Кіріспе

Калифорниядағы мүйіс, АҚШ. Пойнт Лобос және Пойнт Лобос мемлекеттік табиғи қорығы – Калифорния штатындағы мемлекеттік саябақ. Пойнт Лобосқа жапсарлас орналасқан аймақ "Калифорниядағы ең бай теңіздік орталардың бірі" болып есептеледі. Теңіздік орта екі теңізді қорғау аймағымен – Пойнт Лобос мемлекеттік теңіз қорығы және Пойнт Лобос мемлекеттік теңізді сақтау аймағымен қорғалған. Пойнт Лобос жанындағы теңіз Монтерей түбегінде және Калифорния жағалауындағы суға батыру спорты үшін ең қолайлы орындардың бірі саналады.

География және табиғи ерекшеліктер

Пойнт-Лобос аймағы геологиялық тұрғыдан ерекше және жағалауда да, суда да өсімдіктер мен жануарлардың бай және әртүрлі тіршілігін қамтиды. Австралияда туған пейзаж суретшісі Фрэнсис Маккомас бұл жерді "дүниедегі жер мен судың ең ұлы кездесуі" деп атаған.

Кармель теңіз асты каньоны Пойнт-Лобостың солтүстігінде орналасқан. Монтерей каньоны сияқты, бұл каньон судың көтерілу кезінде бетке суық, қоректік заттарға толы суды жеткізеді. Бұл қоректік заттарға толы сулар Кармель және Монтерей шығанақтарындағы жоғары біріншілік өнімділікті қамтамасыз етеді, ал бұл өз кезегінде Пойнт-Лобоста суда және құрлықта байқалатын тіршілік әртүрлілігін қолдайды. Пойнт-Лобос – Монтерей кипарисінің туған жері болып табылатын екі орынның бірі. Пойнт-Лобостың айналасындағы суларда кең теңіз балдырлары өседі.

Көңіл көтеру және келушілерге әсер ету

Қорықта бірнеше шақырымдық жолдар бар. Келушілер жағалаудың көркіне тоймай қарай алады, жағалауды зерттей алады және пикник өткізе алады. Калифорнияның теңізді қорғау аймақтары мұхитты ойын-сауық және білім алу үшін пайдалануға мүмкіндік береді. Жақын орналасқан теңізді қорғау аймақтарындағы су асты ортасының жоғары сапасы көптеген су астына түсушілерді қызықтырады. Су астына түсушілер көбінесе Whaler's Cove-ден бастайды. Басқа іс-шараларға каякпен жүзу, маскамен жүзу және суға түсу жатады. Келушілердің көптігі кейбір жерлерде топырақ эрозиясына себеп болуда. Point Lobos Foundation эрозияға ұшыраған жерлерді қалпына келтіру үшін жүздеген жергілікті өсімдік түрлерін отырғызу мақсатымен волонтерлік күндерін ұйымдастырып келеді.

Теңіз қорғалатын аймақтары

Алғашқы Point Lobos экологиялық қорығы 1973 жылы құрылды. Ол "Калифорниядағы ең бай теңізді мекендердің біріне" айналды. Қорықта суға түсушілерге балық немесе моллюсктерді аулауға рұқсат жоқ. 2007 жылы Калифорния Балық және аңшылық департаменті экологиялық қорықты кеңейтіп, оны Point Lobos мемлекеттік теңіз қорығы және Point Lobos мемлекеттік теңізді сақтау аймағы деп атады. Алуға тыйым салынған аймақ Монастырлық жағалаудың шығыс жағынан Малпасо ағынының сағасына дейін кеңейтілді. SMR өз шекараларындағы барлық теңіз жануарларын қорғайды. Барлық тірі теңіз ресурстарын аулау және алуға тыйым салынған.

Мемлекеттік теңіз қорғау аймағы

Пойнт Лобос теңіздік қорықшасы 8,83 шаршы мильді құрайды.

Киттер аулау станциясының мұражайы

Уэйлерс-Коуфтағы тарихи кит аулаушылар үйі 1850 жылдары қытай және кейін жапон балықшыларын орналастыру үшін салынған. Қытайлықтар қаптама үшін жергілікті қарағай және қызыл ағаштарды пайдаланған. Еден бастапқыда топырақтан жасалған. Еден қабырғалары жақын жерден алынған гранит блоктарының үстінде орналасқан алты кит омыртқасымен демеліп тұр. Бастапқыда еденге топырақ төселген. Бұғаздың айналасында бастапқыда шамамен 10 үй болған. Бұл үйді Азор аралдарынан келген португал кит аулаушылары да пайдаланған болуы мүмкін, олар жағалаудан кит аулап, оларды шығанаққа тасыған. Кармель кит аулау компаниясы 1862 жылдан 1879 жылға дейін жұмыс істеді. 1854 жылдан шамамен 1900 жылға дейін, жағалауда кит аулау тоқтағанға дейін, Калифорнияда барлығы 16 кит аулау станциясы болды, онда шамамен 300 адам жұмыс істеді. 1880 жылдары керосин майының пайда болуымен кит майының бағасы тым жоғары болды. 1898 жылдан 1900 жылға дейін Жапон кит аулау компаниясы кит аулауды қысқа мерзімге қайта жаңғыртты. 1983 жылы соңғы тұрғын үйден көшіп кеткеннен кейін, саябақ қызметкері үйді музейге айналдыруды ұсынды. Қытайлықтардан кейін қосылған, мысалы, талшықты қабырғалар мен төбе, сымдар және құбырлар алынып тасталды. Саябақ қызметкерлері шығанақта тұрған және жұмыс істеген отбасылардың ұрпақтарымен байланысып, көмек сұрады. Калифорния штатының саябақтарындағы көрмелерді жасаушы мамандар артефакттардың айналасына көрмелер орнатты. Ихкента, Кармель миссиясы дәуірінің соңына дейін, жергілікті халық ауру, аштық, тым көп жұмыс, қинау және мәжбүрлі ассимиляция салдарынан құрып кеткенге дейін мекен еткен болуы мүмкін.

Испан және Мексика дәуірі

Губернатор Хуан Баутиста Альварадо 1839 жылы Сан-Хосе-и-Сур-Чикито ранчосын, екі шаршы лига жерді, Монтерейдің (Альта-Калифорния) мэрі Марселино Эскобарға берді. Бұл грант Кармел өзенінің оңтүстік жағындағы жерлерді, оның ішінде Пойнт-Лобосты, Palo Colorado Canyon-ға дейін оңтүстікке қарай 18 шақырымға дейін қамтыды. Эскобардың екі ұлы Хуан мен Агустин осы ранчоны бірден иеленді және 1841 жылдың 26 тамызында күйеуі Хосе Абрегоның жерді сатып алу және сату жөніндегі сенімхаты бар Дона Мария Жозефа де Абрегоға сатты. Ол 250 доллар төледі, оның жартысы күміспен, жартысы алтынмен, шамамен бір акрға үш центтен. Point Lobos-қа қатысты меншік құқығы кейіннен Хуан мен Агустин Эскобардың 1841 жылы Джозефа де Абрегоға ранчоны сатқанда, көптеген бауырлары мен қарындастарының рұқсатын алмауынан туды. Бауырлары кейіннен сатуды даулап, сотқа жүгінді. Біраз жұмбақ жағдайларда, 1843 жылдың 16 қаңтарында Мария Абрего бұл ранчоны Монтерей президиосының шамамен 10 солдатынан тұратын топқа берді. Жазбаларда солдаттар ештеңе төлемегені көрсетілген, ал осы оқиғаға байланысты аңыз, бір ойыншы карта ойынында ранчосын жоғалтып алғанын айтады. Оның күйеуі құмар ойындарға бейім екені белгілі еді. Комиссия Кастроның талабын 1855 жылдың 28 тамызында қабылдамады. Кастро 1860 жылы қайтыс болды. Соның салдарынан 1880 жылғы сот ісіндегі 34 талаптың барлығы күшін жойды.

Индустриалды кезең

1851 жылы қытай теңізшісі Квок Джунк Пойнт-Лобоста қабаққа ұшырады. Оны Олон тайпасының мүшелері құтқарды. Кейіннен тағы төрт-бес қытай отбасы оған қосылып, Уэйлер Ковта шатырлар салды. Олар бұл жерде алғашқы коммерциялық балықшылар болды. 1853 жылдың 22 қыркүйегінде Пойнт-Лобос маяғы телеграф арқылы Сан-Францискомен байланыстырылды. Бұл байланыс негізінен теңіз және ауа райы туралы ақпаратты тарату үшін қолданылды. 1854 жылдан 1858 жылға дейін, кейін Уэйлерс-Коув деп аталған жерде гранит карьері жұмыс істеді. Гранит Ескі Монтерей түрмесін, Сан-Франциско монета астырғын, Форт-Пойнттың бір бөлігін және Мари аралындағы әскери-теңіз кеме жасау зауытындағы ғимараттарды салу үшін пайдаланылды. 1862 жылы Азор аралдарынан келген португал кит аулаушысы Антонио Викторина киттердің қозғалысын қадағалап, Пойнт-Лобосқа келді. Уэйлерс-Коувта 50-70 отбасы мүшесі тұрды. Олар киттерді Уэйлерс-Нолдан байқап, содан кейін 24 футтық қайықтармен жағадан шығып, киттерді гарпунмен аулады. Олар киттерді Пт. Лобосқа сүйреп әкеліп, майын сығып алып, етін жинады. Содан кейін олар мәйіттерді қайта теңізге сүйреп шығарды.

Көмір өндіру

1874 жылы Пт Лобостың оңтүстік-шығысында, жоғарғы Малпасо каньонында аз сапалы битумды көмір кені табылды. 1888 жылдың 6 қыркүйегінде, Сан-Хосе-Сур-Чикито ранчосына патент берілгеннен кейін көп ұзамай, иелерінің көп бөлігі "Кармело жер және көмір компаниясын" құру үшін бірікті. Компания акцияларына өте төлем ретінде олар жердегі үлесін 1 долларға сатты. Мүйістің сыртқы бөлігі Пойнт-Лобос паркі ретінде сақталды. Аллан қалған отбасын Оклендтен Пойнт-Лобосқа көшіруге шешім қабылдады. Аллан Сан-Хосе ағысының құйылыс жерінде 1903 жылдан 1954 жылға дейін жұмыс істеген Пойнт-Лобос сүт фермасын құрды. Отбасының бір мүшесі алған мұрасын сатып, осы жерде Кармел Медоус тұрғын ауданын құрды.

Қалқыма есігі орнатылған

1899 жылы Аллан мен оның әйелі Сати аймақтың табиғи сұлулығын арттыра бағалады. Адамдар Монтерей кипаристерінің сирек кездесетін түрлерін көру және әдемі жағалаудың көрінісін тамашалау үшін көп жылдар бойы осы жерге келіп тұрды. Аллан отбасы төлемді қабылдау үшін кедергілер қойды, кемпинг жасауға тыйым салды және кіреберісте әр көлікке 50 центтен (қазіргі шамамен 10 доллар) ақы алды. Аллан бөлінген тұрғын участаларының көп бөлігін сатып алып, кейіннен бүкіл учаскені округтік тізімнен шығарды. Пойнт Лобос жаңа құрылған Калифорния штатының парктері жүйесінің назарына ілікті, олар жерді мәжбүрлеп иелену арқылы алуды қарастырды. Аллан бастапқыда осы жерді халыққа ашық саябаққа айналдыру идеясына қарсылық көрсетті. Отбасы штатты Алланның қайтысын күтуге көндірді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, АҚШ әскерінің жағалау қорғау жасағы штабы ретінде Уэйлерс-Коуфтағы Уэйлерс-Кабинасын пайдаланды. 1942 жылдан 1944 жылға дейін бұл шығанақта 4-ші әуе күштерінің ұзақ қашықтықтан радар станциясы орналасты. Қасқыр төбесінің астында 90 сарбазға шатырлар тігілді. 1943 жылдың шілде және тамыз айларында АҚШ әскері Point Lobos-тағы Уэйлерс-Коувте 543-ші инженерлік қайық және жағалау полкі, 3-ші инженерлік арнайы бригадасы үшін оқу орталығы құрды. Бұл бөлім шығанақтың кемелерді тоқтату және күтіп ұстау үшін өте қолайлы бастырғын екенін анықтады. Кейіннен бұл бөлім Тынық мұхитының оңтүстік-батысында 62 шабуылға қатысты.

Қазіргі заманғы өзгерістер

Аллан отбасы 1-ші тас жолдың шығысындағы жерді сақтап қалды. Александрдың үш қызының бірі, Юнис Аллан Райли, 1950 жылдары соңғы бөлінген участақтарды қайта сатып алды. 1960 жылы су астындағы жерлер АҚШ-тағы алғашқы теңіз қорығы ретінде қосылды. Теңіз қорығы 1973 жылы экологиялық резерват мәртебесін алды, ал 1992 жылы елдегі ең ірісі – Монтерей шығанағының ұлттық теңіз резерватына қосылды.