Кіріспе

Петр Эбен:Петр Эбен (; 22 қаңтар 1929 - 24 қазан 2007) - Чехияның қазіргі және заманауи классикалық музыка композиторы, органшы және хормейстер.

Өмір және мансап

Солтүстік-шығыс Богемиядағы Жамберк қаласында туған Эбен балалық шағы мен жасөспірімдік кезеңінің көп бөлігін оңтүстік Богемиядағы Чески Крумлов қаласында өткізді. Ол жерде фортепиано, кейін виолончель және органды оқыды. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары жас жігіт үшін әсіресе қиын болды. Эбен католик болып өскенмен, оның әкесі яһуди болғандықтан, туған жерін басып алған нацист-социалистердің қаһарына ұшырады. 1943 жылы 14 жасында Эбен нацистердің қолынан тұтқынға алынып, Бухенвальдқа қамалады. Бостандыққа шыққаннан кейін Прагадағы музыка академиясына оқуға түседі. 1954 жылы бітірді. Эбен 1991 жылдан 2003 жылға дейін Джон Коменьдің әйгілі кітабынан үзінділер негізінде орган қозғалыстарының циклін импровизациялады және әзірледі. Оның музыкасы 1980 жылдан бері кеңінен орындалып, жазылған, оның танымалдылығы әлі де өсуде. Стильдік тұрғыдан оның музыкалық тілі көптеген жағынан "неоэкспрессионисттік" деп саналуы мүмкін, алайда кейбір шығармаларында импрессионисттік үрдістердің жаңа түрлерін естиміз. Оны көбінесе Оливье Мессьенмен салыстырады (салыстыру белгілі бір дәрежеде дұрыс, өйткені екеуі де орган музыкасын көп жазды және олардың орган өнімдерінің мысалдары жиі бірдей рецитальдерге кіреді), бірақ жалпы оның стилі Мессьендікінен гөрі тұрақты эксперименталды және құмарлықсыз.

Жазбалар

Эбеннің шығармаларының басым көпшілігі Supraphon компаниясында жарық көрді. Кейбір орган шығармаларын өзі де жазған. Норвегиялық органшы Халгейр Шиагер Петр Эбеннің орган музыкасының бес дискін Hyperion Records компаниясында жазды. Неміс органшысы Гюнтер Рост Петр Эбеннің орган музыкасының 6 дискін Motette лейблінде жазды. Бұл CD SACD сериясында жазылған интерпретацияға композитордың жеке ұсыныстары мен түсініктемелері әсер етті. Бұл серияда Гунтер Росттың әртүрлі заманауи аспаптарда ойнаған, осы күнге дейін жарық көрген Эбеннің соло орган үшін барлық шығармалары жинақталған. Екі циклдің де баяндамашысы, Әйүп (том. I) және "Әлемнің лабиринті мен жүрек райы" (том. V, 2008 жылы жарық көрді), Герт Вестфаль, Германияның ең маңызды қазіргі заманғы речитаторларының бірі. Оның кейбір дисктерінде Сиглинде Аренстің шығармалары бар. "Sunday Music" романындағы Петр Эбеннің Мото Остинатосын ағылшын органшы Гиллиан Вейр өзінің "The King of Instruments" сериясында (Priory Records' PRDVD 7001) ойнайды. Канадалық органшы Филип Кройер Фулда соборындағы органды ойнап, Эбеннің бірқатар шығармаларын Azimuth лейбліне жазды. Швед джаз пианині Бобо Стенсон 2008 жылы Cantando атты трио альбомына Эбеннің "Song of Ruth" әнінің екі нұсқасын енгізді.