Кіріспе

Неміс туған прелат Генри Патрик Ролман (17 наурыз 1876 – 13 қыркүйек 1957) – неміс туған Рим-католик шіркеуінің жоғары лауазымды дін қызметкері. Ол 1927 жылдан 1944 жылға дейін Айова штатындағы Давенпорт диоцезінің епископы, ал 1944 жылдан 1954 жылға дейін Айова штатындағы Дубук архидиоцезінің көмекші архиепископы және архиепископы болып қызмет етті.

Ерте өмір

Рольман 1876 жылдың 17 наурызында Вестфалияның Апельхульсен қаласында (қазіргі Германия) Бернард пен Бернадин (Гусман) Рольман отбасында дүниеге келді. Ол екі жаста болғанда оның отбасы АҚШ-қа көшіп, Айова штатының Кэрролл округіне қоныстанды. Олар Арканзас штатына көшіп, онда оның екі ата-анасы қайтыс болды. Генри Небраскаға жіберілді, онда ол бастауыш мектепті бітіріп, шаруа шаруашылығында жұмыс істеді. Кэрролл округының жұрттарынан қаржылық көмек алып, Рольман Висконсин штатының Маунт-Кальвари қаласындағы Сент-Лоуренс семинариясының жоғары сыныптарында оқыды. Содан кейін Рольман Дубук қаласындағы Колумбия колледжін бітірді. Ол Монреальдегі (Квебек) Монреальдің Бас семинариясында дін қызметкері болуға дайындалды.

Діни қызмет

Рольманды діни қызметкерлікке 1901 жылғы 21 желтоқсанда Монреальдегі архиепископ Пол Брушези Дубук архиепископасы үшін висвятил. Рольман Дубукте пасторлық қызметпен айналысып, кейін Вашингтондағы Америка католик университетінде миссионер болу мақсатымен оқыды. 1928 жылы Рольман епархиядағы әлеуметтік проблемаларды бағалау үшін зерттеу тапсырды. Осы зерттеудің нәтижесінде 1929 жылы Католик қайырымдылық қоры құрылды. Ол әкімшіліктің атын атады – Мартин Коун оның алғашқы директоры болды. Оның басты назары Давенпорттағы Сент-Винсент үйіндегі балалардың әл-ауқатын жақсартуға бағытталды. Рольманның епископтық қызметі кезінде епархияда әйелдерге арналған екі колледж ашылды. Клинтондағы Әйетті Франциск сестері 1928 жылы Mt. St. Clare College (кейін Ashford университеті) құрды. Бұл 1890 жылдары құрылған академияның кеңейтілген нұсқасы болды. St. Ambrose College 1934 жылы әйелдер бөлімін ашты және оны өз билігіне алуға әйелдердің діни орденін іздеген кезде қолдауын жалғастырды. 1937 жылы қаланың батыс жағындағы Давенпортта әйелдер колледжі үшін жер сатып алынды. Рольманның шақыруымен Марияның қарапайымдылығының қауымы 1939 жылы St. Ambrose әйелдер бөлімінен Marycrest College құрды. 1931 жылы епархия алтын мерейтойын атап өтті. Келесі жылы Рольман епархияның үшінші синодын шақырды. Синод епархияның ережелерін 1917 жылы жарияланған Канондық құқық кодексімен үйлестіру үшін шақырылды. Сондай-ақ, пасторлардың жалақысы жылына 1000 доллар, үй шығындарымен қоса, ал көмекші пасторлар мен капелланның жалақысы 500 долларға белгіленді. Католик қайырымдылық қоры Kahl ғимаратында кеңселерін ашты. 1932 жылы оларға канцелярия және жаңадан құрылған мектептердің басқарушысы қосылды. Барлық кеңселер мен епископтың кеңсесі Чирк алаңындағы Әйетті Антоний шіркеуінің артындағы үйге көшірілді. Ол Давенпорттың екінші епискобы Генри Косгроувтың құрметіне Косгроув ғимараты деп аталды. Рольманның епархияны Ұлы депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде басқаруы қиын міндет болды. Давенпортта жарияланған тәуелсіз католик газеті The Catholic Messenger депрессия кезінде қаржылық қиындықтарға тап болды және 1937 жылы епархиялық газет ретінде пайдалану үшін епархия сатып алды. Рольман епархияға келгенге дейін шіркеуге қосқан үлесі үшін тек бес діни қызметкер ғана Папаның құрметіне ие болды, олардың барлығы епископ Дэвистен. Рольман әр екі жылда бір рет монахтарды тағайындайтын. Ол Дубукеге оралған кезде жиырма төрт діни қызметкер марапатталды, ал бесеуі екі рет марапатталды. Рольман 17 жыл бойы Давенпорт епискобы болып қызмет етті, 1944 жылғы 8 қыркүйекке дейін ол Дубукеге тағайындалды.

Дубуки архиепискобы

1940-жылдардың басында Дубук архиепископы Фрэнсис Бекман архиепископтық округті күмәнді қаржылық схемаға тартты. Бекманға қарыз ақшаны алтын кендеріне инвестициялауға кеңес берілді, мұнда пайда Колумбия колледжінде құрылған өнер жинағын дамытуға жұмсалатыны айтылды. Бірақ, бұл схеманың алаяқтық екені тез анықталды және схеманың артында тұрған адам тұтқындалды. Бекман архиепископтық округ атынан қарызға қол қойғандықтан, қарыз иелері төлем талап ете бастағанда, архиепископтық округ қаржылық қиындықтарға тап болды. Бекманға байланысты қаржылық мәселелерге байланысты, Папа Пий XII епископ Рольманды Дубукқа ауыстырып, оны Макранның титулды архиепископы және Дубук архиепископының көмекшісі етіп тағайындады. Бекманға «Дубук архиепископы» лауазымын сақтап қалғанымен, Рольман енді архиепископтық округтің басшысы екені түсіндірілді. 1946 жылдың 11 қарашасында архиепископ Бекман лауазымынан кетіп, Дубук қаласын қалдырды. Рольман автоматты түрде Дубук архиепископтығының жетінші епископы және бесінші архиепископы болды. Рольман архиепископ болып тұрғанда, Лорас колледжінде Мәсіх патша шіркеуі салынды, Дубукте Сент-Мария балалар үйі салынды және архиепископтық округтегі дін қызметкерлерінің саны 290-нан 345-ке дейін өсті. Рольман, Айова штатындағы басқа епископтармен бірге, провинцияда жаңа дін қызметкерлерін оқыту үшін Сент-Бернард семинариясын қайта құрды. Семинарияны Дубукте орналастыру үшін 2,5 миллион долларлық жаңа ғимарат салынды. 1945 жылдың 10 тамызында Омаха епархиясы архиепархия деңгейіне көтерілді. Осы кезде Дубук провинциясы Айова штатындағы төрт епархиямен шектелді. 1946 жылдың 3 тамызында Папа Пий XII Дубук дін қызметкері Эдвард Фицджеральдты архиепископтық округтің бірінші көмекші епископы етіп тағайындады. Ол 1949 жылдың 20 қазанында Винона епископы болып тағайындалғанға дейін Рольманға көмектесті. 1949 жылы Рольман архиепископтың көмекшісін сұрады. Винона епископы Лео Бинц Дубукқа ауыстырылды.

Зейнетақы және мұра

Рольманның Дубук архиепископы қызметінен кеткен өтініші Рим папасы Пий XII-нің 1954 жылғы 2 желтоқсанда қабылданды. Ол Котрада титулды архиепископы болып тағайындалды. Генри Рольман 1957 жылғы 13 қыркүйекте 81 жасында Дубукте қайтыс болды. Архиепископтың құрметіне есім берілген екі жатақхана бар, біреуі Дубуктегі Лорас колледжінде, екіншісі Дэвенпорттағы Сент-Амброуз университетінде. Бұрынғы Мэрикрест колледжінің (Дейвенпорт) ғимаратының бірі де оның есімімен аталады.