Кіріспе
Шынайы рақым мен құтқарылудың дәлелі. Матай 5:17 – Жаңа Өсиеттегі Матай Ізгі хабарының бесінші тарауының он жетінші аяты және Таудағы уағыздың бір бөлігі. Ізгі хабардағы ең көп талқыланған аяттардың бірі болып табылатын бұл аят, Иса мен Тора туралы жаңа бөлімді ашады, онда Иса Заң мен Пайғамбарлар туралы сөйлейді.
Иса мен Мұса заңы
Бұл аят Жаңа және Ескі Келісімдер арасындағы қарым-қатынас туралы пікірталасқа орталық нүкте болып табылады, бұл пікірталас Синоптың Марциондықпен басталған. Жаңа Келісімнің бірнеше бөлімдерінде Иса Мұса заңының кейбір негізгі қағидаларын қабылдамайтын сияқты көрінеді. Мәселелерге сенімді демалыс күнінің дәстүрлі түсінігі, Матай 5:31-дегі ажырасу заңдары және тамақтану шектеулері кіреді. Антиномистік көзқарас бойынша, Иса заңның талап еткеннің бәрін орындағандықтан, оны толықтырғандықтан, енді ешкімге қосымша ештеңе жасау қажет емес. Бұл көзқарасты қолдайтындар, Апостолдар істерінде Апостолдар осы көзқарасты білдіргенін, ал еврей христиандары осы оқуды ескермегенін, тіпті қайта тірілгеннен кейін де Мұса заңымен белгіленген Иродтың ғибадатханасында ғибадат етуді жалғастырғандарын айтады. Осы көзқарас бойынша, оның құтқарылу сыйына ие болған әркім заңды сақтамаудың салдарынан құтылумен қатар, ешқандай рухани себеппен заңның іс-қимылын жасаудан да босатылады (қараңыз, сондай-ақ Гипердиспенсационализм). Антиномистікке қарсы тұратын идея – Тораның барлық заңы христиандарға әлі де толығымен қолданылады, бірақ құтқарылу үшін емес, қарапайым бағыну үшін. Бұл түсінік негізінен Жаңа Келісімде Иса Мәсіхтің барлық жағынан күнәсіз болғаны туралы айтылған (Еврейлерге 4:15), ал күнә Торамен анықталады және Исаның ізбасарлары, еврейлер де, жұрттан келгендер де, Исаға толығымен еліктеуге шақырылады. Бұл көзқарас төменде көрсетілген Августиннің алты принципін бекітеді, бірақ басқа дәстүрлі көзқарастардан диеталық заңдар сияқты Заңның нақты бұйрықтарына бағынуды бекіту арқылы ерекшеленеді; басқа көзқарастар Құдайдың енді бұл заңдарға бағынуды талап етпейтінін үйретеді. Бұл көзқарасты қолдайтындар Исаның өзінің ізбасарлары үшін Киелі кітаптағы Тора заңының ешқандай аспектісін жоққа шығармағанын дәлелдейді. Бұдан әрі, олар Исаның күнәсіздігіне (Оның өзінің сөзімен, Матай 5:19) қайшылық деп санайды, егер Ол кез келген Тора бұйрығына, қаншалықты кішкентай болса да, мойынсұнбауға үйретсе. Бұл көзқарас туралы анықтамалар үшін христиандық көзқарастарды қараңыз: Ескі келісім.
The antinomian viewpoint holds that, because Jesus accomplished all that was required by the law, thus fulfilling it, he made it unnecessary for anyone to do anything further. Proponents of this view believe this view was described by the Apostles in Acts of the Apostles, and that the Jewish Christians overlooked such teaching as they continued to worship in Herod's Temple as prescribed by the Mosaic Law, even after the resurrection. According to this view, anyone accepting his gift of salvation would not only avoid consequences of failing to live up to the law, but is no longer expected to do any works of the law for any spiritual reason (See also Hyperdispensationalism). The opposite of antinomianism is the idea that the entire Torah Law is still entirely applicable to Christians not for salvation, but rather for simple obedience. This interpretation stems primarily from the New Testament affirmation that Jesus Christ was sinless in every way (Hebrews 4:15), sin is defined by the Torah , and that Jesus' followers, both Jew and Gentile, are admonished to imitate Jesus in every way This view affirms the six points of St. Augustine listed below, but differs from other traditional views by affirming obedience to specific commands of the Law such as dietary laws; laws to which other views teach obedience is no longer intended by God. Proponents of this view see and as evidence that Jesus did not negate any aspects of the Biblical Torah Law for his followers. Furthermore, they see it as a contradiction of Jesus' sinlessness (according to His own words, Matthew 5:19) for Him to have taught disobedience to any Torah command, no matter how small. For references for this view, see Christian views on the old covenant.
Басқа жазушылар
Бұл дәлелдердің ең маңыздысы алтыншысы болды, яғни Иса заңды кеңейтті, бірақ оны алмастырмады. Көптеген басқалар осы ұғымды түсіндіру үшін салыстырулар қолданды. Хризостом Исаның христиандарға жүгіруге қосымша қашықтық қосқанын, бірақ бастапқы нүктесі сол күйінде қалғанын айтып, жарысқа ұқсату жасады. Болгариялық Теофилакт суретшінің контурді бояуымен, ал Аквиналық Томас бұл нәрсені ағаш ішіндегі тұқымға теңеді. Бұл көзқарас қабылданған Рим-католик позициясына айналды, бірақ протестанттық реформация кезінде сынға ұшырады. Мартин Лютер, Джон Кальвин және Гульдрих Цвингли сияқты жетекші протестанттар Исаның Заңға қосымша жасағаны туралы идеяны қабылдамады. Олар Исаның тек парызшылдар мен басқа да еврей көшбасшылары дұрыс түсінбеген, бірақ әрқашан болған нағыз Таурат заңын көрсеткенін айтты. Анабаптистер кері көзқарас білдірді және Исаның Заңды үлкен өзгеріске ұшыратқанын, ал Ескі Келісімнің қағидалары тек Исаның бекітуімен ғана дұрысталатынын сезінді. Э. П. Сандерс 1985 жылы жарық көрген «Иса және иудаизм» еңбегінде Исаның парызшыл болғанын, себебі ол күрт қарсылық білдіретін ешқандай маңызды нәрсе таба алмағанын айтты. Ол Исаның өзі Мұса заңының ешбір бөлігін бұзбағанын, оған қарсылық көрсетпегенін немесе оны қабылдамағанын, ал оның шәкірттері оны сақтауын жалғастырғанын, мысалы, Иродтың ғибадатханасында ғибадат етулерінен көрінеді. Сандерс сондай-ақ Исаның айтқандары ерте христиандардың мінез-құлқы мен көзқарасын толыққанды анықтамағанын, бұл Пауылдың ажырасу туралы пікірталасынан көрінеді, онда ол Исаның сөздерін («Мен емес, Раббым») келтіріп, содан кейін өзінің тәуелсіз ережелерін («Мен және Раббым емес») береді. (Сондай-ақ «Ұлы тайып кету», «Буфеттік христиандық» қараңыз).
Чиркесі аталарының түсініктемелері
Глосса Ординария: Ол тыңдаушыларын әділдік үшін барлық қиындықтарға төзуге шақырғаннан кейін, алған нәрселерін жасырмауға, керісінше, басқаларға үйрету үшін одан да көп білім алуға үндіді, осылайша олар басқаларды да үйрете алады. Енді Ол оларға не үйрету керектігін түсіндіреді, бірақ бұл сөздерден кейін, оған сұрақ қойғандай: "Сен жасырмаған нәрсе не және оның аты үшін неге барлық қиындыққа төзуге дайынсың? Сендер Таурат пен Пайғамбарлардың кітаптарында жазылғаннан артық нәрсені айтасыңдар ма?" Сондықтан Ол: "Заңды немесе Пайғамбарларды жою үшін келдім деп ойламаңдар" дейді.