Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Монки-хангер" – Англияның Дарем графтығындағы Хартлпул қаласының тұрғындарына қатысты қолданылатын халықтық лақап атым.
Nickname for people from Hartlepool, County Durham, England
"Monkey hanger" is a colloquial nickname by which people from the town of Hartlepool in County Durham, England are sometimes known.
Атаудың шығу тегі
Жергілікті халық әңгімелеріне сәйкес, бұл термин Англияның Хартлпул қаласында маймылдың асылып өлтірілуі туралы аңызға қатысты. Наполеон соғыстары кезінде француздық "шассе-маре" кемесі Хартлпул жағалауындағы дауылда сүңгіп кетті. Кемеден аман қалған жалғыз тірі қалған – француз әскерінің формасын киген маймыл, экипажға көңіл көтеру үшін арналған. Жағажайда маймылды тапқан жергілікті тұрғындардың тобы дереу сот отырысын өткізуге шешім қабылдады. Маймыл олардың сұрақтарына жауап бере алмағандықтан және олар бұрын маймыл мен французды көрмегендіктен, олар маймылдың француз тыңшысы болуы керек деген шешімге келді. Кінәлі деп танылған жануарға өлім жазасы беріліп, жағажайда дарға асылды. Одан бұрынғы, ұқсас маймыл асылу туралы аңыз, сондай-ақ ұқсас әнмен байланысты, Абердинширдегі Боддам халқына қатысты. Ән мәтіні мен ырғағының ұқсастығы ("And the Boddamers hung the Monkey, O") ескерілгенде, 19 ғасырдағы Тайнсайд концерт залының әншісі және орындаушысы Нед Корванның Шотландияның төмендіктерінде соқыр Вилли Пурвиспен бірге саяхаттап жүргенде осы әнді естіп, өңдегені мүмкін. Осыған ұқсас оқиғалар Корнуоллдағы Мевагисси және Шотландиядағы Гринок туралы да айтылады.
According to local folklore, the term originates from an apocryphal incident in which a monkey was hanged in the town of Hartlepool, England. During the Napoleonic Wars, a French chasse marée was wrecked in a storm off the coast of Hartlepool. The only survivor from the ship was a monkey, allegedly dressed in a French Army uniform to provide amusement for the crew. On finding the monkey on the beach, a group of locals decided to hold an impromptu trial. Because the monkey was unable to answer their questions, and because they had seen neither a monkey nor a Frenchman before, they concluded that the monkey must be a French spy. Being found guilty, the animal was duly sentenced to death and summarily hanged on the beach. An earlier and remarkably similar monkey hanging legend, with a similar associated song, refers to the inhabitants of Boddam, Aberdeenshire. With comparable lyrics and scansion ("And the Boddamers hung the Monkey, O"), it is plausible that 19th century Tyneside concert hall songwriter and performer, Ned Corvan, heard and adapted the song while travelling in the Scottish Lowlands with Blind Willie Purvis. Similar stories have also been told about Mevagissey in Cornwall and Greenock in Scotland.
Танымал мәдениетте
Жергілікті футбол клубы, Хартлпул Юнайтед ФК, 1999 жылы «Айпан ілгіштер» деген лақап атын пайдаланып, «Х’Ангус маймылы» атты талисман жасады. Қаланың алты регби клубының екісі маймылдың асылуын бейнелейтін түрлі нұсқаларды қолданады: Хартлпул Роверс клубының эмблемасында гиббеттен асылған, берет киген маймыл бейнеленген, ал Хартлпул RFC галстуктерінде арқаннан ілген, регби добын тепкілеп жатқан маймыл суреті бар. Маймыл костюмін киген Стюарт Драммонд 2002 жылы Хартлпулдің алғашқы тікелей сайланған мэрі болды, бірақ қызмет ететін кезеңінде костюм киюіне тыйым салынды. Маймылдың мүсіні Headland-те орнатылған, ал тағы біреуі Хартлпул Маринасында (бұрынғы Батыс Хартлпулда) жергілікті емдеу орталығына түсетін ақша жинау үшін қолданылады. Хартлпул тұрғындарының кейбіреулері «айпан ілгіштер» деген аталымды ұнатпаса да, көптеген тұрғындар оны қабылдап, қаланың ерекше және бірегей белгісі ретінде санайды, бұл туралы 2014 жылғы «Heart of the Pools» деректі фильмінде көрсетілген. 2012 жылы жарық көрген француз комиксі «Le Singe de Hartlepool» авторы Уилфрид Лупано мен Жереми Моро осы оқиғаны баяндайды. 2008 жылы Шон Лонгли жазған, аңызға негізделген «Хартлпул маймылы» атты роман жарық көрді. Роман француз дәрігері Жак Лесингенің тапқан, асылған деп есептелетін маймыл туралы айтады. Кітапта маймыл сөйлейді және адам сипаттарына ие. Хартлпул маймылы Джим Берк жазған «Bestiary» пьесасында да маңызды рөлде ойнайды, ол 2003 жылы BBC Radio 4 арнасында көрсетілді. 2014 жылы «Хартлпул маймылы» және оның қала мен тұрғындары үшін маңыздылығы туралы «Heart of The Pools» деректі фильмі түсірілді. Иан Мартиннің «Хартлпул шпионы» радио пьесасы 2018 жылы Рождество күні BBC Radio 4 арнасында көрсетілді, оның актер құрамында Майкл Пэйлин, Вик Ривз, Тоби Джонс, Джина МакКи және Моника Долан болды. Нортумбриялық әнші-күйші Жез Лоудың «Симмиан ұлы» (алғашқыда «Маймылдың кек алуы» деп аталған) сатирикалық әні 2012 жылы алғаш рет орындалды. Онда тағдырынан қауіп көрген маймылдың немересі Хартлпулдің асылғаннан бері басталған маймыл қарғысын ашады. Тағы бір британдық әнші-күйші Бутби Граффо 2021 жылы «Хартлпул» атты сингл шығарды, онда оқиғаның мән-жайлары мен Наполеон соғыстары кезінде жасалған басқа да (ақиқатқа жатпайтын) зұлматтар туралы айтылады. Испания-Португалия бірлесіп түскен «Маймыл» (2021) атты қысқаметражды анимациялық фильм «Хартлпул маймылы» оқиғасына негізделген. Фильм Англиядан Ирландияға, ал Наполеон соғыстарынан ағылшын-испан соғысына (1585–1604) және Ирландиядағы испан армадасына ауыстырылған оқиғаны көрсетеді. Колм Минидің қатысуымен түсірілген фильм 2021 жылы «үздік анимациялық қысқаметражды фильм» номинациясында Гойя сыйлығын жеңіп алды.
The local football club, Hartlepool United F. C., capitalised on their "Monkey Hangers" nickname by creating a mascot called "H'Angus the Monkey" in 1999. Two of the town's six rugby union clubs use variations of the hanging monkey, Hartlepool Rovers crest being a beret wearing monkey hanging from a gibbet, while Hartlepool RFC neckties sport a rugby ball kicking monkey suspended from a rope. One wearer of the monkey suit, Stuart Drummond, unexpectedly became the first directly elected mayor of Hartlepool in 2002 while in the guise of H'Angus, but was forbidden from wearing the costume while in office. A statue of the monkey has been erected on the Headland; another at Hartlepool Marina (formerly in West Hartlepool) also serves to collect coins for a local hospice. Although some Hartlepool residents find the term "monkey hanger" insulting, a large number of residents have embraced the term and celebrate it as an important and unique characteristic of the town; as seen in the 2014 documentary Heart of the Pools. The French comic book Le Singe de Hartlepool by Wilfrid Lupano and Jérémie Moreau published in 2012 tells this story. In 2008, a novel based on the legend called The Hartlepool Monkey, written by Sean Longley, was published. The novel tells the story of the monkey, named Jacques LeSinge by the French doctor who discovers him, that was supposedly hanged. In the book, the monkey talks and possesses several other human characteristics. The Hartlepool Monkey also featured prominently in the play Bestiary, written by Jim Burke and broadcast on BBC Radio 4 in 2003. In 2014, a documentary was made about the Hartlepool Monkey and its long lasting significance to the city and its inhabitants called Heart of The Pools. A radio play by Ian Martin, The Hartlepool Spy, was broadcast on BBC Radio 4 on Christmas Day 2018, with a cast including Michael Palin, Vic Reeves, Toby Jones, Gina McKee and Monica Dolan. The Northumbrian singer/songwriter Jez Lowe has a satirical song "The Simian Son" (originally known as "The Monkey's Revenge") that was performed first in 2012. In it, the grandson of the ill fated monkey reveals the simian curse under which Hartlepool has been living since the hanging. Another British singer/songwriter, Boothby Graffoe, released the single "Hartlepool" in 2021, detailing the story and relating it to other (less fictional) atrocities committed during the Napoleonic Wars. The Spanish Portuguese co produced short animated film The Monkey (2021) was based on the story of The Hartlepool Monkey. The film changes the setting from England to Ireland and from the Napoleonic Wars to the Anglo Spanish War (1585–1604) and concerning the Spanish Armada in Ireland. The film, which stars Colm Meaney, won the Goya for best Best Animated Short Film in 2021.