Кіріспе

ақсүйектер

Князь Сергей Петрович Трубецкой (Серге́й Петро́вич Трубецко́й; 29 тамыз 1790 – 22 қараша 1860) – декабристер қозғалысының ұйымдастырушыларының бірі. Никита Михайлович Муравьевпен көзқарастас болған ол 1825 жылғы 26 желтоқсан көтерілісі қарсаңында топтың жетекшісі деп жарияланды, бірақ келмеді, оның орнына Австрия елшілігінде пана тапты.

Алғашқы жылдар

Трубецкой асыл Трубецкой әулетінде дүниеге келген. Оның әкесі Пётр Сергеевич Трубецкой (1760–1817) болды. Оның анасы Дарья (1796 жылы қайтыс болған) Грузия князі Александр Бакарович Грузинскийдің қызы болған. Трубецкой үйден білім алды, 1806 жылы Мәскеу университетінде лекцияларды тыңдай бастады. 1808 жылы Лейб-гвардия Семенов полкіне қабылданды. Әскер қызметінде ол 1812–1814 жылдардағы Алтыншы коалицияның барлық маңызды шайқастарына қатысты, оның ішінде Бородино шайқасы, Малоярославец шайқасы, Лютцен шайқасы, Баутцен шайқасы және Кульм шайқасы болды, сонымен қатар көптеген ордендермен марапатталды. Лейпциг шайқасында ауыр жарақаттанды. Соғыстан кейін ол әскери қызметін жалғастырып, 1821 жылы полковник шындығына жетті.

Декабристер

Соғыстан кейін Трубецкой масон болып, Үш қасиеттер ложасының мүшесі атанды. Ол алғашқы прото-декабристер қоғамдарының – Құтқарылу одағының (1816) және кейіннен Даму одағының (1819) негізін қалаушылардың бірі болды. Екі одақ негізінен масондыққа құрылған еді. Олар Ресей империясын біртіндеп жақсартуды көздеді, бірақ декабристер кейін қабылдаған кейбір мақсаттарды қабылдамады: крепостнойлықты толық жою, конституция енгізу және конституциялық түрде кепілденген бостандықтар, мемлекеттің жоғарғы таптарының артықшылықтарын жою. 1819 жылы Трубецкой емделу үшін шетелге кетті. 1821 жылы отанына оралғанда, одақтың таратылғанын білді. Трубецкой Солтүстік қоғамның негізін қалаушылары мен жетекшілерінің бірі еді. Трубецкой конституциялық монархияны жақтады, бірақ басқа декабристер патшаны өлтіріп, республика құру үшін революция жасауды қалады (мысалы, Рылеев және Пестель). Ол «диктатор» болып сайланды, бірақ Сенат алаңына келмеді, көтерілістің сәтсіз аяқталуын күткендіктен болуы мүмкін. Ол келесі күні күйеу інісі, Австрия империясының Санкт-Петербургтегі өкілі граф Людвиг Лебцелтерннің пәтерінде тұтқындалды.

Каторга және жер аударылу

Трубецкой өлім жазасына кесілді, бірақ жаза Нерчинск көмір шахталарында өмір бойы каторгаға ауыстырылды. Трубецкойдың әйелі Екатерина Лаваль (Екатерина Козицкаяның бай мұрагері) онымен бірге жер аударылды. Оның ерлігі (ол өз еркімен барлық байлықтан және жеңілдіктерден бас тартып, каторгадағы ауыр өмірге көнді) Некрасовтың танымал өлеңінің тақырыбы болды. 1839 жылы оның отбасына Иркутск қаласында сүргінде тұруға рұқсат берілді, соңынан ол да рұқсат алды. 1854 жылы оның әйелі қайтыс болды. 1856 жылы, басқа тірі қалған декабристермен бірге, оған кешірім жасалды, балаларына шендері қайтарылды, және ол Сібірден қайта оралды. Ол естеліктерін жазды, олар алғаш рет 1863 жылы Лондонда Александр Герцен жариялады.