Кіріспе

Америкалық соғыс тілшісі

Бернард Б. Фол (19 қараша 1926 – 21 ақпан 1967) – 1950-1960 жылдары Индоқытайдағы көрнекті соғыс тілшісі, тарихшы, саясаттанушы және сарапшы. Австрияда туған ол, Аншлюс болғаннан кейін бала кезінде отбасымен бірге Францияға көшіп келді. 16 жасында француз қарсыласы үшін, ал кейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз армиясы үшін күреске түсті. 1950 жылы ол алғаш рет Сиракуз және Джонс Хопкинс университеттерінде магистратурада оқу үшін АҚШ-қа келді, содан кейін тұрақты түрде онда қалды. Ол өмірінің көп бөлігін Говард университетінде оқытты және өзгерістер мен сол елдердің қоғамдарын жақсырақ білу үшін Оңтүстік-Шығыс Азияға үнемі сапарлар жасады. Ол Франция мен АҚШ-тың Вьетнамдағы соғыстарындағы тактикалық қателіктері мен қоғамды түсінбеушілігі салдарынан сәтсіздікке ұшырайтынын болжады. 1967 жылы Оңтүстік Вьетнамда, АҚШ теңіз жаяу әскерімен бірге патрульде жүрген кезде минаға түсіп қаза тапты.

Ерте өмір

Бернард Фолл Австрияның Вена қаласында еврей Лео Фолл мен Анна Селигман отбасында дүниеге келген. 1938 жылы, ол 12 жаста болғанда, оның отбасы Аншлюс – Австрияның нацистік Германияға қосылуынан кейін Францияға көшіп кетті. 1940 жылы Франция Германияның басып алуына түскен соң, оның әкесі француз қарсыластарына көмектесіп, тұтқындалып, гестапо тарапынан азапталды және қаза тапты. Оның анасы да тұтқындалып, депортацияланды және одан кейін хабар алынбады. 1942 жылы, 16 жасында Бернард Фолл әкесінің жолын жалғап, француз қарсыластарына қосылды, содан кейін Альп тауларында немістермен күресті. Ол Канн қаласындағы Жюль Ферри лицейіне оқуға түсіп, орта білімін аяқтады. 1944 жылы Франция азат етілген кезде, Фолл француз армиясына қосылып, 1946 жылға дейін қызмет етті. Қызметі үшін ол Франция азаттық медалімен марапатталды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Фолл Нюрнберг соғыс қылмыстары трибуналында сарапшы ретінде жұмыс істеді, онда ол Круpp компаниясын зерттеді.

Академиялық мансап

Фолл 1948-1949 жылдары Париж университетінде қысқаша оқыды, содан кейін 1949-1950 жылдары Біріккен Ұлттар Ұйымының іздеу офицері қызметін атқаратын кезеңде Мюнхен университетінде оқыды. Одан бөлек, ол Мэриленд университетінде халықаралық құқық және Американың сыртқы қатынастары бойынша колледж курстарын аяқтады, ал бұл университет Германиядағы американдық қызметкерлер үшін жаңа білім беру орталықтарын ашқан болатын. 1950 жылы Фолл Фулбрайт стипендиясы бойынша АҚШ-қа сапарлады. 1951 жылы Фолл Сиракуз университетіне түсіп, 1952 жылы саяси ғылымдар магистрі, ал 1955 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Фолл Джонс Хопкинс халықаралық зерттеулер мектебінде аспирантурада оқыды, онда оның профессоры Амри Ванденбош, оның француздық тегін ескере отырып, Индоқытайды зерттеуге ынталандырды. Көптеген адамдар Фоллдың Вьетнам соғысы туралы жазғандарының нақтылығы мен терең түсінігін атап өтті. Колин Пауэлл 1995 жылы жарық көрген "Менің американдық саяхатым" атты автобиографиясында былай деп жазды:

Ноам Чомски Фоллды "Вьетнам соғысы бойынша ең беделді сарапшы және комментатор" деп атады.

Өлім

Өмірінің соңында Фолл ретроперитонеалдық фиброз ауруынан зардап шекті, оның салдарынан бір бүйрегі алынып тасталды және ішектері бітелді. Әйелінің айтуынша, оның жағдайы Вьетнамға соңғы сапарына шығар алдында өлімге қадарлылық сезімін тудырды. 1967 жылғы 21 ақпанда Тхыа Тхьен провинциясындағы «Қуанышсыз көшеде» «Чинук II» операциясы кезінде 1-ші батальон 9-шы теңіз жаяу әскерлерінің бір бөлігімен бірге жүрген кезде Фолл «Секіретін Бетти» деген атпен белгілі минаға басқан, нәтижесінде ол және АҚШ теңіз жаяу әскерлері корпусының жауынгерлік фотографы, артиллериялық сержант Байрон Г. Хайленд қаза тапты.

Бернард Фолл туралы зерттеулер

Моир, Натаниел Л. (2022). Бірінші реалист: Бернард Фолл және вьетнамдық революциялық соғыс. Оксфорд университеті баспасы.