Кіріспе

Су спорты бойынша әлем чемпионаты

Су спорты бойынша әлем чемпионаты (2022 жылға дейін FINA әлем чемпионаты) – алты су спорты түрінен өткізілетін әлем чемпионаты: жүзу, сүңгу, биік сүңгу, ашық суда жүзу, көркем жүзу және су полосы. Чемпионатты World Aquatics ұйымдастырады, бұрын FINA (Fédération internationale de natation) деп аталатын бұл халықаралық федерация Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) тарапынан су спорты бойынша халықаралық жарыстарды ұйымдастыру үшін мойындалған. Чемпионат – World Aquatics-тің ең ірі және маңызды іс-шарасы, дәстүрлі түрде жұп емес жылдары екі жылда бір рет өткізіледі, және барлық алты су спорты түрі чемпионаттардың әрқайсысында ұсынылады. Чемпионат алғаш рет 1973 жылы Югославияның Белград қаласында жүзу, сүңгу, синхронды жүзу және су полосы жарыстарымен өткізілді. 1991 жылы ашық суда жүзу чемпионат бағдарламасына бесінші түр ретінде қосылды. 2013 жылы биік сүңгу алтыншы түр ретінде чемпионатқа енгізілді. 2017 жылы синхронды жүзу көркем жүзу деп атала бастады. 2001 жылы Фукуокада өткен 9-шы World Aquatics чемпионатынан бұрын чемпионаттар екі-төрт жылдық интервалмен өткізілді. 2001 жылдан 2019 жылға дейін чемпионаттар жұп емес жылдары екі жылда бір рет өткізілді. COVID-19 пандемиясы, саяхат шектеулері, чемпионатты қабылдаудан бас тартқан қалалар және World Aquatics-тің чемпионат өткізу құқығынан бас тартуына байланысты чемпионат 2022 жылдан 2025 жылға дейін жыл сайын өткізіледі, ал 2025 жылдан бастап екі жылда бір рет өткізіледі. Ашық суда жүзуден әлем чемпионаты (кейде «Ашық су әлемі» деп те аталады) World Aquatics чемпионатының құрамына кіреді. 2000 жылдан 2010 жылға дейін жұп жылдары ашық судан дербес чемпионаттар да өткізілді. Әлемдік шеберлер чемпионаты (сонымен қатар «Шеберлер әлемі» деп те аталады) 25 және одан жоғары жастағы (су полосы бойынша 30+) барлық спортшыларға арналған, биік сүңгуден басқа, әрбір су спорты түрінен қатыса алады және 2015 жылдан бастап World Aquatics чемпионатының бөлігі ретінде өткізіледі. Бұрын шеберлер чемпионаты екі жылда бір рет, жұп жылдары жеке өткізілді. World Aquatics-тің барлық 208 мүше федерациясының спортшылары, сондай-ақ World Aquatics ережелеріне сәйкес «Бейтарап жеке спортшылар» және «World Aquatics босқындар командасы» спортшылары чемпионатта қатысуға құқылы. 2019 жылғы чемпионатта рекордтық санда (2623) спортшы қатысты. Соңғы 2024 жылғы чемпионатта рекордтық 199 елден келген спортшылар бақ сынасты: 197 мүше федерация, 1 тоқтатылған мүше федерация және босқындар командасы.

Бүкіл дәуірдің медальдар кестесі

2024 жылғы әлемдік су спорты чемпионатынан кейін жаңартылды.

Десциплиналар, жарыстар мен жүлдегерлер

Төменде көрсетілген жағдайларды ескермегенде, әрбір іс-шарада ерлер және әйелдер категориялары болады.

Жүзу (1973 жылдан бері)

Қашықтық Эркін жүзу Арқамен жүзу Кеудемен жүзу Баттырбамен жүзу Комплексті жүзу Эстафеталық еркін жүзу Эстафеталық комплексті жүзу Аралас еркін жүзу Эстафеталық аралас жүзу
50м ● ● ● ●
100м ● ● ● ●
200м ● ● ● ● ●
400м ● ● ● ● ●
800м ● ●
1500м ●