Кіріспе

Отто Премингердің 1953 жылғы фильмі

Сюжет

Фрэнк Джессап – жедел жәрдем жүргізушісі, спорттық автокөліктерді жөндеу шеберханасын ашуды армандайды. Бір күні кешке, ол сәнді үйге шұғыл шақыруға келгенде, әдемі мұрагер Диана Тремейнмен танысады. Диана қызығып, Фрэнкпен бірнеше кездейсоқ сияқты кездесулерді жоспарлайды, одан кейін олардың арасында қарым-қатынас туады. Осының салдарынан Фрэнк қарындасы Мэри Уилтоннан алыстайды. Тремейн отбасы Фрэнкке шофер болып жұмыс істеуді ұсынады, сонымен қатар үйдің ішінде жеке бөлме береді, ол келіседі. Бір күні Диананың әкесі мен әйелі қалаға бару үшін көлікті іске қосып жатқанда, көлік алға бағытталған күйінде, себепсіз түрде артқа жүреді. Ол тік жардан кері қарай құлап, екеуі де қаза табады. Диана олардың мүлігінің жалғыз мұрагері болғандықтан, ол кісі өлтіруде күдікке ілігеді. Фрэнк та көліктің жүргізу құрылысына қол сұққан деген күдік туады. Олардың қорғаушы адвокаты Фред Барретт, сот алдында жағдайды жақсарту үшін оларды үйленуге көндіреді. Фрэнк қарсылық білдіргенімен, келіседі. Прокурордың нақты дәлелдері болмағандықтан, Фрэнк пен Диана кінәсіз деп танылады. Кейін Фрэнк Дианаға олардың жалған некелерін ажыратуға ниетті екенін айтады. Ол бұрынғы қарындасы Мэримен татуласуға тырысады, бірақ Мэри онымен қарым-қатынас жасағысы келмейді. Диана өзін кінәлі сезініп, адвокаты Барретке келіп, ата-анасын өлтіргенін мойындағысы келетінін айтады. Бірақ Барретт оған заң бойынша бір қылмыс үшін екі рет сотталмайтынын түсіндіреді. Кейін Фрэнк өзінің заттарын алу үшін Тремейн үйіне қайтады. Ол бұрыннан такси шақыртқан еді, бірақ Диана оны вокзалға апарып салуды ұсынады. Ол келіседі. Көлікті жылдамдыққа қосып, Диана кері қарай жылдамдықты арттырып, жардан құлап, екеуі де қаза табады.

Өндіріс

Turner Classic Movies жүргізушісі Эдди Мюллер RKO студиясының басшысы Говард Хьюз режиссер Отто Премингерді Жан Симмонсты мазалау мақсатымен арнайы шақырғандығын хабарлады, себебі ол RKO-мен келісімшартын жаңартпақ ниетте болмаған. Алайда, Симмонстың күйеуі Стюарт Гренджердің айтуынша, "Ол фильмді түсіруден ләззат алды. Митчумды өте жақсы көріп, ол қандай керемет актер екенін маған жиі айтатын". Роберт Митчемнің Премингермен жұмыс істеуде қиындықтар туғаны да айтылады. 1952 жылдың 18 маусымында түсірілім басталды. Бюджеті 1 миллион доллардан аспайтын фильмнің түсірілу кестесі, оператор Гарри Страдлингтің жылдам жұмыс істеуімен байланысты 18 күнге созылды. Басты түсірілімдер 1952 жылдың шілде айының ортасында аяқталды, ал монтаж және пост-өндіріс қыркүйек айының соңына дейін аяқталды. 1952 жылдың желтоқсан айының басында алдын ала көрсетілімдер өтті, ал ай бойы Box Office, The Film Daily, The Hollywood Reporter, Motion Picture Herald және Variety басылымдарында сын-ескертпелер жарияланды.

Фильмнің басында сценарий бойынша Роберт Митчемнің гистерияға ұшыраған Жан Симмонсты бетінен ұруы керек болған. Премингер Симмонстың реакциясына қанағаттанбағандықтан, сахна Митчемнің ақыры шаршағанға дейін бірнеше рет қайта түсірілді. Премингер тағы да "Бір рет!" деп бұйрық бергенде, Митчем айналып, Премингерге қарап, "Тағы бір рет айтасың ба?" деп дауыстады. Содан кейін ол Премингердің бетін қатты сапалады. Режиссер Митчемді жұмыстан шығаруды талап етіп, дереу түсірілім алаңын тастап кетті. Бірақ "оған фильмді аяқтау тапсырылды". 1985 жылы Chicago Reader газетінен Дейв Кехр былай деп жазды: "Отто Премингердің (1953) бұл терең психоанализдік мелодрамасы – кинонуардың ұмытылған шедеврлерінің бірі. Фильм – жыныстық құштарлықтың қорқынышты, салқын және рационалды зерттеуі. Декорациялар, кейіпкерлер мен әрекеттер өте стильденген, бірақ Премингердің жылдам қозғалатын камерасы оларға қорқынышты бірлік пен ағылшын сызықтығын сыйға тартып, кино тарихындағы ең батыл финалдардың біріне апаратын тік, таза жол салады". Фильм-нуар тарихшысы Ален Сильвер былай деп жазды: "Отто Премингердің туындыларында жыныстық қатынас емдік немесе құлдиратушы болуы мүмкін. "Періште беті" соңғы сапаны бейнелейді. Премингер Фрэнктың бақытсыз құрбан екенін ұсынбайды. Керісінше, оның мизансценасы, Tremayne үйінің сәнді жиһаздарының тереңдігіне қарсы кейіпкерлерді көлбеу бұрыштармен ортаңғы кадрларда жиі бейнелеуі, және Митчемнің сылқымдаған ойыны қасірет атмосферасын тудырады". Өмірінің соңында сыншы Робин Вуд "Періште беті" фильмін өзінің ең үздік 10 фильмінің бірі деп атады. 1963 жылы Жан-Люк Годар "Періште беті" фильмін американдық дыбысты фильмдердің ең жақсы сегізінші фильмі деп тізімдеді.