Кіріспе

Сусскинд фон Тримберг (немесе Тримбергтің Сусскинд) Кодекс Манесседе алты өлеңнің авторы ретінде көрсетілген. Бұл өлеңдер 13 ғасырдың екінші жартысына жатады, және егер оның авторлығы тарихи тұлғаға тиесілі болса, ол неміс тіліндегі алғашқы құжатталған еврей ақыны болар еді. Тримберг қаласы бүгінде Баварияның Төменгі Франкония аймағындағы Эльферсхаузен муниципалитетінің құрамына кіреді, сол кезде Вюрцбург епископтығының құрамында болған.

Тарихилығы

Суескиндтің өмірі туралы ешқандай мәлімет жоқ, тіпті оның атымен сақталған өлеңдердің бір авторға тиесілі екенін дәлелдейтін дерек те жоқ. Дегенмен, Сусскинд (Süßkind) – еврей есімі, ал өлеңдердің жазылу стилі Суескиндтің шыққан жері деп есептелетін Рейн аймағында тәрбиеленген авторға сай келеді. V,2 өлеңінде еврейлік мотив байқалады, онда ақын сарайдан кетіп, "ескі замандағы яһудилердей" қарапайым өмір сүру ниетін білдіреді, бұл I,3 өлеңіндегі еврей дұғаларына сілтеу болуы мүмкін. Көшпелі әншілер көбінесе отбасы құрмаса, ақын III,2 өлеңінде әйелін мақтайды және V,1 өлеңінде балаларының аштығын суреттейді. Егер бұл оқиғалар шын болса, онда бұл еврейлердің некеге тұру және ұрпақ жалғастыру жөніндегі діни парызына сәйкес келеді. 1250 мен 1300 жылдар аралығында жазылған өлеңдер 1330 жылы жинаққа енгізілген, сол кезде олардың авторы туралы естеліктер әлі де сақталған болуы мүмкін.

Алдыңғы бет

Codex Manesse-дегі Сусскиндтің шығармаларының алдындағы фронтиспіс (оны қазіргі мағынада портрет деп қабылдауға болмайды) оны ерекше пішінделген Judenhut (кеш орта ғасырлық Германияда яһудилердің заң бойынша киюге міндетті болған бас киімі) және ұзын, иілген сақал арқылы яһуди екенін көрсетеді. Сусскинд өлеңдерінде өзін кедей, көшпелі әнші ретінде сипаттаса да, суретші оны қымбат жүнмен астарланған плащ киген күйінде бейнелейді. Ақын, епископ немесе аббат болатын биік мәртебелі тұлғаның алдында тұр: ол скипетр ұстап тұр, бірақ митрасы жоқ. Бұл тұлға, Констанц қаласының (кодекске байланысы бар епископы), Фулданың (Франкфурт/Майн маңындағы) немесе Кельн архиепископының туы деп әртүрлі айтылатын штандарт астында отыр. Тағы екі тұлға делдалдық қызмет атқарады. Барлық төрт тұлға да белсенді қимылдар жасап, қызу сөз алмасуды білдіреді. Олардың талқылап отырғаны туралы пікірлер қарама-қайшы. Бұл поэзияны епископ алдында оқу; Сусскинд пен екі христиан арасындағы епископ төрағалығымен өткен сот процесі; немесе христиандық пен иудаизм арасындағы теологиялық тартыс деп түсіндіріледі.

Қазіргі заманғы қабылдау

Кодекс Манесседегі жалғыз еврей ақыны Суескинд 18 ғасырдан бері ғылымда ерекше назарға ие болды. Оның тарихи тұлға екендігі талқыға түсіп, оның өлеңдері қазіргі неміс және поляк тілдеріне аударылды. Герхардттың (1997) еңбегі Суескинд өлеңдерінің қазіргі замандағы қабылдану тарихын қамтиды. Фридрих Торберг ақын туралы "Сюсскинд фон Тримберг" (Франкфурт-на-Майне: Фишер, 1972) атты көркемдемелі өмірбаян жазды.