Кіріспе

Пеннойерге қарсы Нефф, 95 U. S. 714 (1878) – АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі, онда Сот мемлекеттік соттың мемлекеттен тыс тұратын тарапқа қатысты жеке сот юрисдикциясын тек сол тарап мемлекет аумағында физикалық түрде болғанда ғана жүзеге асыра алатынын белгіледі. Одан да маңыздысы, сот мемлекет аумағында орналасқан мүлікке қатысты квази-реме юрисдикциясына процедуралық шектеу қойды; мүлік сот ісі басталатын кезде «соттың бақылауына өткізілуі керек», әйтпесе квази-реме юрисдикция қолжетімді болмайды. Бұл іс Орегон штатының Портленд қаласының орталығына жақын орналасқан Форест Паркінің бір бөлігін қамтитын жер учаскесіне байланысты даудан туындады, оны қоныс аударушы Маркус Нефф қамтамасыз еткен. Ол мүлікті алу үшін заңдық көмек алған, ал 1865 жылы адал емес адвокат Джон Х. Митчелл оған заңдық қызметке байланысты борыш бойынша шағымданып сотқа берген. Митчелл соттан тыс жеңіске жетті, ал Неффтың жері қарызды төлеу үшін сатылды. Митчеллдің өзі жерді сатып алып, оны Орегон штатының болашақ губернаторы Сильвестр Пеннойерге берді. Пеннойер Нефф оны қайтарып алуға тырысқанша сегіз жыл бойы жерді иеленді, соның ішінде Федералды соттағы іс, ол Жоғарғы сотқа дейін жетті. Пеннойер бұл процеске қатты ашуланды және Жоғарғы сотқа деген жеккөрушілігін саяси мансабына көшірді. Митчеллдің этикалық емес болуына байланысты бастапқы сот ісіне жалған айыптар қосылған болуы мүмкін, бұл Митчелл мен Нефф арасындағы заңсыз келісімнен туындаған болуы мүмкін деген болжамдар бар. Нәтижесінде, Пеннойер Митчеллдің кінәсіне байланысты қандай да бір құралға ие бола алмады, ал Нефф жерді қайтарып алды. Істегі заңдық мәселе соттың мемлекетте жоқ сотталушыға қатысты жеке юрисдикцияны кеңейте ала ма екеніне байланысты болды. Нефф бастапқыда Орегон штатында қоныстанған болса да, сот ісі басталған кезде Калифорнияға көшіп кеткен деген күдік бар. Төменгі сот Неффтің пайдасына, негізінен Митчеллдің сенімсіздігіне негізделген шешім шығарды, бірақ Жоғарғы сот істі жеке юрисдикция туралы кең ауқымды зерттеуге айналдырды. Жоғарғы соттың шешімі жеке юрисдикцияның күрделі ортақ құқығының негізін қалады. Кейінгі шешімдерде, әсіресе International Shoe Co. v. Washington ісінде, ол едәуір өзгертілді, бірақ кейбір бөліктері күшінде қалды. Бұл іс азаматтық процессуалдық құқықты оқып үйренетін бірінші курс студенттеріне жиі оқытылады.

Өмірбаян

Бұл оқиға Орегон шекарасында өмір құруға тырысқан сан алуан кейіпкерлерді қамтиды. Маркус Нефф (1826 жылы туған) 1848 жылы Орегонға арбамен Орегон жолымен келді. Ол Орегон жеріне құқық алу үшін алғашқылардың бірі болды. Нефф Орегонның Сыйлық заңы бойынша жер грантын іздеді, бұл 1850 жылдың 27 қыркүйегінде АҚШ Конгресі қабылдаған заң еді. Бұл заң Американың батысындағы аумақтарды дамытуға ынталандыру мақсатында қабылданды, ол жер учаскелерін одан әрі дамыту үшін беру арқылы жүзеге асырылды. Нефф сияқты отбасы құрмаған ер адамдар тегін жер алатын. Заң бойынша жер алуға өтініш 1850 жылдың 1 желтоқсанына дейін берілуі керек еді. Нефф өтініш беру мерзімін өткізіп алған сияқты, өйткені оның өтінішінде 15 желтоқсан көрсетілген, бірақ желтоқсан айы сызылып тасталған да, оның орнына 15 қыркүйек жазылған (заң қабылданғанға дейінгі күн). Осылайша, оқиғаға байланысты алғашқы алаяқтықтардың бастауы болды. Жерге құқық алу үшін қоныс аударушы оны төрт жыл бойы жеке пайдалану үшін өңдеуі керек еді, сондай-ақ үш тәуелсіз куәгер жер дұрыс пайдаланылғанын және қоныс аударушыға тиесілі екенін растайтын куәліктерге қол қоюы керек еді. Нефф 1853 жылы (мерзімінен бұрын) және 1856 жылы мұндай куәліктерді ұсынды. Шекарадағы және мемлекеттік бюрократияның баяулығына байланысты талапты толық қарауға бір он жылдай уақыт кетті. Процесті жеделдету және қажетті құжаттарды рәсімдеу үшін сауатсыз Нефф адвокат Джон Х. Митчеллді жалдады. Төменгі соттың шешімі 1866 жылдың ақпан айында шығарылса да, Митчелл үкімді орындау үшін 22 шілдеге дейін күтті. Бұл, әлдебір себеппен, наурыз айында берілген Неффтің жер патентінің шекараға жеткен уақытына сәйкес келді, бірақ ол жерге жетуіне бірнеше ай уақыт кетті.

Тараптар

Пеннойер көптеген жоғалтуларынан қатты ашуланды, тіпті ол өзінің ешқандай қатесін жасамаған болатын. Кінә Митчеллге жататын сияқты, бірақ Пеннойер Митчеллден ешқандай залап алуға қол жеткізбеді, мүмкін мүлік кепілдіксіз сату шарты арқылы берілгендіктен. Пеннойер осы іске және Жоғарғы Сотқа деген ашуын саяси мансабына жеткізді. Орегон штатының губернаторы болып сайланғаннан кейін жасаған іс-қимылында ол Жоғарғы Сотқа қарсы айқайлады және барлық судьяларды импичментке шақырды, Жоғарғы Сотты үкіметтің шектен тыс билігі деп санады. Ол әсіресе бас судья Джон Маршаллға қатысты ашулы болды, оны демократияны ығыстырған сот олигархиясының басшысы деп атады. Сот судьясы Диди Пеннойердің сөзінің оны ақымақ көрсеткенін, және ол Пеннойерден мұндай әрекеттерді күткенін айтты. Митчеллдің саяси мансабы оны 1872-1879 жылдары және қайта 1885 жылы Сенатқа жеткізді. 1885 жылғы сайлаудың осы іске ерекше қатысы болды: төменгі сот судьясы Мэтью Диди Митчеллдің тағы бір махаббат оқиғасына қатысты махаббат хаттарын тапты. Митчеллдің күтпеген қайта сайлануы, тіпті "Орегониан" газетінде оның махаббат оқиғасы жарияланғаннан кейін де, Дидидің наразылығын тудырды. Кейін Митчелл Орегон жер алаялығындағы рөлі үшін алты айға түрмеге кесілді. Диан Пердью мұны Митчелл өміріндегі ең ірі алаяқтық деп атайды және оның алаяқтықтары неше жылға созылғанын ойлайды, ал Неффке қарсы алғашқы талаптың Нефф пен Митчелл арасындағы жасырын келісімнен туындағанын болжайды. Диан Пердью мұндай нәрсенің анықталуы мүмкін емес екенін мойындайды, бірақ төленген кішкентай ақы мен талап етілген үлкен ақы арасындағы айырмашылықтың Митчеллдің Неффтің патентін тезірек рәсімдеу үшін лауазымды тұлғаға берген парасынан болуы мүмкін екенін де болжайды, бұл сол кезде кең таралған әдет еді.

Жеке сот төрелігін негіздейді

Осы іс бойынша Соттың шешімінің көптеген аспектілері кейіннен жеке немесе in personam юрисдикциясына қатысты істерде күшін жойды. Осы шешімнен кейін АҚШ Жоғарғы Сотының көптеген істерінде Сот, өз шешімін күшін жоймай, аумақтық талдауды өзгертіп келді. Шындығында, мемлекеттің азаматтарының "мәртебесін" шешу құқығы, мысалы, жауап берушіге жеке юрисдикция болмаса да ажырасу ісін қарау сияқты, өзгермеген болып көрінеді. АҚШ-тағы жеке юрисдикцияны реттейтін қағидалар АҚШ Жоғарғы Сотында көптеген талқылауларға әкелді, көптеген істер осы ұғымды нақтылап, кеңейтті, нәтижесінде бүгінгі күні қолданылатын сынақ пайда болды. Бұл сынақ соттың тарапқа қатысты жеке юрисдикцияны жүзеге асыру мүмкіндігін анықтауда белгілі бір жағынан кеңейтілсе, екінші жағынан тарылды. Дегенмен, барлық жағдайда Жоғарғы Сот мұндай талдаулардың Конституцияның Он төртінші түзетуіне енген Әділетті сот процесі туралы ережеге сәйкес болуын қажет етеді деп шешті. 1945 жылғы International Shoe Co. v. Washington ісі Пеннойердің негізін жеке юрисдикция үшін "ең төменгі байланыс" стандартымен ауыстырды.

Заң факультеттерінде

Заң мектептерінде Пеннойер көбінесе азаматтық процессуалдық пәндерде оқытылады. Ғалымдар федералдық процессуалдық құқықтың оның тікелей салдарымен қаншалықты байланысты екендігі туралы пікірде келіспесе де, Пеннойер ертедегі юрисдикциялық құқықтанудың маңызды мысалы болып табылады. Көптеген құқық студенттері Пеннойерді құқық оқу барысындағы ең қиын істердің бірі деп есептейді.