Кіріспе

Қытай қара шайының түрі – Дианхонг шайы (діанхон, ) – Қытайдың Юньнань провинциясында өсірілетін, кейде түрлі шай қоспаларында қолданылатын, жоғары сапалы, талғамға лайық қытай қызыл шайының түрі. Дианхонг пен басқа қытай қызыл шайларының арасындағы ерекшелік – құрғатылған шайдағы "алтын ұштар" немесе майда жапырақ бүршіктерінің мөлшері. Дианхонг шайынан металдық алтын-сары түсті, тәтті, жұмсақ иісі бар, құрғақтандырмайтын сусын дайындалады. Дианхонгтың арзан сорттарынан қара қоңыр түсті, бірақ өте ащы сусын шығады.

Тарих және этимология

Юньнаньда Хан әулетінен (б.з.д. 206–220 жж.) бұрын өсірілген шайлар көбінесе қазіргі пуэр шайына ұқсас, қысылған күйде жасалған. Диан-хоң – Юньнань аймағынан шыққан, 20-ғасырдың басында өндіріле бастаған салыстырмалы түрде жаңа өнім. Бұл атау Юньнань аймағының қысқаша түрі, ал «хоң» – «қызыл (шай)» дегенді білдіреді; сондықтан бұл шайлар кейде «Юньнань қызылы» немесе «Юньнань қарасы» деп те аталады. Дегенмен, Юньнаньда өндірілетін басқа шай түрлерінің болуына байланысты мұндай атаулар көбінесе шатасуға себеп болады.

Түрлері

Бұзылған Юньнань: Араластыруға қолданылатын арзан шай, құрамында алтын бүршіктері өте аз және әдетте өздігінен ащы болады. Бұл шай көбінесе қара түсті, тек алтын түстес ұштары бар кептірілген жапырақтарымен оңай танылады. Демалысы қараңғы, қола түсті емес, қызғылт қоңыр түсті болады. Дәмділігі кейде пісірілген пуэр шайына тең болуы мүмкін. Orange pekoe санаттамасында BOP ретінде жіктеледі. Юньнань алтыны: Алтын бүршіктері аз, қара шай жапырақтары көп дианхонг. Ол таза алтынмен тең, бағасы да шамалас, бірақ сәл өзгеше сипаттағы шайлар жасайды. Демалысы басқа қара шайлардан айырмашылығы – қызыл түсті, ал тәттілігі «Юньнань таза алтынынан» аздап өзгеше. Orange pekoe санаттамасында OP-ден TGFOP-қа дейін жіктеледі. Юньнань таза алтыны: Диан хонг шайының ең жақсы түрі деп саналады. Оның құрамында тек алтын түстес бүршіктері бар, олар әдетте жұқа түкпен қапталған. Қашықтан қарағанда кептірілген шай ашық сары түсті болады. Демалысы қызыл түсті, иісі жұмсақ, дәмді. Жапырақтары демалыстан кейін қызғылт қоңыр түске енеді. Orange pekoe санаттамасында TGFOP-тан SFTGFOP-қа дейін жіктеледі. Алтын ине – таза қара дианхонг түрі. Жапырақтары алтын түсті, ал демалысы қызғылт сары түсті болады. Pine Needle – 20-шы ғасырда жасалған, жапырақ пішінін сақтайтын, әр түрлі түсті жапырақтардың қоспасын жасап, қарағайдан түскен ескі инелерді еске түсіретін дайындық технологиясы. Бұрышталмаған жапырақтар жеңіл ферменттелген жасыл шайларда жиі кездеседі, бірақ қара шайларда бұл жаңалық.