Кіріспе

Аустралиялық жазық қалқанды теңіз тасбақасы (Natator depressus) – Cheloniidae тұқымдасына жататын теңіз тасбақасының бір түрі. Бұл түр Австралия құрлықтық аймағының құмды жағалауларында және жағалауға жақын ағыс суларында кездеседі. Бұл тасбақа өз атауын басқа теңіз тасбақаларымен салыстырғанда қабығының жалпақ немесе төмен қарай иілген болуынан алған. Оның түсі зәйтүн жасылынан сұрға дейін, ал ішкі жағы қаймақ түсті болуы мүмкін. Қабығының ұзындығы шамамен 76-96 см (30-38 дюйм), ал салмағы 70-90 кг (154-198 фунт) аралығында болады. Шабақтары ұядан шыққанда, басқа теңіз тасбақаларының шабақтарынан ірілеу келеді. Жайбақ тасбақа IUCN Қауіпті түрлердің Қызыл тізімінде "мәлімет жеткіліксіз" деп тіркелген, яғни оның сақталу статусын анықтау үшін жеткілікті ғылыми мәліметтер жоқ. Өте ірі мысалдарының салмағы 100 кг-ға жетеді деген хабарлар бар. Бұл түрдің аналықтары ересек кезінде еркектерден ірілеу болады және олардың құйрықтары да ұзынырақ болады. Бұл теңіз тасбақасының тағы бір ерекшелігі – оның қабығы басқа теңіз тасбақаларының қабығынан әлдеқайда жұқа болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Теңіздің жалпақ арқалы тасбақасының таралған аймағы жеті теңіз тасбақасының арасында ең кіші. Ол тропикалық аймақтардың континенттік және жағалау суларында кездеседі. Басқа теңіз тасбақалары сияқты, ол ұзақ қашықтыққа ашық мұхитта көшіп қонбайды. Әдетте 100 метр тереңдігінен аспайтын суларда кездеседі. Оның таралуы басқа теңіз тасбақаларына қарағанда бүкіл әлемге таралмаған. Теңіздің жалпақ арқалы тасбақаларын Солтүстік Австралияның, Көктем тропигінің және Папуа-Жаңа Гвинеяның жағалау суларында табуға болады. Австралияда олардың таралу аймақтарына шығыс Квинсленд, Торрес бұғазы және Карпентария шығанағы, Солтүстік территория және Батыс Австралия жатады. Ұя салу орындары Квинсленд, Солтүстік территория және Батыс Австралияда орналасқан, ең көп шоғырланған орыны Карпентария шығанағында, Квинслендте. Балапандардың ең көп саны ақпан айында байқалады. Жұптасу теңізде, аталық және аналық кездескен кезде жүзеге асады, сондықтан аталықтар ұядан шыққаннан кейін жағаға қайта оралмайды. Балапандар суға қарай жүзе жатқанда, оларға шаңғырлар, теңіз құстары және жас тұз су крокодилдерінен қауіп төнеді. Дегенмен, Австралияда теңіздің жалпақ арқалы тасбақасы ұлттық деңгейде осал түр ретінде тіркелген. Бірақ ұя температурасының артуы балапандардың сәттілігіне немесе дене мөлшеріне әсер етпеді, бірақ ұрықтың дамуын жылдамдатты.