Кіріспе
Ашық кітапты басқару (OBM) – 1993 жылы осы терминді қолдана бастаған Inc журналының Джон Кейс енгізген басқару ұғымы. Бұл тұжырымдаманың ең сәтті қолданылуы Джек Стэк пен оның SRC Holdings командасының есебінде. Ашық кітапты басқарудың мәні – қызметкерлерге келіп түсетін ақпарат олардың жұмысын тиімді атқаруына ғана емес, сонымен қатар компанияның жалпы қызметін түсінуге де көмектесуі керек. Бұл техника қызметкерлерге компания туралы барлық қажетті қаржылық ақпаратты ұсынуды көздейді, осылайша олар жұмысшы ретінде дұрыс шешімдер қабылдай алады. Бұл ақпарат кіріс, пайда, өнімдердің құны, ақша ағыны және шығындарды қамтиды, бірақ олармен шектелмейді. Стэк және Кейс ашық кітап принциптерін ұқсас тұрғыдан қарастырады. Стэк өзінің «Бизнестің ұлы ойыны» деп аталатын басқару практикасында үш негізгі принципті қолданады. Оның ашық кітапты басқарудың негізгі қағидалары:
Ережелерді білу және үйрету: әрбір қызметкерге бизнестің табыстылығын бағалау өлшемдері берілуі және оларды түсінуге үйрету қажет.
Іс-қимылдарды бақылап, есеп жүргізу: әрбір қызметкерден өз білімін өнімділікті арттыру үшін пайдалануы күтіледі және оған мүмкіндік беру керек.
Нәтижеге үлесу: әрбір қызметкер компанияның табысына және сәтсіздікке ұшырау қаупіне тікелей қатысуы керек.
Сонымен қатар, 1995 жылы Кейс ашық кітапты үш негізгі тұжырыммен түсіндірді:
Компания барлық қызметкерлермен қаржылық мәліметтерді, сондай-ақ маңызды деректерді бөлісуі керек.
Қызметкерлерге компанияның өркендеуіне ықпал ететін бағытта көрсеткіштерді өзгерту міндеті жүктеледі.
Қызметкерлер компанияның табысына үлесуі керек.
Ашық кітапты басқаруды толыққанды қолданатын компанияда барлық деңгейдегі қызметкерлер өз жұмысының компанияның қаржылық жоспарына қалай сәйкес келетінін жақсы біледі. Алайда, компанияны «қалыпты» жағдайдан ашық жүйеге көшіру тек қаржылық есептерді қызметкерлермен бөлісумен ғана шешілмейді. Ашық кітапты басқару табысты деп есептеледі, егер компаниялар қаржылық көрсеткіштерін жақсарту үшін төменгі деңгейдегі қызметкерлердің бастамаларын қолдаса, дәстүрлі жоғарыдан төменге басқару жүйесі арқылы қысым көрсетуден гөрі. (Джонсон, 1992, Аггарвал және Симкинс, 2001 еңбектерінде келтірілген). Қызметкерлерді табыс есептері мен баланстарды түсінуге оқыту қажет болса да, ашық кітапты басқару компанияның қаржысына қатысты барлық қызметкерлердің түсінігін осындай деңгейге жеткізуге бағытталған, олар жоғары басшылыққа болжамдар жасай алады. Қызметкерлерді өзгерістерге ұмтылуға ынталандыру үшін ашық кітапты басқару «Критиктік санға» назар аударады. Бұл сан әр компания үшін әртүрлі, бірақ ол рентабельділіктің негізгі көрсеткіші немесе өзіне жеткілікті болу шегін көрсетеді. Осы Критикалық санды анықтау – ашық кітап компаниясын құрудың маңызды бөлігі. Ол анықталғаннан кейін, Критикалық санды есептеу үшін қажетті барлық көрсеткіштерді біріктіретін «Нәтижелік кесте» жасалады. Нәтижелік кесте барлығына ашық, ал жеке адамдардың «көрсеткіштерге» және содан кейін Критикалық санға қатысты нәтижеге қалай әсер ете алатынын талқылау үшін жиналыстар өткізіледі. Соңында, нәтижеге үлесу қарастырылады, ол Критикалық санның орындалуына байланысты бонус жоспары болуы мүмкін, немесе ол акцияларға қатысуды немесе екеуін де қамтуы мүмкін.
Know and teach the rules: every employee should be given the measures of business success and taught to understand them
Follow the Action & Keep Score: Every employee should be expected and enabled to use their knowledge to improve performance
Provide a Stake in the Outcome: Every employee should have a direct stake in the company's success and in the risk of failure
Similarly, in 1995, Case made sense of open book with three main points:
The company should share finances as well as critical data with all employees
Employees are challenged to move the numbers in a direction that improves the company
Employees share in company prosperity
In a company fully employing open book management employees at all levels are very knowledgeable about how their job fits into the financial plan for the company. However taking a company from "normal" to open is not as easy as just sharing financial statements with employees. Open book management is considered to be a success when companies allow improvements on their financial numbers to come from the bottom tier of employee rather than pressure exerted by a traditional top down management system. (Johnson, 1992 as cited in Aggarwal & Simkins, 2001). While employees need to be trained to understand income statements and balance sheets; open book management aims to achieve a level of understanding of company finances between all employees to the degree that they are able to report predictions to upper management. In order to motivate employees to strive for change, open book management focuses on a "Critical Number". The number is different for every company but it is a number that represents a prime indicator of profitability or break even point. Discovering this Critical Number is a key component of creating an open book company. Once this is discovered, a "Scoreboard" is developed that brings together all the numbers needed to calculate the critical number. The Scoreboard is open for all to see and meetings take place to discuss how individuals can influence the direction of the "Score" and therefore, ultimately, the performance against the Critical Number. Finally a Stake in the Outcome is provided which can be a bonus plan that is tied to Critical Number performance or it can include Equity sharing or both.
Конференциялар
"Бізнеске арналған Ұлы Ойын" конференциясы – қызметкерлерді иеленушілер сияқты ойлауға және әрекет етуге үйрету арқылы иеленушілік мәдениетін қалыптастыруға бағытталған, тәжірибелі мамандар жүргізетін жалғыз конференция. Бұл іс-шарада бизнес-лидерлер өз компанияларындағы өсімді, пайдалылықты және қызметкерлердің белсенділігін арттыру үшін ашық кітапша басқаруды қолданған адамдардан тәжірибе алады. Конференция ашық кітапша басқарудың әр кезеңіне арналған сессиялар, маңызды спикерлердің баяндамалары және семинарлардан тұрады.