Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1954 жылы АҚШ-тың термоядролық бомбаның ядролық сынағы
1954 nuclear test of thermonuclear bomb by USA
Castle Yankee – американдық термоядролық бомбалардың сынақтары сериясының «Операция Касл» аясында өткен сынақтардың біріне берілген кодтық атау. Бастапқыда TX 16/EC 16 Jughead бомбасын сынау жоспарланған, бірақ «Castle Bravo» сынағы сәтті өткен соң бұл жоба қолданыстан шықты. Сынақ құрылғысы 1954 жылғы 5 мамырда Бикини атоллында жарылған TX 24/EC 24 Runt II бомбасымен ауыстырылды. Жарылыс 13,5 мегатонна тротилге баламалы энергияны бөліп шығарды, бұл АҚШ-тың ядролық қару сынақтарындағы екінші ең жоғары көрсеткіш.
Castle Yankee was the code name given to one of the tests in the Operation Castle series of American tests of thermonuclear bombs. It was originally intended as a test of a TX 16/EC 16 Jughead bomb, but the design became obsolete after the Castle Bravo test was successful. The test device was replaced with a TX 24/EC 24 Runt II bomb which was detonated on May 5, 1954, at Bikini Atoll. It released energy equivalent to 13.5 megatons of TNT, the second largest yield ever in a U. S. fusion weapon test.
Жүрек
"Янки" бастапқыда TX 16/EC 16 құрылғысын сынау ретінде жоспарланған, ол ірі және күрделі "Айви Майк" құрылғысының қаруландырылған нұсқасы болды. Советтік ядролық қарулар бағдарламасына жауап ретінде термоядролық қарудың уақытша мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін аз ғана ТЖ-16 құрылғысы сынақтан өткізілмей шығарылды. Сынақ құрылғысы, "Jughead" кодовый атымен белгіленді, егер криогенді емес "Castle Bravo Shrimp" құрылғысы жұмыс істемесе, қосалқы ретінде дайындалған. Күтпегендей жоғары қуатты көрсеткен "Bravo" сынағынан кейін, құрылғы "мұнда, орнатылған және дайын, сондай-ақ [Ivy] Майкқа қатысты құнды ақпарат беруге мүмкіндік береді" деген себеппен "Jughead" сынағын жүргізу мәселесі көтерілді, - деп ғалым Алвин С. Грейвс Лос-Аламос директоры Норрис Брэдбериге хабарлады. Бірақ Грейвс былай деді: жоғары қуатты сынақтар "қауіпті" (мұны "Bravo" сынағынан тараған радиоактивті ластану көрсетті) және "жақсы сынақ күндерінің саны шектеулі болғандықтан", олардың мақұлдануына берілген себептер нақты болуы керек. "Bravo" сынағының сәтті аяқталуы криогендік тәсілдің қажет еместігін көрсетті және жоғарыда аталған қауіпсіздік мәселелеріне байланысты "Jughead" сынағы тоқтатылды, ал барлық қолданыстағы EC 16 құрылғылары кері қайтарылып, таратылды.
Yankee was originally intended to be a test of a TX 16/EC 16, a weaponized version of the large and complex Ivy Mike device. A small number of emergency capability EC 16s were produced, without being tested, to provide a stop gap thermonuclear weapon capability in response to the Soviet nuclear weapons program. The test device, code named Jughead, had been prepared as a backup in case the non cryogenic Castle Bravo Shrimp device failed to work. After the Bravo test, which had an unexpectedly high yield, the question of whether to proceed with Jughead was raised, despite being the device being "here, set up and ready[,] and valuable information relative to [Ivy] Mike would result [from the test]," as scientist Alvin C. Graves communicated to Los Alamos director Norris Bradbury. But, Graves continued, because high yield shots were "dangerous" (as evidenced by the fallout contamination created by Bravo), and "the number of good shooting days were limited," "implies that the justification for them must be strong." As the success of Bravo meant that the cryogenic approach would not be necessary, and because of the aforementioned safety concerns, the Jughead shot was cancelled, and the existing EC 16s were subsequently withdrawn and dismantled.
ІІ кезеңі
Jughead орнына Castle Romeo Runt құрылғысынан (TX 17/EC 17) жасалған Runt II құрылғысы (TX 24/EC 24) келді. Сыртқы түрі бірдей болғанымен, ең басты айырмашылық – термоядролық реакция сатысында қолданылатын отын еді. Runt табиғи литийді (литий-6 изотопының 7,5% құрамында) пайдаланса, Runt II Касл Бравоның Shrimp құрылғысындағыдай, ішінара байытылған литийді (шамамен 40% литий-6) қолданды. 1954 жылдың 5 мамырында Маршалл аралдарындағы Бикини атоллінде, Касл Юнион сынағынан қалған кратердің ортасына бекітілген баржада жарылыс жасалды. 6-10 мегатонналық қуатты береді деп болжанғанмен, шындығында 13,5 мегатонна қуатты берді, бұл АҚШ-тың термоядролық қару сынақтарындағы екінші ең жоғары көрсеткіш. Mike, Bravo және Romeo сынақтарындағыдай, қуаттың үлкен бөлігі табиғи уранның жылдам бөлінуі арқылы туды. Барлық қуаттың 7 мегатоннасы бөлінуден, ал қалған 6,5 мегатоннасы термоядролық реакциялардан алынды. Жоғары термоядролық қуат байытылған отынға байланысты болды және 1958 жылға дейін Hardtack Poplar сынағына дейін АҚШ рекордын сақтап тұрды.
Jughead was replaced by the Runt II device (a TX 24/EC 24), developed from the Castle Romeo Runt device (a TX 17/EC 17). Externally identical, the principal difference between them was in the fuel for the fusion stage. While Runt used natural lithium (with 7.5% of the Lithium 6 isotope), Runt II used the same partially enriched lithium (approximately 40% Lithium 6) as the Shrimp device of Castle Bravo. It was detonated on May 5, 1954, at Bikini Atoll of the Marshall Islands, on a barge moored in the middle of the crater from the Castle Union test. Although it had been predicted to produce a yield of 6 to 10 megatons, it actually produced a yield of 13.5 megatons, the second largest ever yield in a U. S. fusion weapon test. Like the Mike, Bravo and Romeo tests, a large percentage of the yield was produced by fast fission of the natural uranium tamper. Of the total yield, 7 megatons were from fission; the other 6.5 megatons were from fusion reactions. The high fusion yield was due to the enriched fuel and set a U. S. record that stood until Hardtack Poplar in 1958.