Кіріспе
Американдық дінтанушы Джейсон Дэвид Бедухн (1963 жылы туған) – американдық дін және мәдениет тарихшысы, қазіргі уақытта Солтүстік Аризона университетінде дінтану профессоры және Гуманитарлық ғылымдар, өнер және дін кафедрасының бұрынғы төрағасы.
Jason David BeDuhn (born 1963) is an American historian of religion and culture, currently Professor of Religious Studies at Northern Arizona University, and former chair of the Department of Humanities, Arts, and Religion.
Маникейлік және Августиндік
Бедухнның жарияланған көптеген зерттеулері манихейлікке, әсіресе оның тәртіптік және ритуалдық жүйелеріне, сондай-ақ діни тарихтағы катализатор рөліне, Иса мен Пауылдың үйретіктерімен байланысты христиандық дәстүрлердің ерекше түсіндіруіне қатысты. Бедухн Августиннің манихейшілдіктен Никей христиандығына көшкенінің кенеттен болмағанын, өмір бойы созылған трансформация екенін, ал біздің қазіргі баянымыз Августиннің өзінің идеализацияланған естеліктерінің нәтижесі деп есептейді. Бедухн Августиннің манихейлік сеніміне наразылығын оның практикалыққа бағытталған өмір салтымен және оны діннен айыруға әкелген сыртқы әлеуметтік қысымдармен байланыстырады. 383 жылы Флавий Гипатий бұйрығымен қабылданған, христиандықтан пагандыққа, иудаизмге немесе манихейлікке өткендерді айыптаған заң осы күшті әлеуметтік қысымдардың бірі ретінде аталады.
Маркионист басымдығы
Бедухн өзінің "The First New Testament: Marcion's Scriptural Canon" кітабынан бастап, Маркионның Ізгі хабарын (Маркионизмнің жақтаушылары оны жай ғана "Ізгі хабар" деп атайды) Маркион Синопалық жасамаған және бейімдемеген, керісінше, ол бұрыннан бар болған Ізгі хабар мәтінінен қабылдады, ал Луканың Ізгі хабары да осы мәтіннен алынған дейді. БеДун Лука Маркионнан кейін түзетілген нұсқа болуы мүмкін деп санайды, бірақ екі көз гипотезасының бір түрін сақтайды, онда Маркионның Ізгі хабары Марк пен Q-ның үйлесімінен туған Лукамен алмастырылған. Бұл Матиас Клингардтың Маркионның Ізгі хабары Марк Ізгі хабарына негізделген деген пікірінен сәл өзгеше, ал Матай Ізгі хабары Марк пен Маркионға негізделген, ал Лука Ізгі хабары Матай мен Маркқа сілтеме жасай отырып Маркионды кеңейтеді. Бұл көзқарастар кейбір шіркеу әкелерінің және Брюс Метцгер мен Барт Эрман сияқты кейбір зерттеушілердің Маркион Лұқа Ізгі хабарын өзінің жеке теологиясына сәйкес редакциялаған деген тұжырымдарына қарсы келеді. Теолог Адольф фон Харнак та шіркеу әкелерінің Маркион Евангелиені Мәсіх берген түпкілікті күйіне "тазартқысы келгенін" және жалған Лұқа Ізгі хабарына қарсы шығуын қабылдады, бұл барлығын аянға сүйенбей жасады.
Жобалар
Бедухн Ұлттық гуманитарлық қор мен Австралия ғылыми-зерттеу кеңесінің қаржылауымен көне копт манихейлік қолжазбаны өңдеу және аудару жөніндегі ынтымақтастық жобасына қатысты.
Марапаттар
Бедухн 2001 жылы "Манихеялық дене тәртіп және ритуалда" атты кітабы үшін Америка Дін академиясының "Ең үздік тұңғыш кітап" сыйлығына ие болды. Бұл кітабы діндерді нақтылық модельдерімен ұйғарымдалған тәжірибе жүйелері ретінде талдауымен ерекшеленеді. 2004 жылы ол Гуггенхайм стипендиясын жеңіп алды.
Жазушы кітаптары
2010 және 2013 жылдары Бедухн "Августиннің манихейлік дилеммасы" деген екі бөлімнен тұратын еңбек жариялады, онда ол "Августинге манихейзмнің терең ықпалын" қарастырады.
Жазылған кітаптар
1997 жылы Пол Мирецкимен бірге: Қараңғыдан шығу: Манихейлік дереккөздерді қайта жаңғырту туралы зерттеулер. Лейден: Э. Ж. Брилл. 2001 жылы Пол Мирецкимен бірге: Жарық және қараңғылық: Манихейшілік және оның әлемі туралы зерттеулер. Лейден: Э. Ж. Брилл. 2007 жылы Пол Мирецкимен бірге: Сенімнің шекарасы: Архелай істеріндегі христиан-манихейлік кездесу. Лейден: Э. Ж. Брилл. 2009 жылы Манихейшілікке жаңа түсінік: IAMS-тің 6-шы халықаралық мәжілісінен мақалалар. Лейден: Э. Ж. Брилл.