Кіріспе
Орталық Еуропадағы ұсынылған федералды мемлекет – Ұлы Австрияның Біріккен Штаттары (Vereinigte Staaten von Groß Österreich) – 1906 жылы Австрия-Мажарстанды федерализациялау арқылы кең таралған этникалық және ұлтшылдық шиеленістерді шешуге бағытталған, іске аспаған ұсыныс. Бұл идеяны Австрияның эрцгерцогы Франц Фердинандты қоршаған ғалымдар тобы, әсіресе румыниялық заңгер және саясаткер Аурель Попович жасады.
The United States of Greater Austria (Vereinigte Staaten von Groß Österreich) was an unrealised proposal made in 1906 to federalize Austria Hungary to help resolve widespread ethnic and nationalist tensions. It was conceived by a group of scholars surrounding Archduke Franz Ferdinand of Austria, notably by the ethnic Romanian lawyer and politician Aurel Popovici.
Ұлттығы бойынша қайшылық
Габсбургтер империясын федерализациялаудың алғашқы бағдарламасын венгр дворяны Весселен Миклош әзірлеген. Ол 1843 жылы венгр тілінде және 1844 жылы неміс тілінде жарияланған «Мажар және славян ұлттарының мәселесі туралы үндеу» атты еңбегінде тек әлеуметтік реформаларды ғана емес, империяның мемлекеттік құрылымын және ұлттылық саясатын реформалауды ұсынды. Ол орталықтандырылған империяның орнына бес мемлекеттен тұратын федерация құруды мақсат етті: неміс мемлекеті, Богемия және Моравия мемлекеті, Галицияны поляк мемлекеті ретінде, Ломбардия мен Истрияның итальяндық бөлігі және тарихи Венгрия мемлекеті. Венгр революционері Лайош Кошут: «Шын еркіндік федерализмсіз мүмкін емес» деген идеяны ұсынды. Кошут Габсбургтер империясын автономиялы аймақтары бар федеративтік республика – «Дануб мемлекетіне» айналдыруды ұсынды. 1867 жылғы Австрия-Мажар келісімі Австрия-Мажарстанның қос монархиясын орнатты. Келісім Венгрия Корольдігінің егемендігін ішінара қалпына келтірді, ол Австрия империясынан бөлек және енді оған бағынбайды. Алайда, немістерден кейін қос монархиядағы екінші ірі этникалық топ – мадьярларға көрсетілген артықшылықтар словактар мен румындар сияқты басқа этникалық топтардың наразылығын тудырды. 1900 жылы Австрия-Мажарстанның қос монархиясы алдындағы ең үлкен мәселе – онға жуық ерекше этникалық топтан тұратындығы және олардың тек екеуі – немістер мен венгрлер (жалпы халықтың шамамен 44% құрады) ғана билікке және бақылауға ие болды. Мемлекеттік істерге қатысы жоқ басқа этникалық топтарға славяндар (босниялықтар, хорваттар, чехтар, поляктар, русиндер, сербтер, словактар, словендер және украиндер) және роман халықтары (италияндықтар, румындар) кірді. Олардың ішінде тек хорваттар ғана Хорватия және Славония Корольдігінде шектеулі автономияға ие болды. Венгрия Корольдігінде бірнеше этникалық азшылықтар мадьярландыру қысымының күшеюіне тап болды. 1867 жылғы қос монархия жүйесінің идеясы – бұрынғы Австрия империясын конституциялық одаққа айналдыру болды, оның бір бөлігі неміс, екінші бөлігі мажар басымдығында болып, сонымен қатар ортақ институттары да болды. Алайда, түрлі демонстрациялар, көтерілістер мен терроризм актілерінен кейін, қалған он этникалық топқа үстемдік ететін екі этникалық топтың идеясы мәңгілікке сақталмайтыны анық болды. Франц Фердинанд Австрия-Мажарстан картасын түбегейлі өзгертуді жоспарлаған, этностық және тілдік жағынан басым жартылай автономды «мемлекеттер» құруды көздеген, олардың барлығы Ұлы Австрияның Біріккен Штаттары деп аталатын үлкен федерацияның құрамына кіретін еді. Бұл жоспар бойынша тілдік және мәдени сәйкестендіруге қолдау көрсетіліп, билік тепе-теңдігі түзетілмек. Алайда, бұл идея мажар саясаткерлерінен қатты қарсылық күтілді, себебі реформаның тікелей салдары Венгрия үшін елеулі аумақтық шығынға әкелер еді. Бірақ 1914 жылы Сараевода архидюк өлтірілді, бұл Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуына себеп болды. Соғыстан кейін Австрия-Мажарстан таратылып, бірнеше жаңа ұлттық мемлекеттер құрылды, ал Париж бейбітшілік конференциясында (Сен-Жермен және Трианон келісімдеріне қараңыз) Аустрия-Мажарстанның әртүрлі аумақтары көршілес елдерге берілді.
Another idea came from Hungarian revolutionary Lajos Kossuth: "True liberty is impossible without federalism". Kossuth proposed to transform the Habsburg Empire into a "Danubian State", a federal republic with autonomous regions. The Austro Hungarian Compromise of 1867 established the dual monarchy of Austria Hungary. The Compromise partially re established the sovereignty of the Kingdom of Hungary, separate from and no longer subject to the Austrian Empire. However, the favouritism shown to the Magyars, the second largest ethnic group in the dual monarchy after the Germans, caused discontent on the part of other ethnic groups like the Slovaks and Romanians. In 1900 the greatest problem facing the dual monarchy of Austria Hungary was that it consisted of about a dozen distinctly different ethnic groups, of which only two, the Germans and Hungarians (who together accounted for about 44% of the total population), wielded any power or control. The other ethnic groups, which were not involved in the state affairs, included Slavic (Bosniaks, Croats, Czechs, Poles, Ruthenians, Serbs, Slovaks, Slovenes and Ukrainians) and Romance peoples (Italians, Romanians). Among them, only Croats had limited autonomy in the Kingdom of Croatia and Slavonia. In the Kingdom of Hungary, several ethnic minorities faced increased pressures of Magyarization. The idea of the Dual Monarchy system of 1867 had been to transform the previous Austrian Empire into a constitutional union, one German dominated and one Hungarian dominated part, having also common institutions. However, after various demonstrations, uprisings and acts of terrorism, it became readily apparent that the notion of two ethnic groups dominating the other ten could not survive in perpetuum. Franz Ferdinand had planned to redraw the map of Austria Hungary radically, creating a number of ethnically and linguistically dominated semi autonomous "states" which would all be part of a larger federation renamed the United States of Greater Austria. Under this plan, language and cultural identification was encouraged, and the imbalance of power would be corrected. The idea would have encountered heavy opposition from Hungarian politicians, since a direct result of the reform would have been a significant territorial loss for Hungary. However, the Archduke was assassinated at Sarajevo in 1914, triggering the outbreak of the First World War. After the war, Austria Hungary was dismantled and several new nation states were created, and various Austro Hungarian territories were ceded to neighbouring countries at the Paris Peace Conference (see Treaty of Saint Germain en Laye and Treaty of Trianon).