Кіріспе

4-Аминопиридин (4 АП, фампридин, далфампридин) – C5H4N–NH2 химиялық формуласы бар органикалық қосылыс. Бұл молекула пиридиннің үш изомерлік аминінің бірі болып табылады. Ол калий каналының түрлерін анықтау үшін зерттеу құралы ретінде қолданылады. Сондай-ақ, ол қандағы склероздың кейбір белгілерін басқаруға арналған дәрі ретінде де пайдаланылған, және аурудың әртүрлі түрлеріне шалдыққан ересектерде жүру қабілетін жақсартуға көрсетілген. 2008 жылға қарай 3-ші фазалық клиникалық сынақтардан өтіп, АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) 2010 жылдың 22 қаңтарында бұл қосылысты мақұлдады. Fampridine Америка Құрама Штаттарында Acorda Therapeutics компаниясы тарапынан Ampyra (өндірушінің сайтында "am PEER ah" деп айтылады) және Еуропалық Одақта, Канадада және Австралияда Fampyra деген атпен сатылады. Канадада бұл дәрілік препаратты Health Canada 2012 жылдың 10 ақпанынан бастап қолдануға рұқсат берген.

Қолданбалар

Зертханада 4 АП физиология мен биофизикада әртүрлі калий өткізгіштіктерін зерттеу үшін пайдалы фармакологиялық құрал болып табылады. Ол кернеумен белсендірілген K+ арналардың Kv1 (Shaker, KCNA) отбасының мүшелерін салыстырмалы түрде таңдамалы түрде тоқтатушы (блоктаушы) болып табылады. Дегенмен, 4 АП кернеумен белсендірілген K+ арналарына әсеріне қарамастан, кернеумен ашылатын Ca2+ арналарының токтерін күшейтетіні көрсетілді.

Конвульсивті белсенділік

4 Аминопиридин – күшті құрысу тудыратын зат және жануарлар моделінде антиконвульсанттарды бағалау үшін құрысуды шақыру үшін қолданылады.

Омыртқалы жануарлар үшін қолданылатын пестицидтер

4 Аминопиридин Avitrol саудалық атауымен 0,5% немесе 1% құс бақылау үшін қолданылатын жемге қосылады. Ол құрысуға, ал дозасына байланысты сирек жағдайларда өлімге әкеледі. Өндірушінің мәлімдемесіне сәйкес, дұрыс доза эпилепсияға ұқсас құрысуларды тудыруы керек, бұл уланған құстардың дабыл естіртіп, үйірдің осы жерден тарауына себеп болады; егер доза өлімге жеткіліксіз болса, құстар 4 сағаттан кейін ұзақ мерзімді зиянсыз әсерлерсіз қалпына келеді. Жемнің мөлшері шектелуі керек, сонда құстардың аз ғана бөлігі уланып, қалғандары қорқып кетіп, өлім саны азайтылады. Өлімге жеткілікті доза әдетте бір сағат ішінде өлімге алып келеді.

Омыртқа миының зақымдануы

Омыртқа миы зақымдалған науқастарда 4 АП терапиясы да оң нәтижелер көрсетті. Бұл жақсарулар сезімталдық, қозғалыс және тыныс функцияларының жақсаруын қамтиды, сонымен қатар спастикалық және ауыру сезімі де азайды.

Тетродотоксинге улану

Клиникалық зерттеулер 4 АП жануарларда тетродотоксин улануының әсерін кері қайтара алатынын көрсетті, бірақ адамдарда антидот ретінде тиімділігі әлі анықталған жоқ. Сонымен қатар, қарыншалық фибрилляция.

Қарсы көрсетілімдер

4 аминопиридин бүйректер арқылы шығарылады. Бүйрек ауруы бар (мысалы, жедел бүйрек зақымдануы немесе созылмалы бүйрек ауруының асқын сатысы) адамдарға 4 АП беруге болмайды, себебі 4 АП-ның қандағы деңгейінің артуынан ұстамалар пайда болу қаупі жоғарылайды.

Брендтеу

Acorda Therapeutics компаниясы бастапқыда препаратты Amaya деп атауды жоспарлаған, бірақ басқа сатылатын фармацевтикалық препараттармен шатастырмау үшін Ampyra деп өзгертілді. 2017 жылы Делавэр округінің АҚШ округтік соты Ampyra-ға қатысты Acorda-ның төрт патенін күштен шығарды, ал бесінші патенті 2018 жылы қолданыстан шықты. Осыдан кейін АҚШ нарығы үшін генериктік баламалар жасалды. Препаратты Biogen Idec компаниясы Канадада Fampyra, ал Sun Pharma компаниясы Үндістанда Dalstep деп сатады.

Паркинсон ауруы

2014 жылдың шілдесінде далфампридин Паркинсон ауруына қатысты II фазалық клиникалық сынақтарын аяқтады.