Қабықша – буынды аяқтылар (шаян тәрізділер, өрмекшілер) мен тасбақалардың сыртқы қаңқасының жоғарғы бөлігі. Қорғаныш қызметін атқарады, түрлі дәрежеде қатаяды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кейбір жануарлардағы экзоскелеттің бөлігі.
Part of exoskeleton in some animals
Қаптама – буынды аяқтылар (шаян тәрізділер мен кенелер сияқты), сондай-ақ тасбақалар мен қаңылтырлар сияқты омыртқалы жануарлардың арасында кездесетін экзоскелеттің немесе қабықтың арқалық (жоғарғы) бөлігі. Тасбақалар мен қаңылтырлардағы төменгі жағы пластрон деп аталады.
A carapace is a dorsal (upper) section of the exoskeleton or shell in a number of animal groups, including arthropods, such as crustaceans and arachnids, as well as vertebrates, such as turtles and tortoises. In turtles and tortoises, the underside is called the plastron.
Қабықшалылар
Қабықшалыларда қабықша кефалоторакс (бас және кеуденің біріккен бөлігі, ішек қуысынан өзгеше) үстіндегі қорғаныш қаптама ретінде қызмет етеді. Егер қабықша көздерден алға қарай шығыңқы болса, ол рострум деп аталады. Қабықшаның түрлі қабықшалыларда әртүрлі деңгейде кальцийленуі мүмкін. Құбыртқылар (Crustacea) тобына жататын зоопланктон да қабықшаға ие. Оларға Cladocera, ostracods және isopods жатады, бірақ isopods-тарда тек басты жабатын дамыған "бас қалқаны" қабықшасы болады.
In crustaceans, the carapace functions as a protective cover over the cephalothorax (i. e., the fused head and thorax, as distinct from the abdomen behind). Where it projects forward beyond the eyes, this projection is called a rostrum. The carapace is calcified to varying degrees in different crustaceans. Zooplankton within the phylum Crustacea also have a carapace. These include Cladocera, ostracods, and isopods, but isopods only have a developed "cephalic shield" carapace covering the head.
Арахидтер
Арахидтерде қаптама просомальді тергиттердің бірігуінен пайда болатын, көздері, окулярийі, озопорлары (Опилиондардың иіс бездерінің жұп тесіктері) және әртүрлі фанералары орналасқан бір жақсы пластина болып табылады. Солифугалар және Шизомидалар сияқты кейбір топтарда қаптама бөлінген болуы мүмкін. Опилиондарда кейбір авторлар "қаптама" терминін "кефалоторакс" терминімен алмастырып қолдануға бейім, бірақ бұл дұрыс емес, себебі қаптама кефалоторакс экзоскелетінің тек арқалық бөлігін ғана білдіреді. Арахидтер мен олардың туыстас түрлерінің қаптамасын, яғни, қыбыршақтылармен шатасуды болдырмау үшін, "просомальді арқалық қалқан" және "пельтидиум" терминдерін қолдануға болады.
In arachnids, the carapace is formed by the fusion of prosomal tergites into a single plate which carries the eyes, ocularium, ozopores (a pair of openings of the scent gland of Opiliones) and diverse phaneres. In a few orders, such as Solifugae and Schizomida, the carapace may be subdivided. In Opiliones, some authors prefer to use the term carapace interchangeably with the term cephalothorax, which is incorrect usage, because carapace refers only to the dorsal part of the exoskeleton of the cephalothorax. Alternative terms for the carapace of arachnids and their relatives, which avoids confusion with crustaceans, are prosomal dorsal shield and peltidium.
Қайыңдар мен тасбақалар
Қаптама – тасбақаның қабық құрылымының жоғары (арқа) дөңес бөлігі, негізінен жануардың қабырға қабырғасынан, терілік қарудан және қалқаншалардан тұрады.
The carapace is the dorsal (back) convex part of the shell structure of a turtle, consisting primarily of the animal's rib cage, dermal armor, and scutes.