Кіріспе
1937 ж. Орталық Азияға күштеп көшіру Кеңес Одағындағы корейлердің депортациясы (Ланг ру; ) – 1937 жылы Кеңес Одағының басшысы Иосиф Сталин мен Кеңес Одағының Халық Комиссарлары Кеңесінің төрағасы Вячеслав Молотовтың бұйрығымен НКВД-ның шамамен 172 000 совет корейін (Корё сарам) Ресейдің Шығыс аймағынан Қазақ КСР және Өзбек КСР-інің сирек қоныстанған жерлеріне күштеп көшіруі. Оларды Орталық Азияға 6400 км (4000 миль) қашықтыққа орналастыру үшін 124 пойыз қолданылды. Бұл шараның себебі – «жапондық тыңшылықтың Шығыс аймағына енуіне» тосқауыл қою болды, себебі корейлер сол кезде Кеңес Одағының қарсыласы – Жапон империясының азаматтары еді. Дегенмен, кейбір тарихшылар мұны Сталиннің «шекараны тазалау» саясатының бір бөлігі деп санайды. Халық санының статистикалық мәліметтеріне сүйенсек, жер аударылған 16 500 мен 50 000 аралығындағы корейлер аштықтан, суықтан және жаңа ортаға бейімделудегі қиындықтардан қаза тапқан. 1953 жылы Никита Хрущев Кеңес Одағының Премьер-министрі болып тағайындалып, сталиндік идеологиядан бас тарту процесін бастағаннан кейін, Сталиннің этникалық депортацияларын айыптады, бірақ бұл жер аударылған ұлттардың ішінде совет корейлерін есімдері жоқ еді. Жер аударылған корейлер Орталық Азияда қазақ және өзбек қоғамына еніп, өмір сүрді, бірақ келесі буын өртенген мәдениеті мен тілін біртіндеп жоғалтты. Бұл – тұтас бір ұлтты күштеп көшірудің тұңғыш советтік прецеденті болды, ол кейіннен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін Совет Одағындағы халықтарды көшіру кезінде қайталанды, онда басқа этникалық топтарға жататын миллиондаған адамдар жаңа жерге қоныстанды. Қазіргі тарихшылар мен ғалымдар бұл депортацияны КСРО-дағы нәсілшіл саясаттың, сталиндік тәртіптің жалпы этностық тазалауының мысалы және адамзатқа қарсы қылмыс ретінде қарастырады.
The deportation of Koreans in the Soviet Union (Lang ru; ) was the forced transfer of nearly 172,000 Soviet Koreans (Koryo saram) from the Russian Far East to unpopulated areas of the Kazakh SSR and the Uzbek SSR in 1937 by the NKVD on the orders of Soviet leader Joseph Stalin and Chairman of the Council of People's Commissars of the Soviet Union Vyacheslav Molotov. 124 trains were used to resettle them 6,400 km (4,000 miles) to Central Asia. The reason was to stem "the infiltration of Japanese espionage into the Far Eastern Krai", as Koreans were at the time subjects of the Empire of Japan, which was the Soviet Union's rival. However, some historians regard it as part of Stalin's policy of "frontier cleansing". Estimates based on population statistics suggest that between 16,500 and 50,000 deported Koreans died from starvation, exposure, and difficulties adapting to their new environment in exile. After Nikita Khrushchev became the new Soviet Premier in 1953 and undertook a process of de Stalinization, he condemned Stalin's ethnic deportations, but did not mention Soviet Koreans among these exiled nationalities. The exiled Koreans remained living in Central Asia, integrating into the Kazakh and Uzbek society, but the new generations gradually lost their culture and language. This marked the precedent of the first Soviet ethnic deportation of an entire nationality, which was later repeated during the population transfer in the Soviet Union during and after World War II when millions of people belonging to other ethnic groups were resettled. Modern historians and scholars view this deportation as an example of a racist policy in the USSR and ethnic cleansing, common of Stalinism, as well as a crime against humanity.
Өмірбаян
Жосон корольдігінің Кореядан көршілес Приморск крайына (Амур аннексиясында Қытайдан Ресейге берілді) эмиграциясы 1860-шы жылдардың басында тіркелді. 1880 жылдары 28 казак ауылында 761 отбасында 5300 корей тұрды. 1884 жылғы 25 маусымда қол қойылған ресей-корей келісімінің шарттарына сәйкес, сол күнгі Қиыр Шығыста тұратын барлық корейлерге Ресей империясының азаматтығы және жер берілді, бірақ 1884 жылдан кейін келгендердің ешқайсысына екі жылдан артық тұруға рұқсат берілмеді. 1917 жылғы большевик революциясы да Ресейге көшіп келуді тоқтатпады; 1917 жылдан кейін көптеген корейлер Кореяның жапондық оккупациясынан қашып келді. Олар негізінен Посьет, Сучан және Суйфун аудандарына қоныстанды. Ресейге көшіп келген корейлер өздерін "Корио Сарам" деп атады. 1920 жылдары Приморск крайында 100 000-нан астам корей тұрды. Ресей шаруалары көшіп келуді ынталандырды, себебі корейлерге жерді жалға беру пайдалы болды. Сол кезде 45 000 корейге (30%) азаматтық берілді, бірақ 1922 жылы барлық совет корей шаруашылықтарының 83,4% жерсіз болды. 1922 жылғы 22 қарашада Кеңес Одағы Қиыр Шығыс Республикасын аннексиялады, ондағы барлық халықты, соның ішінде корейлерді де өз азаматтары деп жариялады. Жаңадан құрылған совет үкіметімен жағдай өзгерді. Иммиграцияны тоқтату үшін 1925 жылы Охотск қаласынан 700-800 корейді Жапон империясына жер аударды. Сол жылы корейлерге автономия беруді көздеген корей АССР-і совет шенеуніктермен қабылданбады. 1926 жылғы совет халық санағы бойынша Қиыр Шығыста 169 000 корей, 77 000 қытай және 1000 жапон тіркелді. 1930 жылдардағы ұжымдастыру және декулакизация науқандары кезінде тағы да көп корейлер советтік Қиыр Шығыстан жер аударылды. Орыс-жапон соғысынан қалған сезімдер мен империалистік Жапонияға деген ағымдағы жеккөрушілікке байланысты, совет шенеуніктер совет корейлеріне деген күдік пен манияны күшейтті, олардың империяның адал поддандылары болып қалуы және Жапония оларды тыңшылық немесе "контрреволюциялық насихат" үшін пайдалануы мүмкін деп қорқып, алаңдады. Сондай-ақ, КСРО-да корейлердің санының артуын Жапония Корея шекарасын кеңейту үшін пайдалана алады деп қорқытты. 1928-1932 жылдар аралығында советтік Қиыр Шығыста корейлерге және қытайларға қарсы зорлық-зомбылық күшейді, нәтижесінде 50 000 корей эмигранттары Маньчжурия мен Кореяға қашып кетті. 1928 жылғы 13 сәуірде совет декреті қабылданды, онда корейлерді Владивостоктан Хабаровск облысына дейінгі осал совет-корей шекарасынан шығарып, олардың орнына, көбінесе демобилизацияланған Қызыл Армия сарбаздарын, славяндарды қоныстандыру көзделді. Ресми жоспар бойынша 88 000 азаматтығы жоқ корейді Хабаровсктың солтүстігіне қоныстандыру жоспарланған, "совет билігіне толық адалдығын және берілгендігін дәлелдегендерді" қоспағанда.
Депортация
Бұйрық тамыз айында шығарылса да, Кеңес шенеуніктері оны 20 күнге кешіктіріп, корейлердің егін жинауды аяқтауын күтті. 1937 жылдың 1 қыркүйегінде 11 807 корейден тұратын алғашқы топ депортацияланды. Корейлер жылжымалы мүліктерін қалдырып, «айырбас квитанцияларын» алды, бірақ олар асығыс толтырылды және заңды құжаттар ретінде мойындалмады. Кеңес билігі депортацияланған корейлерден сапардың әр күні үшін 5 рубль алды. Қоныс аударуға қарсылық көрсетпеген корейлерге 370 рубль берілді. Кеңес құпия полициясы, НКВД, үйден-үйге барып, есік қағып, ішіндегілерге жарты сағаттан кем уақыт ішінде барлық мүлкін, жеке құжаттарын және үйдегі барлық тамағын жинап, олардың соңынан еру керектігін хабарлады. Оларға қай жерге депортацияланатыны туралы ескерілмеді. Қыркүйек айының соңына қарай 74 500 корейлік Спаск, Позет, Гродеково, Биробиджан және басқа да жерлерден шығарылды. Депортацияның екінші кезеңінде, 1937 жылдың 27 қыркүйегінен бастап, Кеңес билігі іздеуді Владивосток, Бурят Автономиялық Кеңес Социалистік Республикасы, Чита облысы және Хабаровск өлкесінен келген корейлерді қамтуға кеңейтті. Депортацияланғандар 124 пойызбен теміржол арқылы тасымалданады. Бұл операция кезінде 7000 совет қытайы, сондай-ақ совет корейлері де депортацияланды. Аралас некелерде, егер күйеуі корей болса, бүкіл отбасы депортацияға ұшырады. Күйеуі корей емес, әйелі корей болса ғана отбасы осы бұйрықтан босатылды. НКВД қызметкерлеріне корейлердің тастап кеткен үйлерінде тұруға рұқсат берілді. Жүк вагонының әр бөліміне 5-6 отбасы (25-30 адам) жіберілді. Олардың сапары 30-40 күнге созылды. Бұл вагондардағы санитарлық жағдай нашар болды. Депортацияланған корейлер осы вагондарда тамақтанды, тамақ пісірді, ұйықтады және табиғи қажеттіліктерін өтеді. 1937 жылдың 25 қазанында НКВД шенеунігі Николай Ежовтың жіберген хатында 36 442 корей отбасы депортацияланғаны айтылды. Тек Камчатка мен Охотскте қалған 700 корейлік 1937 жылдың 1 қарашасына дейін депортациялануы керек еді. Хатта сондай-ақ осы операция кезінде 2500 корейлік тұтқындалғаны анықталды; олардың барлығы үйлерін тастап кетуге қарсылық көрсеткендіктен атылған деп болжануда. Барлығы 171 781 адам депортацияланды. Бұл мәжбүрлі көшіру Сталиннің бүкіл ұлтты бірінші рет этникалық тұрғыдан депортациялауының алғышарты болды, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін үлгіге айналды, ондаған басқа ұлттар өз үйлерінен қуылды, осы кезеңде Кеңес Одағында 3 332 589 адам депортацияланды. Бұрынғы декулацизациялық депортациялар «сыныптық жау» деп жарияланған бай шаруаларға қарсы күрес ретінде ақталғанмен, корейлерді депортациялау Кеңес саясатына қайшы келді, өйткені олардың көпшілігі ауылдық жерлерден келген кедей шаруалар еді және әр түрлі әлеуметтік топтан шыққан. Көшіру туралы естіген жапон шенеуніктері 1937 жылдың қараша айында Мәскеудегі елшілігі арқылы шағымданып, бұл корейлердің Корея Жапон империясының бөлігі болғандықтан жапон азаматтары екенін және кеңестік билік оларға зорлық-зомбылық көрсетуге құқығы жоқ екенін мәлімдеді. Кеңес шенеуніктері олардың шағымын қабылдамай, корейлерді Кеңес азаматтары деп таныды. 1953 жылы Сталин қайтыс болғаннан кейін, жаңа Кеңес басшысы Никита Хрущев Сталиннің көптеген саясатын кері қайтарып, десталинизациялау процесін бастады. 1956 жылы Хрущев өзінің құпия баяндамасында этникалық депортацияларды айыптады. Алайда ол депортацияланған корейлер туралы есімдерін атаған жоқ. 1957 және 1958 жылдары корейлер толық оңалтуды талап етіп, Кеңес билігіне өтініштер жіберді. 1982 жылдың қазанында Юрий Андроповтың партияның бас хатшысы лауазымына тағайындалған кездегі сөзінде ғана кеңес корейлері тең құқықтары жоқ ұлттардың бірі ретінде еске алынды. Депортацияланған корейлер үшін депортацияның салдары алыс Шығысқа оралу мүмкіндігінен айырылумен қатар, ана тіліндегі білімдерін және мәдени дәстүрлерін жоғалту болды. 1970 жылғы Кеңес Одағының халық санағы бойынша, Кеңес корейлерінің 64%-дан 74%-ы корей тілін бірінші тіл ретінде қолданған, бірақ 2000 жылдардың басында бұл көрсеткіш 10%-ға дейін төмендеді. 1989 жылдың 14 қарашасында Кеңес Одағының Жоғарғы Кеңесі Сталиннің барлық депортацияларын «заңсыз және қылмыстық» деп жариялады. 1991 жылдың 26 сәуірінде Ресей Федеративтік Социалистік Кеңес Республикасының Жоғарғы Кеңесі, төрағасы Борис Ельциннің басшылығымен, осыған сәйкес «Сталиннің жамандау және геноцид саясаты» туралы заң қабылдады. 1993 жылдың 1 сәуірінде Ресей Федерациясы «Совет корейлерін оңалту туралы» жарлық шығарды, олардың депортациясы заңсыз екенін мойындады және олар теориялық тұрғыдан алыс Шығысқа оралуға құқылы екенін мәлімдеді. 2000 жылдары посткеңестік корейлер мәдени бірлігін жоғалта бастады, өйткені жаңа буын корей тілін білмейтін болды және олардың 40%-ы аралас некелерде тұрды. Сонымен қатар, жас корейлер Ресейдің алыс Шығысына барып, осы аймаққа оралып, оны автономды корей аймағына айналдыру мүмкіндігін зерттеді, бірақ Ресей билігі мен жергілікті халық олардың күш-жігерін қолдамады. Нәтижесінде олар бұл идеядан бас тартты. Кеңес Одағының барлық аймандарынан келген маңызды корей институттары Қазақстанда шоғырланды, соның ішінде ұзақ жылдар бойы шығарылып келген «Коре Ильбо» корей тіліндегі газеті, театр және өнер, сондай-ақ корей педагогикалық институты мен колледжі, бұл елді Кеңес Одағындағы корей интеллигенциясының орталығына айналдырды. Кейбір корей этникалық өкілдері Кеңес Одағында маңызды тұлғаларға немесе көшбасшыларға айналды. Қазақстан мен Өзбекстандағы ондаған корейлер «Социалистік Еңбек Ері» атағымен марапатталды, соның ішінде колхоз төрағасы Ким Пен Хва, Өзбек Коммунистік партиясының мүшесі Хван Ман Ким және шаруа Любовь Ли. Кеңес Одағына нацистер шапқаннан кейін көптеген корейлер Қызыл Армияға шақырылып, майданға жіберілді. Олардың бірі, капитан Александр Павлович Мин, елдің ең жоғары наградасы – «Кеңес Одағының Батыры» атағымен марапатталды. Корейлер Кеңес Одағы мен Орталық Азия Республикаларының Парламенттеріне сайланды және 1970 жылдарға қарай жоғары білімі бар корейлердің саны жалпы халықтан екі есе көп болды. Корея Сыртқы істер министрлігінің мәліметі бойынша, 2013 жылы Ресей Федерациясында 176 411 корей, Өзбекстанда 173 832 корей және Қазақстанда 105 483 корей тұрды.
This forced transfer marked the precedent of Stalin's first ethnic deportation of an entire nationality, which would become a pattern during and after World War II, when dozens of other nationalities were uprooted from their homes, amounting to 3,332,589 persons who were deported in the Soviet Union during that time. Even though the earlier de kulakization deportations were justified as a fight against the rich peasants who were declared "class enemies", the deportation of the Koreans contradicted this Soviet policy, since they were from every class, and most of them were poor peasants from the rural areas. Upon hearing about the resettlement, the Japanese officials lodged a complaint through their embassy in Moscow in November 1937, claiming that these Koreans were Japanese citizens, by extension of Korea as part of the Empire of Japan, and that the Soviets are not allowed to mistreat them. The Soviet officials rejected their complaint, claiming the Koreans as Soviet citizens. After Stalin's death in 1953, the new Soviet leader Nikita Khrushchev started a process of de Stalinization, reversing many of Stalin's policies. In his secret speech in 1956, Khrushchev condemned the ethnic deportations. However, he did not mention the deported Koreans. In 1957 and 1958, the Koreans started to petition the Soviet authorities, demanding full rehabilitation. It was not until Yuri Andropov's speech in October 1982 during his ascent to the Party General Secretary that Soviet Koreans were mentioned as one of the nationalities which were living without equal rights. For the Koreans who were deported, the consequences of the deportation included the loss of their ability as well as the loss of their right to return to the Far East; the loss of all knowledge of their native language and the loss of all knowledge of their cultural traditions. According to the 1970 Soviet Census, between 64% and 74% of Soviet Koreans spoke Korean as their first language, but by the early 2000s, this percentage had gone down to only 10%. On 14 November 1989, the Supreme Council of the Soviet Union declared that all of Stalin's deportations were "illegal and criminal". On 26April 1991 the Supreme Soviet of the Russian Socialist Federal Soviet Republic, under its chairman Boris Yeltsin, followed suit and passed the law On the Rehabilitation of Repressed Peoples with Article 2 denouncing all mass deportations as "Stalin's policy of defamation and genocide". On 1 April 1993, the Russian Federation issued a decree "On the Rehabilitation of Soviet Koreans", acknowledging that their deportation was illegal and stating that they could theoretically return to the Far East. In the 2000s, post Soviet Koreans began to lose their cultural cohesion, because the members of the new generations of them did not speak Korean anymore, and 40% of their marriages were mixed. Around the same time, young Koreans travelled to the Russian Far East, exploring the possibility of migrating back to that region and turning it into an autonomous Korean area, but the Russian authorities and the local population did not support their efforts. Ultimately, they abandoned that idea. Significant Korean institutions from across the Soviet Union congregated in Kazakhstan, including the long running Korean language newspaper Kore Ilbo, theater and the arts, and a Korean pedagogical institute and college, making the country the center of Korean intellectual life in the Soviet Union. Some ethnic Koreans went on to become significant figures or leaders in the Soviet Union. Dozens of Koreans in Kazakhstan and Uzbekistan were designated Heroes of Socialist Labor, including chairman of a collective farm Kim Pen Hwa, member of the Uzbek Communist Party Hwan Man Kim, and farmer Lyubov Li. After the Nazi invasion of the Soviet Union, many Koreans were drafted into the Red Army and sent to the front. One of them, Captain Aleksandr Pavlovich Min, was awarded the title Hero of the Soviet Union, the country's highest honor. Koreans were elected to the Parliaments of the Soviet Union and Central Asian Republics and by the 1970s the number of Koreans with a college degree was double that of the general population. According to the Korean Ministry of Foreign Affairs, in 2013, 176,411 Koreans lived in the Russian Federation, 173,832 Koreans lived in Uzbekistan, and 105,483 Koreans lived in Kazakhstan.
Қазіргі заманғы талдау
Ресейлік тарихшы Павел Полян Сталиннің тұсында болған этникалық топтардың барлық депортациясын адамзатқа қарсы қылмыс деп есептеді. Ол депортацияның нақты себебі Сталиннің КСРО-ның батыс және шығыс аймақтарын "шекараны тазарту" саясаты болғанын тұжырымдады. Қазақстандық корей ғалымы Герман Ким бұл депортацияның бір себебі Сталиннің социалистік жүйесіне қауіп төндіруі мүмкін этникалық азшылықтарды басып тастау ниеті болуы мүмкін, немесе ол оларды Қытай мен Жапониямен шекаралас аймақтарды саяси келіссөздерге пайдалану үшін біріктіруді көздеген болуы мүмкін деп болжайды. Сонымен қатар, Ким 1931–1933 жылдардағы қазақ ашаршылығында 1,7 миллион адам қаза тапқанын, ал тағы бір миллион адам республикадан қашып, сол аймақта еңбек тапшылығын тудырғанын, оны Сталин басқа ұлттарды депортациялау арқылы толықтыруға тырысқанын атап өтті. Тарихшы Джон К. Чанг жазғандай, корейлердің (және басқа да диаспоралардың, немістердің, финдердің, гректердің және тағы да көптеген адамдардың) депортациясы Ресей ұлтшылдығының және нәсілге қатысты түпкілікті көзқарастардың, яғни, алғашқылықтың, патшалық дәуірден мұра болып қалғанын көрсетті. Бұл кеңестік троптар мен көзқарастар марксистік емес, кеңестік "сары қауіп" түріне айналды, оны корейлер (және қытайлар) бейнеледі. Расизмнің кең таралғандығы (славяндар, кейбір еврейлер, армяндар және басқа этникалық топтардың мүшелері) олардың қай классқа жататынына қарай толығымен немесе жеке-жеке бағалануы мүмкін болды, бірақ корейлерге мұндай мүмкіндік болмады. Корейлер аралас некелер жасамай, славянға айнала алмады (мысалы, Бронштейн Троцкий болып "көрінуі" сияқты). Манчестер университетінің ғалымы Вера Толц корей азаматтарының депортациясын КСРО-дағы расистік саясаттың мысалы деп есептеді. Ресейтану профессоры Терри Мартин бұл оқиғаны этникалық ниетсіздікпен этникалық тазалау деп сипаттады. Приморье мемлекеттік ауыл шаруашылығы академиясының доценті Александр Ким осы пікірмен келіседі және оның бағалауынша, совет корейлері Совет Одағында этникалық репрессияның алғашқы құрбандары болды, бұл барлық адамдардың теңдігі туралы мемлекеттік уәдені бұзу. Бакудегі Халықаралық қатынастарды талдау орталығының төрағасы Фарид Шафиев совет саясатының әрқашан шекаралық аймақтарды, әсіресе Азия шеткерін русландыруға бағытталғанын айтады.
Тарихнама
Қазіргі тарихшылар мен ғалымдар осы депортацияны КСРО-да болған нәсілшіл саясаттың мысалы деп қарастырады және оны этникалық тазалау актісі деп есептейді. Дегенмен, Ресей және КСРО тарихшылары арасындағы басым көзқарас Гарвард университетінің профессоры Терри Мартиннің «Советтік ксенофобия» теориясы болып қала береді. Бұл теория Кеңес Одағының 1937-1951 жылдар аралығында КСРО шекарасындағы халықтарды (Кавказ және Қырым халықтарын қоса алғанда) олардың саяси адалдығы күдікті немесе Совет социализміне қарсы деп саналған кеңестік ұлттарды жою мақсатымен этникалық тазарту жасады деген сенімге негізделген. Осы көзқарас бойынша, КСРО тікелей теріс этникалық ниет немесе кемсітушілік танытпады («Кеңес мемлекеті бұл депортацияларды этникалық деп санамады»). Барлық советтік халықтардың саяси идеологиясы басты мәселе болды. Мартин советтік шекаралық халықтардың түрлі депортациялары 1932-33 жылдары ұжымдастыру кезінде басталған, негізінен таптық негіздегі террорден 1937 жылы «ұлттық/этникалық» негіздегі террорға қарай біртіндеп ауысудың нәтижесі екенін айтты. Сәйкесінше, Мартин ұлттардың депортациясы «идеологиялық, этникалық емес» екенін де мәлімдеді. Оған себеп орыс емес халықтарға деген ұлттық жеккөрушілік емес, идеологиялық жеккөрушілік пен шетелдік капиталистік үкіметтерге күдік болды. Оның «Советтік ксенофобия» теориясы КСРО мен сталиндік режимді саясат, білім беру және советтік қоғамда салыстырмалы түрде таза социализм мен марксистік практиканы жүзеге асырған деп сипаттайды. Бұл көзқарасқа КСРО тарихының, орыс және тіпті корей тануының бірнеше маңызды тарихшылары қолдау көрсетті. Алисса Парк архивтік жұмысында корейлердің адалдығын толыққанды дәлелдегеніне немесе дәлелдей алғанына күмән келтірді, осылайша шекаралық аймақтардан депортацияның қажеттілігін «тудырды». Керісінше, Дж. Отто Поль мен Джон К. Чангтың пікірлері Кеңес Одағының, оның шенеуніктері мен қарапайым азаматтарының (царлық дәуірден бастап) славян емес халықтарына қатысты нәсілдік (примордиалистік) көзқарастарды, саясатты және троптарды жасағанын және таралтқанын растайды. Норман М. Наймарк сталиндік «ұлттық депортациялардың» ұлттық мәдени геноцид формасы екеніне сенді. Депортациялар жер аударылған халықтардың мәдениетін, өмір салтын және дүниетанымын өзгертті, өйткені олардың көпшілігі Советтік Орталық Азия мен Сібірге жіберілді. «Примордиализм» - этникалық шовинизм немесе расизмді айтудың тағы бір тәсілі, себебі аталған «примордиалистік» халықтар немесе этникалық топтар «тұрақты» қасиеттер мен ерекшеліктерге ие деп есептеледі, оларды бір ұрпақтан екіншісіне жеткізеді. Чанг пен Мартин екеуі де сталиндік режимнің 1930 жылдары ұлттық бастауға бет бұрғанына сенеді. 1930 жылдардың ортасында сталиндік режим «примордиалистік бұрылыс» жасағаннан кейін совет гректері, финдер, поляктар, қытайлар, корейлер, немістер, қырым татарлары және басқа да депортацияланған халықтар өздерінің «титулдық» ұлттарына адал деп саналды (немесе кеңестік емес саяси құрылымдарға адал деп есептелді), өйткені 1930 жылдары советтік мемлекет ұлтты (этникалық) және саяси адалдықты (идеология) бастапқы эквиваленттер деп қарастырды. Сондықтан, режим «депортацияға» жүгінгенде таңқаларлық емес еді. Мартиннің пікірінше, советтік режим диаспорадағы түрлі халықтарды олардың ұлтына байланысты депортацияламады. Керісінше, ұлт (этникалық немесе фенотип) депортацияланған халықтардың саяси идеологиясының белгісі немесе анықтамасы болды. Әмір Вайнердің аргументі Мартиннің аргументіне ұқсас, ол «ксенофобияны» «аумақтық сәйкестікпен» алмастырды. «Советтік ксенофобия» аргументі де семантикалық тұрғыдан дұрыс емес. Ксенофобия – шетелдіктердің басып кіруінен немесе аумақтың жоғалтылуынан туындаған қорқу. «Орыстар» және басқа да шығыс славян халықтары жерлестердің (депортацияланған халықтардың) аумағына кіріп жатыр, олар жай ғана советтік ұлттық азшылықтар еді. Олар шетелдік элементтер емес еді. Ресей империясы Ресейдің Шығыс жақын аймақтарында, Кавказда және депортацияланған халықтардың көптеген аймақтарында «туған» мемлекет, саяси құрылым немесе үкімет болған жоқ. Когурё, одан кейін Пархае/Балхае/Бохай Ресейдің Шығыс жақын аймақтарындағы алғашқы мемлекеттер болды. Джон Дж. Стефан КСРО мен Ресейдің аймақтағы қытай және корей тарихын (мемлекеттік құрылу, мәдени үлестер, халықтар) «жоюын» «бос орынның» қасақана тууы деп атады. 1937-1951 жылдар аралығындағы он үш ұлттықтың «толық депортациясы» үшін сталиндік бұйрықтардың барлығы әрбір халықты этникалық және мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп айыптайды. Совет заңнамасы адамның кінәлі немесе кінәсіздігін (мемлекетке қарсы қылмыс үшін) жеке анықталуын және сотта жаза тағайындалғанға дейін сотта қарастырылуын талап етеді (1936 жылғы Конституцияға сәйкес). Соңғысы, «примордиалистік» спектрдің екінші басында, шығыс славян халықтары (орыстар, украиндер, белорустер) кеңестік халықтың адал және өкілдік еткеніне қанағаттандырарлық дәрежеде қарастырылды. Чангтың сөзіне қарағанда, бұл социализм мен марксизм-ленинизмнен ауытқу болып табылады.
Қазіргі Оңтүстік Кореямен қарым-қатынасы
Кеңес Одағының тарағаннан кейін Орталық Азиядағы бірнеше корейлер алыс туыстарын көру үшін Оңтүстік Кореяға сапар жасады, бірақ көпшілігі мәдени айырмашылықтарды себеп етіп, Оңтүстік Кореяға тұрақты көшуден бас тартты. Совет корейлерін елге қайтаруға бағытталған ірі қозғалыс болған жоқ. Оңтүстік Кореядан келген миссионерлер Орталық Азия мен Ресейдегі мектептер мен университеттерде корей тілін тегін оқытуда. K-поп музыкасы Орталық Азия корейлерінің жаңа буынына корей тілін үйренуге ықпал етті. 2000 жылдары Корея фильмдері мен сериалдары Өзбекстанда, әсіресе жергілікті корей халқы арасында танымал болды. Тәуелсіз Өзбекстанда мұсылман емес азаматтарға қатысты жағдайларға байланысты, бірқатар жергілікті корейлер Оңтүстік Кореяға көшіп кетті. 2009 жылы Қазақстан мен Корея арасындағы екіжақты сауда айналымы 505,6 миллион долларды құрады. 2014 жылы Сеул қаласы Оңтүстік Корея мен Өзбекстан арасындағы мәдени байланыстарды нығайту үшін Ташкентте Сеул паркін ашты. 2017 жылдың шілдесінде депортацияның 80 жылдығына арналған салтанатта Ташкент әкімдігі корей халқының құрбандарына арналған ескерткішті ашты. Салтанатқа Сеул қаласының мэрі Пак Вон-сун қатысты.