Кіріспе

Матай 5:14 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының бесінші тарауының он төртінші аяты. Ол Таудағы уағыздың бір бөлігі және Бәпағаттардан кейін келетін метафоралардың бірі.

Талдау

Бұл тармақта "жердің тұзы" деген метафора бірден "төбедегі қалаға" ауысады. Бұл, "тұз бен жарық" тұжырымымен байланысты болуы мүмкін, ол заманша Заңды сипаттау үшін қолданылған. Бұл тармақ Жаңа өсиетте басқа жерде кездеспейді, бірақ оның бір нұсқасы Тома ішіндегі Ізгі хабарда табылады. Томада бұл тармақтың назары қаланың символизміне емес, оның қауіпсіздігі мен беріктігіне аударған. Гандри осы кезеңде қалалардың қорғаныс үшін жиі төбелерге орналастырылғанын атап көрсетеді. Швейцер бұл Ишая кітабының 2-тарауының басындағы Сион тауына сілтеу болуы мүмкін дейді. Ғалымдар бұл жаңа Иерусалим идеясына тікелей сілтеме ме, жоқ па, деген мәселеде келіспейді. Олбрайт пен Манн Цицеронның Римді әлемге жарық деп сипаттағанын, бірақ бұл тармақтың одан алынғаны екі күмәнді екенін айтады. Сондай-ақ Ишая кітабының , , 60:3-ке де қараңыз. Бұл жазу Джон Уинтроптың "Христиандық қайырымдылықтың үлгісі" атты лекциясының немесе трактатының соңында келтірілген; ол 1630 жылы Бостонға қоныстанған пуритандықтарға ескерту ретінде қызмет етті, егер олар өзара келісімдерін орындамаса, Құдай мен олардың жаулары оларды бақылап отырады: "біз төбедегі қала сияқты боламыз, барлық адамдардың көзі бізге қаратылған". Президент Рональд Рейган Американың әлемдегі ерекше мемлекет ретіндегі тағдырының басталуы ретінде Уинтроптың сөздерін жиі қолданды, бірақ Уинтропты дұрыс емес түсіндірді. Бұл тармақ, Матай 5:13-пен бірге, 2002 жылғы Дүниежүзілік жастар күнінің тақырыбы болды: "Сіздер жердің тұзысыз – сіздер әлемнің жарығысыз".

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Гиларий Пуатьелік: Жарықтың табиғаты – ол қайда жылжыса да, сәулелерін таратуда, ал үйге кіргенде, сол үйдің қараңғылығын сейілтуде. Осылайша, Құдай туралы білімнен тыс қалған әлем, білімсіздіктің қараңғылығында ұсталды, әп-салылар Құдай туралы білімнің нұрын әкелгенше. Содан бері Құдайдың білімі жарқырап, олардың кішкентай денелерінен, қайда болса да, қараңғылыққа нұр жеткізілуде.