Кіріспе

Жапондық жеке желкенші Минору Саито (斉藤 実) – жапондық жеке желкенші және әлемдегі ең белгілі ветерандық теңізші жарыскерлердің бірі. Ол 90 жасында жалғыз өзі жер шарын айналып өткен ең қарт адам атанды. Ол әлемді сегіз рет айналып өтті. 2004 жылдың 16 қазанында Сайто Жапониядан өзінің «Шутен дохжи II» яхтасымен (X ғасырда өмір сүрген мифтік жын Шутен доджи атымен аталып, ағылшын тілінде «Мастың Баласы» деп аударылады, ал кейде басқа теңізшілер оны әдемілеп «Иткіңді ат» деп батыстық стильде ауыстырады) шығып, 233 күннен кейін 7-ші рет жер шарын айналып оралды. Ол өзінің 8-ші жеке айналысын, бұл жолы «кері бағытта», 2011 жылдың 17 қыркүйегінде 1080 күннен кейін аяқтады. Ол аяқтағанда 77 жаста болды.

Өмірбаян

Сайто Токионың Асакуса қаласында дүниеге келген. Ол желкендесу әлеміндегі ең беделді және қиын жарысқа – бастапқыда BOC Challenge, кейін Around Alone деп аталған, ал 2006 жылдан бастап Velux 5 Oceans Race деп қайта аталған, әлемді жалғыз өзі айналып өту жарысына үш рет қатысқан. Жарыстар кезеңдер бойынша өтеді, жол бойында демалу және жөндеу үшін бірнеше елде аялдамалар қарастырылған. Өмірінің барысында Сайто Жапонияның теңіз саяхаттарында ең тәжірибелі яхтшысы атанды, оның трансокеандық сапарларының жалпы ұзындығы – дерлік айға дейінгі қашықтыққа тең. Ол Жерді жеке өзі сегіз рет айналып өтті, жетіншісін тоқтамай орындады, соның нәтижесінде бірнеше халықаралық награда мен әлемдік рекордтарға ие болды. Сайто американдық, еуропалық және австралиялық желкендесушілер арасында кеңінен танымал, ал Жапонияда оның халықаралық беделі артқан сайын, туған елінде де оны көбірек бағалай бастады. 2007 жылдың қаңтар айында Сайто Американың Круизинг клубы жыл сайын үздік теңізшіге табындайтын 2006 жылғы Көк Су Медаліне ие болды. Бұл награда саяхаттық желкендесудегі ең жоғары халықаралық марапат саналады. Оның жетістіктерімен бірге Джошуа Слокум (1844-1909); Сэр Робин Нокс Джонстон (1939-); Майк Плант (1950-1992); және Изабелль Отиссье (1956-) сияқты жекелеген желкендесушілердің есімдері қатар аталады. 2012 жылдың қаңтар айында Сайто 45 000 мүшесі бар АҚШ-тың Power Squadrons ұйымымен ұсылатын Хуан Себастьян дель Кано сыйлығының иегері атанды. Бұл сыйлық 1522 жылы Фердинанд Магеллан басқарып өткен әлемді алғашқы рет айналып шығу сапарынан кейін аяқтаған навигатордың құрметіне беріледі. Сайто 77 жасында жеке өзі 8-ші рет Жерді айналып өтуін сәтті аяқтағаны және 40 жылға жуық желкендесу мансабын, соның ішінде 2005 жылы 71 жасында тоқтамай жалғыз өзі айналып өтуі үшін марапатталды. Бұл ұйымның оқиғалық желкендесуді марапаттау үшін екінші рет табыстаған сыйлығы болды.

8-ші жалғыз адаммен әлемді айналу "қате жол"

Батыстан шығысқа қарай жел қуатымен жүзіп, жер шарын айналып шығу оңай шаруа емес, бірақ батысқа қарай – «кері бағытпен», басым желдерге, тоқтар мен толқындарға қарсы бару жоспары сирек кездеседі. Бұл маршрут кеме мен экипажға зор күш түсіреді, ал жалғыз теңізшілер үшін, жағдай өте қиын болғанда, күндер бойы ұйықтамай өтуі мүмкін. Саито сияқты осыған дейін мұндай қадамға баруға азаматтардың өте аз саны белсенді, әсіресе оның жасына шамасы келмейтін. Ол бұл саяхатын аяқтағанда 77 жас 8 айға толыпты. Саяхат 2008 жылдың қазан айында Йокогамадан басталып, батысқа қарай айналып өту жоспарланған, 6 айдан кейін 2010 жылдың көктемінде Йокогамаға оралу күтілген. Бірақ, шындығында, бүкіл әлемді айналып өтуге ол шамамен 3 жыл жұмсады. Саитоның кемесі бірнеше мәселелерге тап болды. 2008 жылдың қараша айында Австралияның Сиднейінде, желтоқсан айында Фримантлде, ақпан айында Оңтүстік Африканың Кейптаунында жөндеуге тоқтады. 2009 жылдың сәуір айында Чилидің Хорн мүйісінде рульдің бұзылуына байланысты ол қиын жағдайға түсті. Ол әлемнің ең оңтүстік қаласы – Чилидің Пунта-Аренасына буксировкаланып, қыстап, жөндеу жұмыстарын жүргізді. Хорн мүйісін екінші рет айналуға сәтті әрекеттенді, бірақ желкен мен қозғалтқыштағы ақаулар оны қайтадан Пунта-Аренасқа оралуға мәжбүр етті, онда ол тағы да жөндеу жұмыстарын жүргізді. 2010 жылдың қаңтар айының соңында ол жер шарын айналып өтуді қайта бастады. Онда да қозғалтқышта проблемалар болды және 2010 жылдың ақпан-наурыз айларында Чилидің Вальдивия қаласында жөндеуге тоқтады. Содан кейін ол АҚШ-тың Гонолулу қаласында ұзақ тоқтады (2010 жылдың маусымы – 2011 жылдың мамыры), сондай-ақ Галапагос (Эквадор) және Огасавара (Жапония) аралдарында қысқа тоқтаулар жасады. Ол 2011 жылдың 17 қыркүйегінде, саяхатын бастағаннан 1080 күн өткен соң Йокогамада аяқтады. Саитоның батысқа қарай жалғыз өзі айналып өтуі барлық спорт түрлеріндегі ең бәсекелеспейтін екі рекордты орнатты: 77 жас 8 айда жалғыз өзі жер шарын айналу және желкенді яхтада әлемді 8 рет айналу.