Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Асаба (игбо тілінде: Ахаба) – Нигерияның Дельта штатының астанасы. Жылдам дамитын қала Нигер өзенінің батыс жағасында, Ошимили Оңтүстік жергілікті басқару аймағында орналасқан. 2006 жылғы халық санауы бойынша Асабаның халқы 149 603 адамды құрады.
Capital city of Delta State, Nigeria
Asaba (Igbo: Ahaba) is the capital of Delta State, Nigeria. A rapidly growing city, it is located at the western bank of the Niger River, in the Oshimili South Local Government Area. Asaba had a population of 149,603 as at the 2006 census,
Климат
Асабада жауынды маусым жылы, ауыр және бұлтты, ал құрғақ маусым ыстық, ылғалды және көбінесе бұлтты болады. Жыл бойы температура әдетте 67°F-тан 89°F-қа дейін өзгереді және сирек 60°F-тан төмен немесе 92°F-тан жоғары болады. Жағажай/бассейн көрсеткішіне сүйенсек, Асабаға ыстық ауа-райында демалу үшін ең қолайлы уақыт қарашаның соңынан қаңтардың соңына дейін.
In Asaba, the wet season is warm, oppressive, and overcast and the dry season is hot, muggy, and partly cloudy. Over the course of the year, the temperature typically varies from 67°F to 89°F and is rarely below 60°F or above 92°F. Based on the beach/pool score, the best time of year to visit Asaba for hot weather activities is from late November to late January.
Жел
Асабадағы желдің орташа сағаттық жылдамдығы жыл бойына айтарлықтай маусымдық өзгерістерге ұшырайды. Жылдың желді бөлігі 3,9 айға созылады, 31 мамырдан 27 қыркүйекке дейін, орташа жел жылдамдығы сағатына 5,8 мильден жоғары болады. Асабадағы ең желді ай – тамыз, орташа сағаттық жел жылдамдығы 7,3 мильді құрайды. Жылдың тыныш кезеңі 8,1 айға созылады, 27 қыркүйектен 31 мамырға дейін. Асабадағы жылдың ең тыныш айы – қараша, орташа сағаттық жел жылдамдығы 4,2 миль.
The average hourly wind speed in Asaba experiences significant seasonal variation over the course of the year. The windier part of the year lasts for 3.9 months, from May 31 to September 27, with average wind speeds of more than 5.8 miles per hour. The windiest month of the year in Asaba is August, with an average hourly wind speed of 7.3 miles per hour. The calmer time of year lasts for 8.1 months, from September 27 to May 31. The calmest month of the year in Asaba is November, with an average hourly wind speed of 4.2 miles per hour.
Бұлттар
Асабада аспанның бұлттармен жабылған орташа пайызы жыл бойы маусымдық өзгерістерге ұшырайды. Асабадағы жылдың ашық бөлігі қараша айының ортасында басталып, орташа есеппен 3 айға созылады және ақпан айының ортасында аяқталады. Асабадағы жылдың ең ашық айы – желтоқсан, осы айда аспанның орташа есеппен 46% уақыты ашық, көбінесе ашық немесе жартылай бұлтты болады. Жылдың бұлтты бөлігі ақпан айының ортасында ITCZ жүйесінің әсерінен басталып, орташа есеппен 9 айға созылады және қараша айының ортасында аяқталады. Асабадағы жылдың ең бұлтты айы – мамыр, осы айда аспанның орташа есеппен 85% уақыты бұлтты немесе көбінесе бұлтты болады. Харматан салдарынан құрғақ маусымда көп мөлшерде шаң болады, ол желтоқсан мен ақпан айларының ортасында көрінуге кедеріл келтіреді.
In Asaba, the average percentage of the sky covered by clouds experiences significant seasonal variation over the course of the year. The clearer part of the year in Asaba begins around mid November and lasts for 3 months on average, ending around mid February. The clearest month of the year in Asaba is December, during which on average the sky is clear, mostly clear, or partly cloudy 46% of the time. The cloudier part of the year begins around mid February as a result of the ITCZ system. and lasts for an average of 9 months, ending around mid November. The cloudiest month of the year in Asaba is May, during which on average the sky is overcast or mostly cloudy 85% of the time. Due to the Harmattan, the dry season is accompanied with a lot of dust which impedes visibility mid December February.
Ылғалдылық
Асабада сезілетін ылғалдылықтың айтарлықтай маусымдық өзгеруі байқалады. Жылдың ылғалды кезеңі наурыздан қазанға дейінгі жаңбырлы маусымға дейін созылады. Бұл, ылғалды оңтүстік-батыс желдерін ИТКЖ жүйесінің ықпалымен итеруінің нәтижесі. Асабадағы ең құрғақ ай – қаңтар.
Asaba experiences extreme seasonal variation in the perceived humidity. The more humid period of the year lasts during the duration of the rainy season, from March to October. This a result of the ITCZ system pushing on humid south western trade winds. The month with the lowest humid days in Asaba is January.
Демография
Аниома халқы Асабаның түпкі тұрғындары. Дегенмен, қалада көршілес игбо халқы және Дельта штатына тән басқа этникалық топтардың өкілдері де тұрады. Дельта штатының әкімшілік орталығы болғаннан бері Асаба халқы жарты миллионнан асып кетті. Бүгінде қала Дельта штатының және Нигерияның әртүрлі мәдениеттерін көрсететін көпұлтты халыққа ие. Сондай-ақ, Асабада электр қуатын бөлу станциясы бар. Асаба қаласында дәрі-дәрмек өндіретін бірнеше фармацевтикалық компания және болат қорыту зауыты орналасқан. Туризм қалаға кіріс әкеліп, қонақжайлылық бизнесінің дамуына ықпал етеді. 2023 жылы қалада бұрыннан да қарқынды өсіп келе жатқан Нолливуд индустриясын одан әрі дамыту мақсатында Кинокешене ресми түрде ашылды. Қала А232 тас жолы арқылы Бенин қаласымен, сондай-ақ оңтүстік-батыс және солтүстік аймақтармен байланысады. Қазіргі таңда қала Оңтүстік-Шығыспен байланыстыратын және Асаба мен батыстағы көршілес қалалар арасындағы жол жүру уақытын қысқартатын Екінші Нигер көпірінің құрылысын жүргізіп жатыр.
Anioma people are the native residents of Asaba. However, the city also houses a number of other tribes like the neighboring Igbo People and people from other ethnic groups native to Delta State. Since becoming the administrative capital of Delta State, Asaba has grown in population to over half a million people. Today, it maintains a cosmopolitan population representative of the diverse cultures in Delta State and across Nigeria. and a power substation at Asaba. The city of Asaba hosts some pharmaceutical companies that manufacture medicines and there is also a steel mill within the city. Tourism also attracts revenue into the city, which has resulted to a booming hospitality business. In 2023, the Film Village was opened officially in hopes of boosting the already growing Nollywood entertainment industry in the city. The city is linked by the A232 to Benin city and South West and Northern regions. Currently, the city is working on the construction of the Second Niger Bridge, linking it to the South East and reducing commuting times between itself and neighboring towns in the west and across the Niger.
Спорт
Асабадағы Стивен Кэши стадионы жергілікті жанкүйерлерді қуанту үшін жаңартылды. Сенатор доктор Ифеани Артур Окова басшылығымен жаңғыртылып, Нигерияның бұрынғы президенті Олусегун Обасанджо салтанатты түрде ашқаннан бері стадионда бірнеше халықаралық жарыс және футбол оқиғалары өтті. Бұл стадион "Делта Форс" футбол клубының үй стадионы болып табылады.
The Stephen Keshi Stadium at Asaba, which had a face lift to satisfy local fans, has hosted several international competitions and soccer events since it was upgraded by the administration of Senator Dr. Ifeanyi Arthur Okowa and commissioned by Nigeria's former president Olusegun Obasanjo. The stadium is the home of Delta Force FC.
Ауа
Асаба қаласы және көршілес қалаларға А232 тас жолының үстіндегі Асаба халықаралық әуежайы арқылы әуемен жетуге болады. Асаба халықаралық әуежайы 2011 жылы Дельта штатының үкіметі тарапынан пайдалануға берілді.
The city of Asaba and neighboring cities are accessible by air through the Asaba International Airport located just outside of the main city on the A232. Asaba International Airport was commissioned in 2011 by Delta State Government.
Жол
А232 автожолы, көбінесе Асаба-Бенин тас жолы деп танылатын, Шығыс Нигерияның бір бөлігін Батыс Нигериямен байланыстыратын маңызды жол. Кеңейтілген Огваши Уку-Угелли тас жолы Асаба аймақтарын Ндоква аймағымен, Угеллимен және штатының оңтүстік бөлігімен байланыстырады, ал Асаба-Эбу тас жолы тарихи түрде қаланы Солтүстік Нигериямен байланыстырып келген. Оконың оңтүстігінде қаланы Екінші Нигер көпіріне қосатын тас жол құрылысы жүріп жатыр, бұл көпір салынған. Көпір Бірінші Нигер көпірі мен А232 автожолындағы қозғалыс тығырынын азайтуға көмектеседі.
The A232, more known as the Asaba Benin Expressway is an important roadway which connects parts of eastern Nigeria with western Nigeria. The Ogwashi Uku Ughelli road which has undergone extensive expansion also connects areas of Asaba with the Ndokwa country, Ughelli and the southern part of the state, while the Asaba Ebu road historically connects the city with northern Nigeria. Construction has been undertaken south of Oko to build an expressway linking the city to the Second Niger Bridge which has already been completed. The bridge serves to reduce traffic congestion along the First Niger Bridge and the A232.
Су
Асаба қаласының шығыс жағын қоршап тұрған Нигер өзені арқылы су көлігімен қызмет көрсетіледі. Бірінші Нигер көпірі салынғанға дейін, Нигер өзенінен Онитшаға дейін бағытталған паромдар негізгі көлік құралы болды. Сонымен қатар, қалаға қаланың оңтүстігінде орналасқан көршілес Онитша порты да қызмет көрсетуге жоспарлануда.
Asaba is served by water transportation available through the Niger River, which surrounds the easternmost stretches of the city. Until the commissioning of the First Niger bridge, the main transportation means across the Niger were ferry services were provided across to Onitsha via Cable point. The city is also planned to be serviced by the neighboring Onitsha port located south of the city.