Кіріспе

Тынық мұхитындағы дауыл маусымы

1984 жылғы Тынық мұхитындағы дауыл маусымында көптеген тропикалық циклон қалыптасты, олардың бірнешеуі құрлыққа зиян келтірді. Бұл 21 атаулы дауыл, 13 дауыл және 7 күшті дауыл болған маусым еді, соңғысы Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 3-ші санаты немесе одан күштірек циклон саналады. Бұл белсенділік ерекше болды, өйткені әдетте Орталық және Шығыс Тынық мұхитындағы тропикалық циклондық белсенділікті басаңдататын Ла-Нинья құбылысы және теңіз бетінің орташа температурасы байқалды. Маусымдық белсенділік 17 мамырда басталып, 8 қарашада аяқталды. Бұл Шығыс Тынық мұхитында 15 мамырда, ал Орталық Тынық мұхитында 1 маусымда басталып, екі бассейінде де 30 қарашада аяқталатын дәстүрлі дауыл маусымының шегінде болды. Бұл мерзім әр жылдың ішінде тропикалық циклонның көп бөлігі қалыптасатын кезеңді белгілейді. Шөлге айналған Гавай аралдары шілдеде «Дуглас» дауылынан және тамызда «Кенна» тропикалық дауылынан пайдалы жаңбыр алды. «Изелл», «Мари», «Норберт» және «Одиль» дауылдарының қалдықтары маусым ішінде АҚШ-тың оңтүстік-батысында жауын-шашынның артуына, тіпті биік жерлерде қар жаууына себеп болды; Техас штатында су тасқынынан бір адам қаза тапты. «Лоуэлл» дауылы «Көк соқұмды» зақымдағаны және оның 23 экипаж мүшесін құтқаруға мәжбүр еткені үшін көп назар аударды. Қыркүйек айында Мексиканың оңтүстігінде «Одиль» дауылынан соққан нөсерлі жаңбыр егістерге ауыр зиян келтірді, шамамен 900 үйге су кірді және мыңдаған тұрғын үйсіз қалды немесе қалыпты өмірлік қызметтерден айырылды. Дауылдан кем дегенде 21 адам қаза тапты. Бірнеше дауыл Калифорния жағалауында күшті толқындар тудырып, бір адамның өліміне және жүздеген адамды судан құтқаруға себеп болды.

Тропикалық дауыл Альма

13 мамырда тропикалық конвергенция аймағында (ТТКЖ) пайда болған ауа райының бұзылуы Панама мен Колумбия арқылы шығыс Тынық мұхитына өтті. Бастапқыда күшті батыс желдің әсері бұл бұзылудың дамуына кедері келтірді, бірақ келесі күндері атмосфералық жағдайлар жақсарғаннан кейін, 17 мамыр күні сағат 18:00 UTC шамасында маусымның алғашқы тропикалық депрессиясы пайда болды. Солтүстікке қарай жоғары қысымның күшеюі салдарынан жүйе тез өсіп, өте жылы мұхит суларының үстіне шықты.

Элида дауылы

26 маусымда Оахака штатының Салина-Круз қаласының оңтүстігінде тропикалық бұзылыс пайда болды және 28 маусымда сағат 00:00 UTC шамасында тропикалық депрессия деңгейіне көтерілді. Акапулькода, Герреро штатында, кейбір көшелердің суға батқаны туралы хабарлар түсті. Техастың батысында, солтүстікке қарай, Изельден келген ылғал солтүстіктен келген салқын ауамен қақтығысып, нөсер жаңбыр мен найзағай тудырды. Эль-Пасода дейін жауын шашылды. Бірнеше округте су тасқыны қаупі туралы ескертулер жарияланды, ал Эль-Пасо мен Хуарес қалаларында көшелердің суға батқаны туралы хабарланды. Кейбір тау жолдары келуге жарамсыз болды. Өзен арнасындағы құрғақ үйінде су тасқынынан қаза тапқан қыз болды. Сонымен қатар, бір адам шаңқайып жарақат алды. Калифорния штатының Оранж округіндегі жағажайларда 4 метрге дейін жететін толқындар құтқарушылардың көптеген жұмыстарын қажет етті. Ньюпорт-Бичте 385 адам құтқарылды, ал Сан-Клементеде тағы 50 адам құтқарылды; құтқару операциялары Хантингтон-Бичтегі орташа көрсеткіштен үш еседен асты.

Хулио тропикалық даулы

15 тамызда сағат 00:00 UTC-де Акапульконың оңтүстігінде жаңа тропикалық депрессия қалыптасты. Мексика шығанағынан Мексика арқылы созылған жоғары қысым, жүйені батыс-солтүстікке қарай бағыттап жіберді.

Мок тропикалық даулы

1984 жылдың тамызында Солтүстік Тынық мұхитында кеңінен созылған жоталар сақталып тұрды, ал олардың астынан суық ядролы төмен қысым аймақтары жылжып өтті. Мұндай төмен қысым аймақтарының бірі Халықаралық дата сызығының жанында, Мидуэй аралына жақын орналасты – мұны сол жерде жіберілген радиозондтардың жоғары қабаттағы төмен температурасы растайды – және жер бетінде айналым пайда етіп, 2 қыркүйекте Жапония метеорологиялық агенттігі оны тропикалық депрессия деп жариялады. Спутниктік жабынның жетіспеуі жүйені қадағалауды қиындатса да, дауылдан тараған ылғал Калифорнияның оңтүстігінде жылдам қозғалатын нөсерлерге себеп болды. Боулинг орталығының шатыры құлап, боулинг жолақтары 1 метрге дейін суға батып кетті. Су тасқыны Калифорниядағы 95 тас жолын қоса алғанда, жолдарды су басып, жиі болатын молниялар ондаған үйлерде электр қуатын үзуге әкеп соқты.

Норберт даулы

14 қыркүйекте 18:00 UTC-де Баха Калифорнияның оңтүстік-батысында маусымның келесі тропикалық депрессиясы пайда болды. Алты сағаттан кейін ол Норберт тропикалық дауылға айналды. Әлсіз рулдеу ағынының ішінде, жаңа аталған циклон солтүстікке қарай жол тартты, әсіресе Роки таулары үстінде жоғары деңгейдегі ойыс пайда болғаннан кейін. 26 қыркүйекте 00:00–06:00 UTC аралығында Норберт Пунта-Абреохосқа жақын жерде тропикалық дауыл ретінде құрлыққа шықты. Дауыл Баха Калифорнияда тарап бара жатқаны ресми түрде мойындалса да, Аризонадағы болжаушылар оның сол штатқа тропикалық циклон ретінде жеткеніне жоғары сенімділік білдірді. Баха Калифорния-Сурдың жағалауындағы Пунта-Абреохос және Ла-Бокана шағын балықшы қауымдарындағы құрылыстардың 90 пайызы қирады. Бір адам қаза тапты, бір адам жоғалып кетті және 140 миллион доллардан астам шығын келді. Циклонның қалдықтары Мексика бойынша сирек-сирек жаңбыр жаудырды. Аризонада жауын-шашынның сәл көп жиналуы тіркелді, онда бірнеше округте кенеттен су тасқыны туралы ескертулер шығарылды және кейбір мектептер осы қауіптерге байланысты оқушыларды ертерек босатты. Жиналу Китт-Пик тауында (Аризона) ең жоғары деңгейге жетті. Зиуатанехо мен Акапулько әуежайлары арасында 87 коммерциялық рейс, оның ішінде 50 чартерлік рейс тоқтатылды. Көбінесе қарбалас туристік аймақтардағы қонақүйлер бос тұрды. Күшті жауын-шашын жолдарды су басып, Зиуатанехо әуежайының вестибюліне дейін жетті. Герреро штатының 44 өзен мен таулы елді мекендері, жалпы 30 000-ға жуық тұрғыны бар, оқшауланды. Циклон Атояк өзенінде баржаны құлатты, нәтижесінде 18 жолаушы мен 3 экипаж мүшесі суға батып қайтыс болды. Одиль 1978 жылдан бері Мексиканың ең жауынды жылы болған бұрынғы жүйелердің әсерін күшейтті. Бұл су тасқыны көптеген ғимараттарға зақым келтіріп, егістерге ауыр зиян келтіріп, мыңдаған тұрғынды үйсіз қалдырды және көптеген адамдардың өмірін қиды.

Поло дауылы

24 қыркүйекте Техуантепек шығанағына ауа райының бұзылу аймағы кірді және 26 қыркүйектегі 00:00 UTC-ге дейін тропикалық депрессияға ұйымдасты. Депрессия бастапқыда батыс-оңтүстік-батысқа қарай жылжыды, бірақ 28 қыркүйектегі 18:00 UTC шамасында "Поло" тропикалық дауылына айналғаннан кейін солтүстік-батысқа қарай бұрылды. Колорадо штатындағы қатты жаңбыр биік жерлерде қарға айналды, жиналуы мүмкін деген ескертулер таратылды.

Маусымдық әсерлер

Бұл 1984 жылғы Тынық мұхиты маусымында пайда болған барлық тропикалық дауылдардың тізімі. Онда олардың атауы, мерзімі, ең жоғары санатталуы мен қарқындылығы, әсер еткен аймақтар, келтірген зиян және қаза болғандардың саны көрсетілген. Қашандағы қазалар қосымша және тікелей емес (мысалы, жол апаты тікелей емес қазаға жатады), бірақ бәрібір сол дауылмен байланысты. Зиян мен қазалар дауыл экстратропикалық, толқын немесе төмен қысым аймағында болған кездегі жалпы соманы қамтиды, ал барлық зиян сомасы 1984 жылғы АҚШ долларымен есептелген.