his widowed wife, Sophie Magdalene. The marble monument was completed in 1768, but was not installed at Roskilde Cathedral until 1777. The neoclassical monument included a sarcophagus and two female figures, Sorgenand Berømmelsen. This was the first neoclassical sarcophagus in Denmark, and is considered to be neoclassicism's start in Denmark. In 1760 he began work on another comprehensive project, sculptural groups, individual sculptures and decorations for the gardens at the French inspired baroque Fredensborg Palace. He produced a large series of drawings for the King giving his suggestions for the decoration of the gardens. He came to work closely with architect Nicolas Henri Jardin, with whom he would travel together to London and Paris in the late 1760s. His outdoor sculptures here and at other gardens have come to comprise the greatest assembled collections of his works. In 1761 he became a professor at the Art Academy. He also took on a leading position with Fourniers Porcelain Factory 1761–1766. Wiedewelt wrote a small manifesto in 1762 entitledTanker om Smagen udi Kunsterne i Almindelighed. He contributed to the decoration of Frederiks Church, also known as the Marble Church (Marmorkirken) with no less than 64 figures and 30 reliefs. Due to the scale of the royal projects, the time constraints and the common practices of the time Wiedewelt often left the direct work of sculpting be carried out by his studio assistants from sketches, which he delivered. In 1765 1766 he delivered a plaster allegorical relief and twelve medallions of the Oldenborg kings to the sumptuous Knights Hall (Riddersalen) at Christiansborg Palace, plus additional decorative pieces. These were all lost in the fire of 1794. Some of the medallions are evidenced in engravings. He served as Treasurer of the Academy 1767–1772, and served as Director of the same 1772–1778, 1780–1789, and 1793–1795. He exhibited at the Salon for the first time in 1769, and subsequently in 1778 and 1794. In 1769 he completed the monument to Frederik V in Roskilde Cathedral which includes a large sarcophagus resting on footpieces and decorated by numerous sculptures, behind which is a column topped of an urn, a medallion with the king's portrait, and on each side of the sarcophagus, sitting approx. 9' high above the floor, are two crowned, grieving female figures representing Denmark and Norway. The memorial chapel was created as a collaboration between Wiedewelt and architect Caspar Frederik Harsdorff.

Кейінгі мансап

1768-1769 жылдары Видевельт архитектор Николас Анри Жарденмен бірге Париж мен Лондонға сапар шекті, ол кезде Фредерик шіркеуінің архитекторы, қазір Мармор шіркеуі (Marmorkirken) деп аталады. Оның саяхат күнделіктері саяхат барысында танымал бақтарды аралап, оларды мұқият зерттегенін көрсетеді. Осы шетелдік сапардан кейін сарайдың ірі тапсырыстары күрт азайды, себебі Иоганн Фридрих Струензее елді әлсіз, жас, шизофрениялық, жаңадан таққа отырған король Кристиан VII-ден тартып алып, 1769 және 1771 жылдар аралығында шығындарды қысқарту реформаларын жүзеге асырды. Бұл қысқартулар сонымен қатар Жарденнің осы екі жылдық сапардан кейін шіркеудегі лауазымын жоғалтуына әкелді. Неміс туған Струензе көпшілікке ұнамайтын, сондықтан 1770 және 1772 жылдар аралығында Видевельт Струензе мен оның серіктесі граф Эневольд Брандтты сатиралық суреттер сериясымен бейнеледі. Ол 1771 жылы Кристиан VII үшін бірнеше монеталар жасады. 1770-ші жылдардың басында Струензеге қарсылық Данияда биліктегі шетелдіктерге деген сенімсіздікке әкелді. Бұл патша қызметіндегі шетелдік суретшілерді, әсіресе француз суретшілерін қамтыды, олар Данияның ресми көркем және академиялық айналымдарындағы билік пен ықпалын жоғалтты. 1771 жылы 26 наурызда Жарден Академиядағы профессорлық қызметінен кетті. Осы кезден бастап Видевельт өмірінің соңына дейін сарай мүсіншісі болып қалғанмен, оның тапсырыстары негізінен жеке меценаттардан түсті және көбінесе қабір ескерткіштері мен саркофагтардан құралды. Ол көптеген мұндай тапсырыстар алды және отыз жыл ішінде 36-дан астам мұндай жұмыстар жасады. Олардың ішінде 1779 жылы Соро қаласындағы Людвиг Холбергке арналған және Адам Готтлоб Молтке, Дания сотының мемлекет қайраткері және жоғары лауазымды адамының бірінші әйеліне арналған ескерткіштер бар. Ол сол уақыттан кейін сарайдан алған жалғыз үлкен тапсырыс теолог және тарихшы Ове Хог Гулдбергтің есімімен аталған Хог Гулдберг ұлттық тарихи бақшасы (Høegh Guldbergs nationalhistoriske anlæg) болды. Тапсырысқа 54 ескерткішті мұрагер Фредерик V-тің Ягерсприс қалашығының кең аумағына орнату кірді. Олар 1777 және 1789 жылдар аралығында жасалған. Видевельт 1777 жылы жарық көрген Ове Маллингтің Store og gode Handlinger af Danske, Norske og Holstenere кітабынан шабыттанды. Ол паркті ерекше даниялықтар, норвегиялықтар және голштейндердің құрметіне ескерткіштермен және ескерткіш тастармен безендірді. Ол шетелдік бақтарды зерттеу нәтижелерін, әсіресе Букингемге жақын Стоу паркіндегі ағылшын бағын пайдаланып, жаңа визуалды тіл жасады. Сонымен қатар, оның шеберханасы 1773 жылы Копенгагендегі Розенборг қамалының бақтарындағы Король бағындағы (Kongens Have) Геркулес павильоны үшін Геркулес пен Омфале бейнесін жасады. 1782 жылы ол сол қаладағы Корольдік монеталар мұражайына (Det kongelige Møntkabinet) монета шкафтарын жобалады. 1783 жылы ол Лингбидегі Сыртқы істер министрі граф Йохан Хартвиг Эрнст Бернсторфтың ескерткіші ретінде Бернсторф бағанасын (Bernstorffstøtten) құрды. Ол 1788 жылы 20 шілдеде болған кең ауқымды реформалардан бұрын өз иелігінде ауыл шаруашылығы реформаларын (landboreformer) енгізген болатын. Бұл реформалар Копенгагендегі монументалды Frihedsstøtten ескерткішіне әкелді. 1792 жылы 31 тамызда жұмыс басталды және 1797 жылы тұрғызылды. Ол әлі де көпшілік назарында, бірақ жаңа жерде орналасқан. Ескерткіштің биіктігі 20 метр, 1998-1999 жылдардағы жөндеуден бұрын қызыл құмтастан жасалған обелиск, сұр мәрмәрдан жасалған тұғыр және қызыл құмтастан жасалған үш сатыдан тұратын. Видевельт осы шығармаға Troskaben мүсінімен, осы үлкен ескерткіштегі төрт мүсіннің бірі және Retfærdighedens Genius рельефімен үлес қосты. Ескерткішке үлес қосқан басқа суретшілер – жалпы ескерткішті жобалаған Николай Абрахам Абильдгаард, оның әріптесі Андреас Вайденхаупт және Николай Дажон. 1785 және 1801 жылдар аралығында Видевельт сол кездегі маңызды тұлғаларға арналған он бес ескерткіш жасады. Олардың сегізін бүгін де Копенгагеннің Солтүстік қалалық дарвазасының (Nørreport) жанындағы Ассистенс зиратында көруге болады.

In 1768 1769 Wiedewelt traveled to Paris and London in the company of architect Nicolas Henri Jardin, then architect for Frederik's Church, now known as the Marble Church (Marmorkirken). His travel journals show that he visited famous gardens during the trip, and studied them carefully. Large commissions from the court slowed down drastically after this foreign tour, as Johann Friedrich Struensee's took over control of the country from the weak, young, schizophrenic, newly crowned King Christian VII and put his cost cutting reforms into place between 1769 and 1771. These cutbacks also resulted in Jardin's losing his position with the Church after this same two year travel. German born Struensee was widely disliked, and between 1770 and 1772 Wiedewelt created a series of drawings satirizing Struensee and his associate Count Enevold Brandt. He also designed several coins for Christian VII in 1771. Starting in the early 1770s, the reaction to Struensee led to a wider distrust of foreigners in positions of power in Denmark. This included the foreign born artists, especially French artists, in the King's service who lost power and influence in Denmark's official artistic and Academic circles. Friend Jardin resigned his professorship at the Academy on 26 March 1771. From this point on, although Wiedewelt remained court sculptor until his death, his commissions came primarily from private patrons, and were mostly grave monuments and sarcophaguses. He received many such commissions, and during a thirty year period he produced over 36 such works. Among these are one for Ludvig Holberg in Sorø made in 1779, and another for the first wife of Adam Gottlob Moltke, statesman and high official at the Danish Court. The only large order he received from the court after that time was one for Høegh Guldbergs National Historical Garden (Høegh Guldbergs nationalhistoriske anlæg) named for Ove Høegh Guldberg, theologian and historian. The commission consisted of fifty four monuments to be set up on the expansive grounds of Crown Prince Frederik V's Jægerspris Castle in Jægerspris. They were sculpted between 1777 and 1789. Wiedewelt was inspired by Ove Malling's book Store og gode Handlinger af Danske, Norske og Holstenere published in 1777. He decorated the park with monuments and memorial stones in honour of exceptional Danes, Norwegians, and Holsteiners, placing these pieces in the open parkland. He took advantage of his recent studies of foreign gardens, especially the English garden Stowe Park near Buckingham which he had visited, and created a new visual language. Additionally his studio produced reliefs in 1773 of Hercules and Omphale for the Hercules Pavilion in the King's Garden (Kongens Have), the gardens of Rosenborg Castle in Copenhagen. In 1782 he designed coin cabinets for the Royal Coin Museum (Det kongelige Møntkabinet) at the same castle. In 1783 he created Bernstorff Column (Bernstorffstøtten), a memorial for Foreign Minister Count Johan Hartvig Ernst Bernstorff in Lyngby, who had early on instituted agricultural reforms (landboreformer) on his estate, prior to the land wide reforms that followed on 20 July 1788. These land wide reforms led to the monumental Frihedsstøtten in Copenhagen. Work was started August 31, 1792 and it was erected in 1797. It is still on public display although in a new location. The monument was 20 meters high and consisted of an obelisk of red sandstone, a pedestal of grey marble and a base on three steps of red sandstone before the renovation of 1998–1999. Wiedewelt contributed to this piece with the statue Troskaben, which is one of four sculptures in this large piece, and with the relief Retfærdighedens Genius. The other artists who contributed to the monument were Nikolaj Abraham Abildgaard, who designed the overall monument, colleague Andreas Weidenhaupt and Nicolai Dajon. Between 1785 and 1801, Wiedewelt created fifteen monuments for the day's important people at Assistens Cemetery near Copenhagen's Northern City Gate (Nørreport). Of these eight can still be seen today in the park like setting.

Соңғы жылдары

Видеверт сегіз рет өнер академиясының директоры болып сайланды; ол соңғы рет 1793–1794 жылдары осы лауазымды атқарды. Академияның жақсы жұмыс істеуі үшін көп еңбек етті, сарайдағы көзқарастардың жиі өзгеруімен және патшалық қаржылық қолдаудың тұрақсыздығымен күресті. Қартайған шағында денсаулығы нашарлағанына қарамастан, соңына дейін адал болды. Өзінің қаржылық жағдайы нашарлап, тіпті кедейлікте өмір сүрсе де, еңбек етуді тоқтатпады. Жақсы өмір сүрген жылдарында шектеусіз, той-қуанышпен өмір сүрді және жомарттығымен белгілі болды. Еділ патшалық қолдауға дағдыланғандар сияқты, ол да қиындыққа тап болды, патшаның қаржылық проблемалары оған да әсер етті. Аз қалған қаражаты болғанына қарамастан, ол екі қарт әйелін, бір қызметшісін және кедей туысын күтіп бақты. Ешқашан үйленбеді. Соңында Видеверт мүлкінің көп бөлігін кепілге берді, бірақ соңғы оқиға оған тым ауыр соққы болды: ол қарызға алған ақшаға сатып алған мәрмәр блоктары бар кеме Лæсё жанындағы теңізде батып кетті. Бұл оның күшіне шамасы жетпеді, көп ұзамай 1802 жылдың 17 желтоқсанында Копенгаген шегінен тыс, Сортедамсён көлінде суға батып, өзін-өзі өлтірді. Ол Рождество қарсаңында Копенгагендегі Ассистенс зиратында жерленді. Оның қабір тасын досы және әріптесі Андреас Вайденгаупт (1738–1805) жасады.

Шығармалары

Оның фантазиясы бай болған, ал шығармалары жеңіл және табиғи келген. Оның туындылары талғаммен жасалған, француз барокко мектебінде білім алғандықтан, сондай-ақ грек және рим өнерін мұқият зерттеп, құрметтегендіктен оларға әсер еткен. Ол классикалық аллегориялар мен символдарды, әсіресе өліммен байланыстыларын жақсы білген. Ол сонымен қатар скандинавия мифологиясынан және ежелгі викингтер мен исланд сагаларынан шабыттанды, олардың негізінде көптеген суреттер салды. Оған және оның шеберханасына жатқызылатын мүсіндер мен рельефтер уақыттың өтуімен жоғалып кетті, кейде олар тек эскиздер мен гравюралар арқылы куәландырылады. Оның туындылары патшалық резиденциялар мен бақтарда сақталған. Бақтардағы коллекциясы оның туындыларының ең ірі жиынтығы болып табылады. Ол бақтағы безендірулерін айналасындағы түрлі ағаштарға, мүсін топтарына, сәндік бағаналар мен обелисктерге қатысты сыртқы театрлық қойылым құру ретінде қарастырған. Ол романтикалық бақтың қалыптасуын сезінген. Оның ескерткіштері Даниядағы шіркеулерде орналасқан, ал Роскильде соборындағы корольдік ескерткіштері ерекше көзге түседі. Осы ескерткіштердің көптеген түрлерін Копенгагендегі Ассистенс бейіште кездестіруге болады. Оның суреттері де жоғары бағаланады. Ол 1772 жылы Людвиг Холбергтің «Педр Парс» ромасының салтанатты басылымын суреттеді, ал гравюраларын Йохан Фредерик Клеменс жасады, ол бірнеше жобада Видевельтпен бірлесіп жұмыс істеген. Сонымен қатар, ол 1783 жылы Педер Топп Вандалдың Йегерсприс сарайы жобасы туралы кітабына иллюстрациялар салған. Клеменс осы иллюстрацияларды да гравюралады.

Видевельт, сәулетші Харсдорфпен бірге, неоклассицизмді Данияға енгізуге жауапты болған басты тұлғалардың бірі еді. Ол замандастары мен кейінгі суретшілер тарапынан жоғары бағаланды. Ол Дания суретшілерінің болашақ буындарына жол ашатын маңызды кезеңдік тұлға саналады. Оның көптеген тақырыптарды қамтитын үлкен кітапханасы болды, ол көбінесе оның шабытына айналды. Академия профессоры ретінде ол өзінің неоклассикалық теорияларын көркемдік студенттерге таныстырды. Оның көптеген шәкірттерінің арасында академияның болашақ директоры және Бертель Торвальдсеннің ұстазы Николай Абрахам Абильдгаард болды.