Мапуса – Үндістанның Гоа штатындағы қала. Панаджидан 13 км солтүстікте орналасқан, Бардез Талукасының орталығы. Гоа, Үндістан, Мапуса қаласы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мапуса – Үндістанның Солтүстік Гоа штатындағы қала. Ол елорда Панажиден солтүстікке қарай 13 шақырым қашықтықта орналасқан. Қала Бардез Талукасының орталығы болып табылады. Ол Мумбай мен Кочи қалаларын байланыстыратын NH 17 тас жолында жатыр. Португал тілінде бұл қала Мапуса деп аталады.
Mapusa is a town in North Goa, India. It is situated 13 km north of the capital Panaji. The town is the headquarters of Bardez Taluka. It is located on the main highway NH 17, linking Mumbai to Kochi. In Portuguese, the town is known as Mapuçá.
Тарих
Мапуса – Таудың (Альто) төңірегіне шоғырланған шағын қала. Мапуса атауының конкани тіліндегі «өлшем» деген мағынаны білдіретін «map» сөзінен және «толысу» дегенді білдіретін «sa» сөзінен шыққандығы айтылады. Ежелгі Гоа аграрлық қоғамында жақсы дамыған Гаункари немесе Қоғамдық шаруашылық жүйесі болған, онда ауылдар бірлестіктер құрып, жалпы жерлерде жұмыс істеп, табысты бөліскен. Базар күні – маңызды оқиға болған, барлық аудандардан тауарлар орталыққа әкелінетін. Осылайша, Мапуса көп ғасырлар бойы маңызды сауда орталығы болып сақталды.
Mapusa is a small town clustered around the Mount (Alto). The name Mapusa is thought to be derived from the Konkani word for a 'measure' 'map' and the phrase fill up 'sa'. Ancient Goan agrarian community had a well established Gaunkari or Community Farming System, where villages formed associations, worked on community land and shared profits. Market day was a major event, with goods brought in from every district to one central area. Mapusa has thus remained a prominent market center for many centuries.
География
Мапуса қаласы орналасқан. Оның орташа биіктігі 15 метрді (49 футты) құрайды. Мапуса қаласы Мапуса өзенінің жағасында жатыр. Мапусада тропикалық климат басым, жаз айларында температура 37 °C-қа дейін көтеріліп, ылғалдылық жоғары, ал қыс айларында 21 °C-қа дейін төмендейді.
Mapusa is located at It has an average elevation of 15 metres (49 feet). It lies on the banks of Mapusa River. Mapusa has a tropical climate with temperatures ranging from a high of 37 °C in summer with high levels of humidity to a low of 21 °C in winters.
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Мапусаның халқы 40 487 адамды құрады. Халықтың 52% ер адамдар, ал 48% әйелдер. Мапусаның орташа сауаттылық деңгейі 76%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (74,04%) жоғары: ер адамдардың сауаттылығы 80%, әйелдердің сауаттылығы 73%. Мапусада халықтың 11% 6 жасқа дейінгі балалар.
As of the 2011 Census of India, Mapusa had a population of 40,487. Males constitute 52% of the population and females 48%. Mapusa has an average literacy rate of 76%, higher than the national average of 74.04%: male literacy is 80%, and female literacy is 73%. In Mapusa, 11% of the population is under 6 years of age.
Азаматтық әкімшілік
Мапуса қалалық кеңесі Мапусаны басқарады.
Mapusa is administered by the Mapusa Municipal Council.
Парламент пен Мемлекеттік жиналыстағы өкілдігі
Мемлекеттік деңгейде Мапуса Мапуса (Гоа шұрасы сайлау округінің) құрамына кіреді. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, Гоа заң шығарушы жиналысында оны Бхаратия Джаната партиясынан Джошуа Д’Суза өкілдік етеді. Ұлттық деңгейде қала Солтүстік Гоа (Лок Сабха сайлау округінің) құрамына кіреді. 2019 жылғы жағдай бойынша, оның парламент мүшесі – Бхаратия Джаната партиясынан Шрипад Ессо Наик.
At a state level, Mapusa falls within the Mapusa (Goa Assembly constituency). As of 2019, its representative in the Goa Legislative Assembly is Joshua D'Souza of the Bharatiya Janata Party. At a national level, the city is falls within the North Goa (Lok Sabha constituency). As of 2019, its Member of Parliament is Shripad Yesso Naik of the Bharatiya Janata Party.
Экономика
Мапуса Гоаның туристік индустриясының маңызды орталықтарының біріне жақын орналасқан. Мапуса Гоаның солтүстігіндегі көптеген жағажайларға ыңғайлы жақындықта болғандықтан, туристік маусымда (қарашадан сәуірге дейін) тоқтауға қолайлы орын болып табылады. Негізінен жергілікті тұрғындарға арналған сауда қаласы және көп тұрғындары бар болғандықтан, Мапусада қонақүйлер мен тұру орындары шектеулі. Мапуса жұма күні жанданады, ол дәстүрлі базар күні, сонымен қатар Мапуса жұмалық базары деп белгілі. Айналасындағы ауылдар мен қалалардан адамдар келіп, өз тауарларын сатады. Бұл жәрмеңкеде ерекше жергілікті колорит бар (кейбір басқа туристерге бағытталған жәрмеңкелер мен базарлардан өзгеше) және ауыл шаруашылығы өнімдері, көкөністер, жергілікті өсірілген жемістер, дәмдеуіштер, киімдер және тіпті өсімдіктерге (әсіресе муссондық егіс маусымында) мамандандырылған. Әр жұма күні Мапуса базары тығырықтап толады, сатушыларға әрбір шаршы дюйм жерді алып, болашақ сатып алушыларға шамалы ғана орын қалады, ал әдеттегі дүкендер арасындағы жолдар уақытша кілемдермен және тақталармен толы болады. Лотерея билеттерінен бастап шаштараздарға дейін, базарда көз алдыңызға келгеннің барлық қажеттілігін қанағаттандыруға болады. Балық көшесі, барлық түрдегі құрғатылған балық және кішкентай акула мен кальмардан бастап, кең таралған бангдаға (макрель) дейін, тұтас жаңа балықтар бар. Жаңа жемістер мен көкөністер әдемі түрде жиналып қойылған, үлкен тәтті картоптан, тығыз қырыққабаттан және қызыл қоңыр Моира бананынан бастап, кішкентай жаңа бұршақтар мен басқа да дәнділерге дейін.
Mapusa is close to one of the main centres of Goa's tourism industry. Mapusa's proximity to many beaches in the north of Goa makes it a suitable base during the tourist season (November to April). Because it is a mainly commercial town (for locals) with a large resident population, Mapusa has only a limited number of hotels and accommodation. Mapusa comes alive on Friday, the traditional market day also known as Mapusa Friday Market. People from surrounding villages and towns come to Mapusa to sell their wares. This fair has a lot of local flavour (unlike some other tourist oriented fairs or markets) and specialises in agricultural produce, vegetables, locally grown fruit, spices, clothes and even plants (mainly during the monsoon planting season). Every Friday, the Mapusa Market bulges at the seams, with seemingly every square inch of space occupied by sellers with only just enough room for the prospective buyers, the alleys between the regular stalls being occupied with temporary mats and boards. From lottery tickets displayed in great swathes to barber shops, the bazaar caters for almost every requirement imaginable. There is the fish street, dried fish of all possible varieties and whole fresh fish from baby shark and squid to the ubiquitous bangda (mackerel). Fresh fruit and vegetables are gathered together and beautifully displayed, from huge sweet potatoes, and pumpkins and the local shiny red brown Moira bananas to the tiny fresh beans and other pulses.
Білім
2023 жылдың қараша айына дейін Гоа орта және жоғары білім беру басқармасы Мапуса қаласындағы келесі білім беру орындарын мойындады.
As of November 2023, the Goa Board of Secondary and Higher Secondary Education recognised the following institutes in Mapusa.
Көрнекті орындар
Алайда, Мапусада көптеген туристік орындар жоқ. Алтинхо төбесінде бірнеше отаршылдық дәуірдегі муниципалдық ғимараттар бар, бірақ бұл Альтинхоның беткейлерінде орналасқан, көбінесе заманауи ғимараттары бар шағын қала. Ең танымал жергілікті киелі орын – Бодгешвар иесінің Шри Дев Бодгешвар Санстан, ол қала шетінде, күріш далаларының арасында орналасқан. Түнде әдемі жарықтандырылып, жыл сайынғы Жатраға мыңдаған ізбасарды тартады. 1594 жылы негізі салынған және содан бері бірнеше рет қайта жаңартылған Киелі Жером шіркеуі, Ғажайыптар Анасының жылдық тойымен мәшһүр. Мапуса базары Гоа саудагерлерін және көршілес штаттардан келген саудагерлерді дәмдеуіштер, тоди және жергілікті өнімдер сияқты тауарлармен жинап алады. Мысалы, осы базарда төрт түрлі жергілікті банан сатылады, ал қалғандары Карнатакадан әкелінеді. Базардың бір бөлігінде саудагерлер дәмдеуіштер дайындау үшін блендерлер мен араластырғыштар сияқты ыдыстарды жөндеуге маманданған. Дулер стадионы – Мапуса қаласында орналасқан футбол стадионы. 10 мың орындық стадионда жасанды шөп төселген. Бұл жерде Гоа кәсіби лигасы мен Сантош кубогы ойындары өткізіледі.
Mapusa, however, does not have too many tourist sites. There are a few colonial era Municipal buildings on the Altinho hill, but it is a fairly small town with mostly modern buildings spread around the slopes of Altinho. The most famous local shrine is Shree Dev Bodgeshwar Sansthan of Lord Bodgeshwar, located on the outskirts of the town in the middle of some rice fields, which is beautifully lit up at night and draw thousands of devotees for its annual Jatra. The St. Jerome Church, founded in 1594 and rebuilt several times since, is famous for the annual feast of Our Lady of Miracles. The Mapusa Market gathers Goan traders as well as merchants from adjacent states for goods such as spices, toddy and home grown goods. For example, there are four varieties of locally grown bananas sold in this market and other varieties imported from Karnataka. There is also a part of the market where the traders specialize in repairing utensils such as blenders and food mixers for the preparation of spices. Duler Stadium is an association football stadium located in Mapusa. The 10000 seater stadium has Astroturf surface. Goa Professional League and Santosh Trophy games are held here.