Кіріспе
Манхэттендегі кеңсе көкжиегі, Нью-Йорк қаласы, 570 Лексингтон даңғылындағы 1931 жылғы ғимарат.
the 1931 building at 570 Lexington Avenue
The lots making up the General Electric Building's site were purchased by Frederick and Maximilian Schaefer starting in 1867, and were developed as the Schaefer Brewery in 1878. The Park Avenue railroad tracks, running in an open cut less than a block west of the site, were placed underground as part of the construction of Grand Central Terminal in the early 20th century. The opening of Grand Central Terminal in 1913 spurred development in the area bounded by Lexington Avenue, Madison Avenue, 51st Street, and 42nd Street. St. Bartholomew's Church bought the Schaefer site in 1914. After St. Bartholomew's built its chapter house and garden on the block's southwestern corner, the Schaefer site was the only one on the block that was not developed. This contrasted with the firm's earlier designs, which tended to be in the Gothic Revival, Georgian Revival, or Renaissance Revival styles. The building was designed to harmonize with neighboring structures, particularly St. Bartholomew's Episcopal Church, as well as the since demolished building of Cathedral High School to the south. There are 46 office floors in total, as well as four mechanical floors, although the 48th and 49th floors also once contained executive dining rooms. while the Council on Tall Buildings and Urban Habitat's Skyscraper Center cites the building as being 643 feet (196 m).
General Electric Building-тің жерін құрайтын учаскелерді 1867 жылдан бастап Фредерик және Максимилиан Шефер сатып алды, ал 1878 жылы бұл жер Шефер сыра зауыты ретінде дамытылды. 20 ғасырдың басында Гранд-Централь терминалын салу кезінде Парк-авеню теміржолы ашық ордадан жер астына көшірілді. 1913 жылы Гранд-Централь терминалының ашылуы Лексингтон даңғылы, Мэдисон даңғылы, 51-ші және 42-ші көшелермен шектелген аймақта дамуға серпін берді. 1914 жылы Шафер учаскесін Сент-Бартоломей шіркеуі сатып алды. Сент-Бартоломей шіркеуі блоктың оңтүстік-батыс бұрышына өз бөлім үйі мен бағын салғаннан кейін, Шафер учаскесі блоктағы дамытылмаған жалғыз жер болып қалды. Бұл фирманың бұрынғы жобаларымен, көбінесе готикалық жаңғыру, грузин немесе Ренессанс стиліндегі жобаларымен қарама-қайшы болды. Ғимарат көршілес құрылыстармен, әсіресе Сент-Бартоломей епископ шіркеуімен, сондай-ақ оңтүстікке қарай бұрынғы Кафедралық орта мектеп ғимаратымен (қазір бұзылған) үйлесімді болу үшін жобаланған. Барлығы 46 кеңсе қабаты және төрт механикалық қабат бар, бірақ 48-ші және 49-шы қабаттарда бұрын басшылардың асханалары орналасқан. Биік ғимараттар мен қалалық орталықтар кеңесінің Skyscraper Center деректер базасы ғимараттың биіктігі 196 метр (643 фут) екенін көрсетеді.
the 1931 building at 570 Lexington Avenue
The lots making up the General Electric Building's site were purchased by Frederick and Maximilian Schaefer starting in 1867, and were developed as the Schaefer Brewery in 1878. The Park Avenue railroad tracks, running in an open cut less than a block west of the site, were placed underground as part of the construction of Grand Central Terminal in the early 20th century. The opening of Grand Central Terminal in 1913 spurred development in the area bounded by Lexington Avenue, Madison Avenue, 51st Street, and 42nd Street. St. Bartholomew's Church bought the Schaefer site in 1914. After St. Bartholomew's built its chapter house and garden on the block's southwestern corner, the Schaefer site was the only one on the block that was not developed. This contrasted with the firm's earlier designs, which tended to be in the Gothic Revival, Georgian Revival, or Renaissance Revival styles. The building was designed to harmonize with neighboring structures, particularly St. Bartholomew's Episcopal Church, as well as the since demolished building of Cathedral High School to the south. There are 46 office floors in total, as well as four mechanical floors, although the 48th and 49th floors also once contained executive dining rooms. while the Council on Tall Buildings and Urban Habitat's Skyscraper Center cites the building as being 643 feet (196 m).
Нысан
Ғимараттың ең төменгі қабаттарында күрделі тас қалау және сәулеттік фигуралы мүсіндер орналасқан, Лексингтон даңғылы мен 51-ші көшеге қарайтын дөңгелек бұрышы бар. Біртіндеп артқа жылған қабаттардың үстінен ғимарат Cross & Cross компаниясының бұрынғы 20 Exchange Place дизайнына ұқсас сегізбұрышты кірпіш мұнараға дейін көтеріледі. Бұл стильделген готикалық мұнара, электр қуатының күшін көрсететін әсем әшекейлі найзағай бейнелерімен безендірілген. Нью-Йорк қаласының ескерткіштерді сақтау комиссиясының мәлімдемесіне сәйкес, ғимараттың негізі мен мұнарасы «өз дәуірінің ең көрнекті көкжайларының бірі» болып табылады. 13-ші және 25-ші қабаттар арасында ғимараттың әр жағында шағын артқа жылған қабаттар бар. Мұнара осы артқа жылған қабаттардан 25 қабатқа жоғары көтеріледі. Фасадтың барлық бөлігінде қызғылт сары, құмды және ақшыл түсті кірпіштер қолданылған. Американдық байланыс түрінде кездейсоқ орналастырылған кірпіштер алыстан қарағанда бай қола түсінің әсерін тудырады. Жоғары қабаттардағы терракота 14 каратты алтынмен жабықталған. Фасадтың әшекейлері артқы жағына да көшеді. Дизайнды дөңгелек тік тіреулер баса көрсетеді, олар фасадты бөліктерге бөледі, ал әр қабат арасындағы терезелерді бөлетін ойыс шпандельдер орналасқан. Тіреулер бірінші қабаттың ашылуларының үстінен және арасынан көтеріледі. Басты кіреберіс пен жүк кіреберісінің үстіндегі фронтондар одан да әсем. Ғимараттың солтүстік-шығыс бұрышы, Лексингтон даңғылы мен 51-ші көшеге қараған жері, фасадтың қалған бөлігіне қарағанда одан да әсем безендірілген, өйткені ол бірінші қабаттағы банкке кіреберіс болуы тиіс еді. Жер деңгейінде, күрделі фронтондары бар, құрылымдық емес, мәрмәрдан жасалған тіреу орналасқан. Тіреу екі бөліктен тұрады, олардың әрқайсысы әр көшеге қарап тұр, және бұрыштағы тіреумен сүйеніп тұр.
Жоғары қабаттар
12-ші қабаттан жоғары, ғимараттың солтүстік-шығыс бұрышында 12-ші және 21-ші қабаттар арасындағы кері шегінген бөліктерінде жалпақ қиықтар орналасқан. Солтүстік-шығыс бұрышында үш "электрлік рухтар" мүсіні орнатылған: 12-ші қабатта, 23-ші және 25-ші қабаттар арасында, сондай-ақ 34-ші және 35-ші қабаттар арасында. Ғимараттың көлеміне байланысты, бұл "электрлік рухтар" кіреберіс деңгейінен ығысқан. Әрбір 15 метрлік мүсін басында "жібірлі шаңқау" бар құдайды бейнелейді. Ғимараттың жоғарғы бөлігі алтынмен әшекейленген готикалық ою-өрнектермен безендірілген. "Skyscraper Center" жалпы ауданы туралы мәлімет береді.
Лобби
Лексингтон даңғылының кіреберісінің ішінде жылтыратылған гранит едені бар вестибюль орналасқан. Сыртқы қабырғалар сияқты, вестибюльдің қабырғалары да қызыл гранит негізінің үстінде қызыл мәрмәрмен қапталған. Бүйір қабырғаларында бұрышты ұштары бар биік тіктөртбұрыштардан тұратын әсем радиатор торлары орналасқан. Вестибюль қабырғаларының үстінде беж мәрмәр жолақтары арасында толқын мозаикасынан тұратын фриз бар; оны екі сәл ілгері шығыңқы тас жарық шашыратып көрсетеді. Фриздің астындағы қабырғаларға шам тәрізді металл шамдар орнатылған. Вестибюль мен ғимараттың алдыңғы бөлмесі мәрмәр қабырғамен бөлінген. Екі кіші есіктің арасында орналасқан металл айналма есік алдыңғы бөлмеге апарады, ал осы есіктердің үстінде терезе және әсем металл тор орналасқан. Джон Крос алдыңғы бөлменің дизайны "қуатты энергия" сезімін тудыруды көздеген. Алдыңғы бөлме – Lexington Avenue вестибюлінен батысқа қарай созылған ұзын, тіктөртбұрышты кеңістік. Қабырғалар ақ тамырлары бар қара мәрмәрден жасалған негізге орналасқан, иілісқан қызыл мәрмәр панельдермен қапталған. Қабырғалардың үстінде вестибюльдегідей толқын фриздері мен факел пішіндес шамдар орналасқан, бірақ алдыңғы бөлменің батыс қабырғасында толқын фриздері жоқ. Крос қызыл мәрмәр қабырғалардың жарығын радиостанцияларға теңеді, ал төбедегі үшбұрышты кесінділерді "радионың тікелейлігі мен тереңдеуін" бейнелейтінін айтты. Алдыңғы бөлменің батыс қабырғасында металл арт-деко экранымен жабылған ашық кеңістік бар; осы кеңістіктің үстінде металл жақтауы және қызыл мәрмәр беті бар әсем сағат орналасқан. Бірінші қабаттың батыс жағында, алдыңғы бөлменің оңтүстігінде қарапайым терраццо едендері мен металл шамдары бар аймақ орналасқан; бұл кеңістікте жертөлеге апаратын баспалдақ бар.
Басқа қабаттар
Жер қабатындағы вестибюльден бастап, төменге қарай жертөледегі вестибюльге дейін он лифт түседі. Жертөледегі вестибюльдің дизайны негізгі вестибюльге қарағанда қарапайым. Еден терраццомен, қабырғалары қызғылт мәрмәр тақташаларымен қапталған, ал лифттерде бастапқы еден көрсеткіштері сақталған. Жертөледегі вестибюльге жақын жерде ақ қабырғалы, еңіс жазықты гипстен жасалған төбесі бар қарапайым аудитория және кішкентай сахна орналасқан. Өткел мармардан, дүкендердің алды алюминиймен жасалған. 1965 жылы жаңа көшелік кіреберіс ашылды, содан кейін өткел мармармен қапталған қабырғамен жабылды. Реймонд Худ және Ж. Андре Фуальхо GE ғимаратқа көшкеннен кейін тұрақты жанама жарық беру үшін неон және сынап буы шамдарын қолданатын, "технологиялық тұрғыдан дамыған" конференц-зал жобалады. Аталған конференц-зал қазір жоқ.
Жоспарлау
1929 жылдың қыркүйегінде Tishman Realty & Construction Лексингтон даңғылы мен 51-ші көшесінің оңтүстік-батыс бұрышындағы жер учаскелерін сатып алып, оларды Stanhope Estates Inc. арқылы делдалдық қызмет көрсету арқылы Bartholomew Building Corporation-ға берді. Үлкен бұрыштық жер Norko Realty Company және Julian Tishman & Sons компанияларынан, ал 51-ші көшедегі екі кіші жер Nichols Holding Company компаниясынан алынды. Келесі айда Bartholomew Building Corporation Тишманнан жерді сатып алды. RCA негізгі арендаторлардың бірі болады деп күтілді, бірақ Bartholomew Building Corporation бастапқыда бұл фактіні растаудан бас тартты. 1929 жылы RCA Victor Talking Machine Company компаниясын сатып алып, RCA Victor болып танылды. Құрылыс келісім-шарты дереу A. L. Hartridge Company-ға тапсырылды. Рокфеллер орталығының құрылысына қатысқан сәулетшілердің бірі Реймонд Худ RCA және оның еншілес компанияларымен келіссөздер жүргізуді ұсынды, осылайша мұралық медиа және ойын-сауық кешенін құруға болатын еді. RCA-ның негізін қалаушысы және GE төрағасы Оуэн Д. Янг бұл ұсынысқа келісім берді. Сол кезде RCA GE операцияларынан тәуелсіздікке ұмтылып, 1930 жылдың қаңтарында Дэвид Сарнофф RCA президенті болғаннан кейін үш ай өткен соң, екі компания операцияларын бөлу туралы келісімге келді. Осы келісімнің аясында RCA өзінің акцияларының бір бөлігін және құрылысы жүріп жатқан RCA Victor ғимаратын GE-ге берді, ал RCA Victor ғимараты General Electric ғимараты деп аталды. Фасадтың декоративтік элементтерін әктаспен жасау жоспарланған, бірақ олар терракотқа ауыстырылды, ал әктас тек 34-ші және 35-ші қабаттар арасында қолданылды. Bartholomew Building Corporation 1931 жылдың 13 қаңтарында ғимараттың аренда құқығын RCA компаниясына берді, ал он күннен кейін меншік құқығы GE компаниясына өтті. Құрылыс 1931 жылдың соңында аяқталды. RCA 1931 жылдың қаңтарында он қабатты жалға алған, бірақ кейіннен жалға алу шартын тек үш қабатты иеленуге өзгертті. Childs Restaurants тағы бір ұзақ мерзімді арендатор болды, ол 1931 жылдың шілдесінде жер қабаттағы сауда алаңын 21 жылға жалға алды. Бірінші жылы ғимаратта басқа да ірі компаниялар орналасты, олардың ішінде Seversky Aircraft, White Sewing Machine Company, National Civic Federation және Girl Scouts of the USA ұлттық штаб-пәтері болды. 1932 жылдың соңында RCA және GE RCA Рокфеллер орталығына көшіп, GE Лексингтон даңғылындағы ғимаратты алатын келісімді аяқтады. RCA кеңсесін 1933 жылдың маусым айында Лексингтон даңғылының 570-ші үйінен 30 Рокфеллер Плаза ғимараты ашылғанда көшірді. 1933 жылдың шілдесі мен тамызында GE өзінің бас кеңсесін ғимаратқа көшірді. Осы көші-қонмен қатар, Independent Subway System's Queens Boulevard Line (қазіргі) Лексингтон даңғылы станциясының ашылуымен бірге Лексингтон даңғылы азаматтық қауымдастығының президенті Лексингтон даңғылының айналасындағы "өзгерістердің" аяқталғанын мәлімдеді. 1935 жылдың қаңтарында архитекторлар Pruitt & Brown GE басшыларының тобы Elfun Society үшін жоғарғы екі қабатты клуб үйіне айналдыру жоспарларын ұсынды. Сол жылы Ұлы депрессияның салдарынан туындаған экономикалық төмендеуге қарамастан, ғимараттың 75% кеңістігі пайдаланылды. Сол шілдеде 48-ші және 49-шы қабаттардағы асханалар өрттен қатты зақымдалды, бұл Нью-Йорк қаласының өрт сөндіру қызметі сол кезде сөндірген ең биік өрт болды. Кейін 1930-шы жылдары Citizen Savings Bank ғимаратта банк бөлімшесін ашты. 1940-1950 жылдары басқа да ірі арендаторлардың қатарында адвокаттар Рид, Крейн Де Гив, сондай-ақ Манхэттен жинақ банкі болды.
1960-1980 жылдар
1961 жылы General Electric ғимаратында ас үйсіз "автоматты асхана" ашылды. Ғимараттың шамдары үш жылдан кейін жаңаланды, ал GE өзінің бір бөлігі кеңселерін Midtown-ның тағы екі ғимаратына көшірді. 1970 жылдардың басында GE Коннектикут штатының Фэрфилд қаласында жаңа бас кеңсе құрылысын қарастырды. Жаңа бас кеңсе 1974 жылы ашылды, ал GE-нің канадалық кеңселері атқарушылардың кеңселері шығып кеткен 570 Лексингтон даңғылындағы орынға көшірілді. Келесі жылдары 570 Лексингтон даңғылының көп бөлігі бос тұрды. Ғимараттың шатыры 1982-1988 жылдар аралығында жарықтандырылмады, осы кезде ғимараттың жөндеу жұмыстары дерлік аяқталып қалған еді. Жағдайды одан әрі күрделендіретіні, 30 Рокфеллер Плазаның бұрынғы атауы RCA ғимараты болған, бірақ 570 Лексингтон даңғылы да құрылысы кезінде осы атпен танымал болған.
1990 жылдардан қазіргі уақытқа дейін
GE 1993 жылы 570 Лексингтон даңғылын Колумбия университетіне 40 миллион долларлық салық жеңілдігін алу үшін сыйға берді. Университет Бернард Х. Мендиктің «Мендик Компаниі» және «Квантум Риэлти Партнерс» компанияларымен бірлескен кәсіпорын құрып, арендаторларды тарту мақсатында жаңарту жоспарлады. 1995 жылдың соңына қарай Мендик пен «Квантум Риэлти» 570 Лексингтон даңғылындағы кеңістікті жалға берді. Ол кезде ғимараттың шаршы футына жылдық сұраныс бағасы нарықтық бағаға жақын деп сипатталды, төменгі қабаттарда және жоғарғы қабаттарда сұралды. Сонымен қатар, 570 Лексингтон даңғылы осылай беделді көшеде орналаспаған, ал оның дизайны төбелерді түсіру, еденді көтеру немесе бағаналарды алып тастау сияқты өзгерістерге мүмкіндік бермейтін. 1997 жылы «Vornado Realty Trust» Мендиктің компаниясын сатып алды және 1998 жылы 570 Лексингтон даңғылындағы меншік үлесін жартылай үлеске дейін арттырды. «Feil Organization» 2001 жылдың ақпан айында ғимаратты 120 миллион долларға сатып алды. 2010 жылдары ғимаратта Корнелл университеті, «Корнуолл Капитал», «Asset.tv», «Air India» және Рузвельт институты орналасты. Сонымен қатар, 2018 жылы «Urbanspace» ғимараттың бірінші қабаттарында үш қабатты тамақ залын ашты.
Қабылдау
Аяқталған кезде General Electric Building готика стилінде сипатталды, себебі "Арт-Деко" термині одан әлі кеңінен танылмаған еді. 20 ғасырдың соңына қарай General Electric Building Арт-Деко стилінде сипаттала бастады. Дизайнға қатысты пікірлер көбінесе жағымды болды. Чаппелл General Electric ғимараты "сәл тым әдейі көркемделіп жасалған" деп жазса да, ғимараттың дөңгелек бұрышына жоғары баға берді. Нью-Йорк қаласының ескерткіштерді сақтау комиссиясының (LPC) мәлімдемесіне сәйкес, ғимарат Арт-Деко архитектурасының "маңызды мысалы" болып табылады және оның стилі "ғимараттың қызметін бейнелейтін және көрсететін" ерекшелікке ие. Архитектура жазушысы Картер Б. Хорсли ғимараттың дизайны "артындағы шіркеуге арналған ресми емес шпиль" болғанын айтты. Кейінгі сын-пікірлер де дизайнды мақтауды жалғастырды. Роберт А. М. Стерн 1987 жылғы "Нью-Йорк 1930" кітабында: "Оның негізі қалалық кеңістікті көркем толтырудың күрделі жұмысы ғана емес, сонымен қатар мұнарасы Нью-Йорктің көкжиегінің коронасындағы бағалы тас болды" деп жазды. Питер Пеннойердің сөзіне қарағанда, ғимарат "тек қуатты және мүсіндік көлемімен ғана емес, сонымен қатар готика мен Арт-Деко стильдерінің бояулы және шебер үйлесімділігімен" ерекшеленеді.
Белгілі белгілер
Ғимараттың сыртқы жағы 1985 жылы LPC тарапынан Нью-Йорк қаласының маңызды нысаны деп танылды. "Ішкі ескерткіш" мәртебелері болғанымен, General Electric компаниясының қарсылығына байланысты вестибюль ескерткіш ретінде тіркелмеді. General Electric Building және жанындағы Waldorf Astoria мен St. Bartholomew шіркеуінің ескерткіш мәртебелері туралы Skidmore, Owings & Merrill компаниясының өкілі Франк Махан бұл мәртебелердің "спираль тәрізді жоғары қарай өрлеумен ерекше қалалық композицияны сақтап қалғанын" айтты.