Hepatozoon – қан тасымалдаушы жәндіктер арқылы тарайтын, дене ішінде тіршілік ететін паразиттік организмдер туысы. Амфибиялар, рептилиялар және сүтқоректілерде кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бір жасушалы организмдер туысы.
Genus of single celled organisms
Гепатозоон – Апикомплекс альвеолаттарының туысы, құрамында 300-ден астам міндетті эритроциттік паразиттер бар. Паразиттің тасымалдаушылары және түпкілікті иелері болып табылатын төрт аяқты омыртқалы жануарлардың барлық топтарынан, сондай-ақ гематофаг буынтық аяқтылардың кең ауқымынан түрлер сипатталған. Барлық гемогрегариндердің арасында ең бай биологиялық түрлерге ие және кең таралғаны, бұл туыс басқа апикомплекстерге тән иелер арасындағы сілекей арқылы берілуге ұқсамайтын, ерекше өзара трофикалық тіршілік циклымен ерекшеленеді. Қосмекенділер мен жорғалаушыларда кең таралған болса да, бұл туыс ветеринарияда кейбір сүтқоректілерде гепатозооноз деп аталатын, құйрықтар арқылы берілетін ауруды қоздыратынымен көбірек танымал.
Hepatozoon is a genus of Apicomplexa alveolates which incorporates over 300 species of obligate intraerythrocytic parasites. Species have been described from all groups of tetrapod vertebrates, as well as a wide range of haematophagous arthropods, which serve as both the vectors and definitive hosts of the parasite. By far the most biodiverse and prevalent of all haemogregarines, the genus is distinguished by its unique reciprocal trophic lifecycle which lacks the salivary transmission between hosts commonly associated with other apicomplexans. While particularly prevalent in amphibians and reptiles, the genus is more well known in veterinary circles for causing a tick borne disease called hepatozoonosis in some mammals.
Өмір циклі
Гепатозоон тұқымдасының өкілдері ерекше күрделі өмірлік циклға ие, ол түрлер арасында айқын айырмашылықтарды көрсетеді. Жыныстық көбею және спорогендік даму омыртқасыз иесінің гемокоэлінде жүреді, одан кейін оны омыртқалы иесі жейді. Спорозоидтар омыртқалы жануардың бауырына миграция жасайды, онда көптеген бөлінулер (жыныссыз көбею) арқылы мерозоидтар пайда болады. Меронттар қан ағынына шығарылады, онда омыртқалы иесіндегі дамудың соңғы сатысы – гаметоциттер қалыптасады. Гамонттар – эритроциттердің маңызды бөлігін алып тұратын, көзге көрінетін ірі организмдер, оларды қарапайым қан жағмаларында оңай көруге болады. Омыртқасыз вектор жұқтырған омыртқалы жануардың қанымен қоректенгенде, гамонттар қайтадан ішекке түсіп, гаметогенез процесінен өтеді және цикл қайта басталады. Бұл қарапайым цикл, әрине, бір-бірімен тікелей қоректенбейтін омыртқалы және омыртқасыз иелерді жұқтыратын түрлер үшін жеткіліксіз, сондықтан одан да күрделі цикл қажет. Мысалы, Hepatozoon sipedon масалар мен жыландарды жұқтырады, бірақ жыландар әдетте масалармен қоректенбейтіндіктен, үшінші, аралық ие қажет, осы жағдайда – бақа. Бақа жұқтырған масаны жұтып қояды, ал жылан жұқтырған бақаны жеу арқылы инфекцияны алады. Содан кейін тағы бір маса жыланмен қоректенеді, осылайша өмірлік цикл жалғасады. Сондықтан, гепатозоноз жануар жұқтырған кенеге жем болғанда пайда болады – бұл ауру кене шағуы арқылы таралмайды. Түрлеріне Hepatozoon muris және Hepatozoon canis жатады, олар әдетте егешқұйрықтар мен итті жұқтырады, ал Hepatozoon atticorae құстарда кездеседі.
Members of the genus Hepatozoon possess particularly complex lifecycles which vary considerably among species. Sexual reproduction and sporogenic development occur within the haemocoel of the invertebrate host, which is subsequently consumed by the vertebrate host. The sporozoites then migrate to the liver of the vertebrate, where they undergo multiple fission (asexual reproduction) to produce merozoites. The meronts are released into the bloodstream where they form gametocytes, the final stage of development within the vertebrate host. The gamonts are large, conspicuous organisms which occupy a significant portion of the erythrocyte, and are easily visible on simple blood films. When the invertebrate vector feeds on the blood of the infected vertebrate, the gamonts are taken up into the gut once more, where they undergo gametogenesis and the cycle begins once more. This simplified lifecycle is, of course, insufficient for species which infect vertebrate and invertebrate hosts which do not directly feed on one another, necessitating an even more complex cycle. For instance, Hepatozoon sipedon infects mosquitoes and snakes, but since snakes do not typically feed on mosquitoes, a third, intermediate host is required, in this case a frog. The frog ingests the infected mosquito, and the snake acquires the infection by feeding on the now infected frog. Another mosquito can then feed on the snake, thus continuing the lifecycle. Hepatozoonosis, therefore, results when an animal eats an infected tick the disease is not spread by tick bites. Species include Hepatozoon muris and Hepatozoon canis, which typically infects mice and dogs, respectively, and Hepatozoon atticorae, which is found in birds.