Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық барлау қызметкері (1885–1978)
British intelligence agent (1885–1978)
Капитан Сигизмунд Пэйн Бест OBE (14 сәуір 1885 – 21 қыркүйек 1978) – Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде британдық құпия барлау қызметінің қызметкері болған. Ол 1939 жылғы 9 қарашада Венло оқиғасында неміс гестапосы және қауіпсіздік қызметі (SD) агенттерімен тұтқындалды.
Captain Sigismund Payne Best OBE (14 April 1885 – 21 September 1978) was a British Secret Intelligence Service agent during the First and Second World Wars. He was captured by German Gestapo and Sicherheitsdienst (SD) men on 9 November 1939 in the Venlo Incident.
Ерте өмір
Глостерширдің Челтенхэм қаласында туған және Миддлсекстің Твикенхэм қаласында 26 Strawberry Hill Road мекенжайында өскен Бест, Кембридждің Даунинг колледжінің (B.A. 1871, M.B. 1878) және Санкт-Джордж ауруханасында білім алған дәрігер Джордж Пэйн Бесттің (1844-1907), M.R.C.S., және оның әйелі Кэтрин Софияның (туған тегі Эллисон) ұлы болды. Оның анасының шешесі – Үндістан махараджасы мен британдық әйелдің қызы; бұл факт отбасылық құпия ретінде сақталды. Лондоннан ғылымды оқығаннан кейін Бест кәсіпкер болып жұмыс істеді. 1908 жылы ол Лозанна музыка академиясында скрипканы оқуға барып, 1913 жылы экономика және музыктану мамандықтары бойынша Мюнхен университетін бітірді. Мюнхенде ол неміс тілін жақсы меңгерді. Англияға оралған соң, ол ерікті болып әскерге қатысты. Оның бірінші әйелі, Дороти Сталлвуд Адамс, 1918 жылы қайтыс болды. Капитан Бест Британ империясы орденінің офицері (OBE) атағымен марапатталды және Бельгияның Соғыс кресімен (Croix de Guerre) құрметтелді.
Born in Cheltenham, Gloucestershire, and raised at 26 Strawberry Hill Road, Twickenham, Middlesex, Best was the son of Downing College, Cambridge (B. A. 1871, M. B. 1878), and St George's Hospital educated physician George Payne Best (1844 1907), M. R. C. S., and his wife Catherine Sophia (née Allison). His paternal grandmother was the daughter of an Indian maharajah and a British woman; this was kept a closely guarded family secret. After studying science in London, Best worked as a businessman. In 1908, he went to study violin at the Music Academy of Lausanne. He then studied economics and musicology at the University of Munich, graduating in both in 1913. In Munich, he acquired an excellent knowledge of the German language. Back in England, he went as a volunteer into the army. His first wife, Dorothy Stallwood Adams, died in 1918. Captain Best was appointed Officer of the Order of the British Empire (OBE) and awarded the Belgian Croix de Guerre.
Нидерландыдағы өмір
1919 жылы демобилизациядан кейін Бест Нидерландқа оралды, онда ол бизнес және барлаудағы серіктесі П.Н. ван дер Вилликпен бірге «Континенттік сауда қызметі» деп аталатын британдық фирма құрды, оны «Фармасан» деп те атайтын. Бұл фирма негізінен фармацевтикалық өнімдермен сауда жасады және британдық бизнесмендерге кеңес беру агенттігі қызметін атқарды. 1919 жылы ол голланд суретшісі Маргарета ван Рееске үйленді. Гаагадағы ең жақсы тұрғын үйлердің бірінде тұратын ол, британдық іскер ретінде танымал болды. Бестің жасырындығы тым нашар еді. Голланд әйеліне үйленгеніне қарамастан, оның бойының ұзындығы, аяқ киімдері мен моноклі оны көптеген голландтардың көзінде ағылшын тышқысының бейнесі етті. Кейде ол бұл пікірдің толыққанды негізделгенін айтуға болады деп ойлап, қауіпсіздікке көз жеткізді.
After his demobilisation in 1919, Best returned to the Netherlands, where he and his partner in business and intelligence, P. N. van der Willik, set up a British firm, called the Continental Trade Service, also called Pharmisan, a trading company, mainly in pharmaceutical products, and a consultancy agency for British businessmen. In 1919, he married Margaretha van Rees, a Dutch painter. Living in a prime residential location in The Hague, he was known as a serious British businessman. Best's cover was a thin one. Although he was married to a Dutch wife, his tall figure, spats and monocle made him, in the eyes of many Dutchmen, the embodiment of a British spy. At times he would think it safe to confide that this presumption was wholly justified.
Ұшып кету
Кез келген жағдайда, келіссөздер тек күрделі неміс алдауы ғана емес, сонымен қатар бүкіл операция күрт тоқтатылды. Гиммлер, Шелленбергтің қарсылығына қарамастан, британдық барлаушыларды ұрлауға шешім қабылдады; Георг Эльсердің Гитлерді Бюргербрюкеллерде өлтіруге жасаған талпынысы, Гиммлердің пікірінше британдықтардың істегісінен туындаған, осы мәселені жеделдетті. Келесі күні, қауіпті және зорлықпен жүргізілген ұрлау операциясы барысында Бест пен Стивенс Венло қаласының шетіндегі "Бэкус" кафесінен ұсталды; Клоп неміс агенттерімен болған атыста қаза тауып, дереу Берлинге жеткізілді. Тергеу кезінде Бест пен Стивенс британдық барлау қызметі туралы толыққанды ақпарат берді. Жағдайды одан да нашар еткені, Стивенс Еуропадағы SIS агенттерінің ашық тізімін өзімен алып жүрген. Түрмеде ол бірқатар танымал тұлғалармен, оның ішінде Эльсермен ғана емес, сонымен қатар әйгілі теолог Дитрих Бонхоффермен де байланысқа түсті, ол өзінің соңғы хабарламасын Бонхоффердің досы Джордж Беллге жеткізді. Белл мен Бонхоффердің британ үкіметін неміс антинацистік күштерін қолдауға ынталандыру әрекеттері, көбінесе Черчилльдің Чемберленнің іс-әрекеттеріне деген наразылығы мен тағы бір Венло оқиғасының қайталануынан қорқуы салдарынан сәтсіз аяқталды. 1945 жылдың сәуір айының соңында Бест Тирольге тасымалдауға жіберілді, онда оны Вихард фон Альвенслебен басқаратын тұрақты неміс әскерлері босатып алды.
In any case, not only were the talks a complicated German bluff, but the entire operation was brought to an abrupt end. Himmler had decided, over Schellenberg's objections, to have the British operatives abducted; the attempt by Georg Elser to assassinate Hitler at the Bürgerbräukeller, believed by Himmler to be the result of British machinations, forced the matter. The next day, in a daring and violent abduction, Best and Stevens were kidnapped from the Café Backus on the outskirts of Venlo; Klop was fatally wounded in the shootout with German agents and rushed to Berlin. Under interrogation, Best and Stevens gave up detailed information on British espionage activities. Worse, Stevens was carrying on him a plaintext list of SIS agents in Europe. During his imprisonment, he came into contact with a number of famous figures, including not only Elser, but also the famed theologian Dietrich Bonhoeffer, whose last message he relayed to Bonhoeffer's friend George Bell. Bell and Bonhoeffer's efforts to interest the British government in supporting German anti Nazi forces failed in large part because of Churchill's distaste for Chamberlain's actions and the fear of another Venlo Incident. In late April 1945, Best was on the transport to Tyrol where he was liberated by regular German troops under the Command of Wichard von Alvensleben.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі өмір
Соғыстан кейін Бест Гаагада «Хамбер» велосипедтерін импорттау-экспорттау бизнесімен айналысты.
After the war, Best ran an import export business in The Hague dealing in Humber bicycles.