Цинанхум: Гүлді өсімдіктер туысы және түрлерінің қайта жіктелуі
Cynanchum
Cynanchum – Apocynaceae тұқымдасының 300-ге жуық түрі. Өсімдіктердің құрамы, қасиеттері, зияндылығы туралы ақпарат. Dog strangling vine туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Апоцина тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер туысы.
Genus of flowering plants in the dogbane family Apocynaceae
Синанчум – Апоцина тұқымдасына жататын, құрттарды да қамтитын шамамен 300 түрден тұратын туыс. Таксон атауы грек тіліндегі "kynos" ("ит") және "anchein" ("мойнау") сөздерінен шыққан, сондықтан көптеген түрлердің жалпылама атауы – "ит мойынын қысатын" жүзімдігі. Көптеген түрлері суы мол емес, көтерілетін немесе өрімдейтін өсімдіктер. Улы болу мүмкіндігі туралы деректер бар.
Cynanchum is a genus of about 300 species including some swallowworts, belonging to the family Apocynaceae. The taxon name comes from Greek kynos (meaning "dog") and anchein ("to choke"), hence the common name for several species is dog strangling vine. Most species are non succulent climbers or twiners. There is some evidence of toxicity.
Морфология
Бұл өсімдіктер көп жылдық шөптер немесе жартылай бұталар, көбінесе тамырсабақтан өседі. Жапырақтары әдетте қарама-қарсы орналасқан және кейде сағақтарында болады. Гүлшоғырлары мен гүлдері әртүрлі пішінде болады. Сүтқұрттар тұқымдасына жататын басқа да түрлер сияқты, бұл өсімдіктер де қауашақтарды – құрғақ, қабықша тәрізді жемістерді – береді.
These plants are perennial herbs or subshrubs, often growing from rhizomes. The leaves are usually oppositely arranged and sometimes are borne on petioles. The inflorescences and flowers come in a variety of shapes. Like other species of the milkweed family, these plants bear follicles, which are podlike dry fruits.
Тарату
Бұл түрлер тропикалық және субтропикалық аймақтардың барлық жерінде таралған. Бірнеше түрі қоңыржай аймақтарда да өседі.
These species are found throughout the tropics and subtropics. Several species also grow in temperate regions.
Маңыздылық
Синьаньхум атратумының тамыры қытай дәстүрлі медицинасында қолданылады және Бай-вэй деп аталады. Басқа бірнеше түрлер де дәстүрлі қытай медицинасында қолданылған.
The root of Cynanchum atratum is used in Chinese traditional medicine and called Bai wei. Several other species had traditional Chinese medicinal uses.
Жіктеу
ХХ ғасырдың соңында анықталған (шамамен 400 түрді қамтитын) цинанкум полифилетикалық және оны бөліп жатыр. Түрлер Ортозия, Пентарринум және Винцетоксикум сияқты туыстарға көшірілуде, ал көбінесе Ескі әлемге тән түрлер цинанкумда қалады, ал Рафистема сияқты бұрынғы туыстар синонимдерге жатқызылуда. 2023 жылы туыс таксономиясын қайта қарау нәтижесінде екі жаңа синоним анықталды: 1877 жылы Қытайдың Шандоң провинциясында сипатталған, бірақ ұзақ уақыт бойы назардан тыс қалған Винцетоксикум сибирикум f. linearifolium және бұрын Монголияға ғана тән деп есептелген Cynanchum gobicum.
Cynanchum as defined in the late 20th century (to include about 400 species) is polyphyletic and is being broken up. Species are being moved to genera including Orthosia, Pentarrhinum, and Vincetoxicum, with a group of mostly Old World species staying in Cynanchum, and old genera such as Raphistemma brought to synonymy. Revision of the genus taxonomy in 2023 identified two new synonyms: Vincetoxicum sibiricum f. linearifolium, described from Shandong, China in 1877, but long neglected and Cynanchum gobicum, previously believed to be endemic to Mongolia.