Кіріспе
Карла үңгірлері, Карли үңгірлері немесе Карла қуыстары – Махараштра штатының Лонавала қаласына жақын орналасқан Карлидегі ежелгі үнді буддалық тас қазылған үңгірлер кешені. Лонаваладан қашықтығы 10,9 шақырымды құрайды. Аймақтағы басқа үңгірлер: Бхажа үңгірлері, Патан буддалық үңгірі, Бедсе үңгірлері және Насик үңгірлері. Қасиетті орындар б.з.д. 2-ші ғасырдан б.з. 5-ші ғасырына дейін дамыған. Үңгірлердегі ең көне киелі орын б.з.д. 160 жылға дейін соққандығы айтылады, ол Арабия теңізінен шығысқа қарай Деканға дейін созылған маңызды ежелгі сауда жолының жанында пайда болған. Карладағы кешен Махараштрадағы көптеген тасқа қазылған буддалық орындарының арасында ең көне және кішілерінің бірі болып табылады, бірақ ол осы кезеңдегі ең үлкен және жақсы сақталған "үлкен шайтья" (8-үңгір) және көптеген ерекше мүсіндерге ие болғандықтан, ең танымал. Көптеген саудагерлер, сака тайпасының Батыс сатраптары және Сатавахана билеушілері осы үңгірлерді салуға және қолдауға қаржы бөлген. Карлидің Махараштрадағы орналасуы оны Солтүстік және Оңтүстік Үндістанды бөлетін аймаққа жатқызады. Буддистер, саудагерлермен ерте байланысы арқылы сауда және өндіріспен байланысты болғандықтан, саяхатшы саудагерлерге жатақхана ұсыну үшін негізгі сауда жолдарына жақын табиғи географиялық құрылымдарда монастырлық мекемелерін орналастыруға бейімділік танытқан. Бүгінде бұл үңгірлер кешені Үндістанның археологиялық зерттеулер басқармасының қорғауындағы ескерткіш болып табылады.
The Karla Caves, Karli Caves, Karle Caves or Karla Cells, are a complex of ancient Buddhist Indian rock cut caves at Karli near Lonavala, Maharashtra. It is just 10.9 Kilometers away from Lonavala. Other caves in the area are Bhaja Caves, Patan Buddhist Cave, Bedse Caves and Nasik Caves. The shrines were developed over the period – from the 2nd century BCE to the 5th century CE. The oldest of the cave shrines is believed to date back to 160 BCE, having arisen near a major ancient trade route, running eastward from the Arabian Sea into the Deccan. The group at Karla is one of the older and smaller of the many rock cut Buddhist sites in Maharashtra, but is one of the best known because of the famous "Grand Chaitya" (Cave 8), which is the largest and most completely preserved" chaitya hall of the period, as well as containing unusual quantities of fine sculpture, much of it on a large scale. Many traders, Western Satraps of Saka origin and Satavahana rulers made grants for construction and support of these caves. Karli's location in Maharashtra places it in a region that marks the division between North India and South India. Buddhists, having become identified with commerce and manufacturing through their early association with traders, tended to locate their monastic establishments in natural geographic formations close to major trade routes so as to provide lodging houses for travelling traders. Today, the cave complex is a protected monument under the Archaeological Survey of India.
Қатысу
Үңгірлер тарихи тұрғыдан Буддизмнің Махасагхика сектасымен байланысты болған, бұл секта Үндістанның осы аймағында кең танымал болды және жомарт демеушілерге ие болды. Үңгірлерде біздің заманымыздан бұрынғы 2 ғасырға дейін салынған буддалық монастырь орналасқан. Монастырьдың бұрынғыда шайтияның сыртында екі 15 метрлік сәнді бағанасы болған. Қазір олардың тек біреуі ғана сақталған, ал қалған жер Мумбай қаласының Агри және Коли қауымдары құдай Эквираға табынатын ғибадатханаға айналған.
Сәулет
Карла үңгір кешені Пунаның төңірегіндегі жартасты төбеге салынған. Үңгірлер біздің заманымыздың 1-мыңжылдығының басында Сахьядри төбелерінде қазылған көптеген ұқсас үңгірлердің бірі болып табылады. Топта барлығы 16 үңгір бар, олардың 3-і Махаяна үңгірлері. Үңгірлердің көпшілігі леналар, бірақ ерекше жағдай – Ұлы Чайтия, 8-ші үңгір. Көптеген демеушілер, негізінен жергілікті саудагерлер, олардың кейбіреуі Яваналар (гректер), сондай-ақ көптеген буддалық монахтар мен монахтар, шайтия үңгірінің құрылысына үлес қосты, олардың арнау жазуларында көрсетілгендей. Веранданың сол жағындағы мүсіндік безендірулердің арасындағы жазуда, жергілікті саудагер немесе банкир (Вайджаянтиден шыққан "сетти") Бутапала "бұл тас сарайды" аяқтағаны айтылады, бірақ бұл веранданың әсем мүсіндерін аяқтауға қатысты болуы мүмкін. Құрылыс аяқталғаннан кейін, орталық қақпаның жанына Батыс Сатраптардың билеушісі Нахапана туралы жазу орнатылды, онда Нахапананың күйеу баласы Ушавадата Карла Чайтиясының монахтарына ауылды сыйға тартқаны жазылған. Алайда, Нахапана да, Ушавадата да Карла Чайтиясын жасаған немесе аяқтаған деп тікелей айтылмаған, бірақ Ушавадата алыс емес жердегі Насик үңгірінде ұқсас дизайнға ие үңгір салғаны және арнағаны белгілі, ол 10-шы үңгір. Нахапанадан кейін бір буын өткен соң, Сатавахана билеушісі Васиштипутра Пулумави (130-159 жж.) орталық қақпаның екінші жағына арнау жазуын қалдырды. Кейіннен, Махаяна дәуірінде Будданың көмекшілерімен бейнеленген көптеген сәндік панельдер верандаға қосылды және бұл 6-шы ғасырға жатады деп есептеледі. Осы алғашқы Чайтия үңгірлерінің хронологиясы былай деп саналады: бірінші – Кондивит үңгірлеріндегі 9-шы үңгір, содан кейін Бхажа үңгірлеріндегі 12-ші үңгір және Ажанта үңгірлеріндегі 10-шы үңгір, шамамен б.з.б. 1-ғасыр. Содан кейін, хронологиялық ретімен: Питалхорадағы 3-ші үңгір, Конданадағы 1-ші үңгір, Ажантадағы 9-шы үңгір, оның әсем дизайны бір ғасырдан кейін салынған болуы мүмкін.
R. C. Majumdar quoting James Fergusson explains:
"It resembles an early Christian church in its arrangement; consisting of a nave and side aisles terminating in an apse or semi dome, round which the aisle is carried Fifteen pillars on each side separate the nave from the aisle; each pillar has a tall base, an octagonal shaft, and richly ornamented capital, on the inner front of which kneel two elephants, each bearing two figures, generally a man and a woman, but sometimes two females, all very much better executed than such ornaments usually are; behind are horses and tigers, each bearing a single figure. "|title=|source=
Great Chaitya Cave at Karla The larger pairs of figures with Mithuna couples, however, are earlier and may be original. The later inscriptions are of the time of the Satavahana king Pulumavi.
Р.К. Мажумдар Джеймс Фергюссонның сөздерін келтіріп былай дейді: "Оның құрылысы ертедегі христиан шіркеуіне ұқсайды; ол апсида немесе жартылай күмбезбен аяқталатын, ал ал аралықта аралықта жүргізілетін, екі жағында он бес бағана бар. Карладағы Ұлы Чайтия үңгірінде Митуна жұптары бар үлкен жұптар бар, бірақ олар ертерек болуы мүмкін және түпнұсқасы болуы мүмкін. Кейінгі жазбалар Сатавахана патшасы Пулумавидің дәуірінен қалған."
R. C. Majumdar quoting James Fergusson explains:
"It resembles an early Christian church in its arrangement; consisting of a nave and side aisles terminating in an apse or semi dome, round which the aisle is carried Fifteen pillars on each side separate the nave from the aisle; each pillar has a tall base, an octagonal shaft, and richly ornamented capital, on the inner front of which kneel two elephants, each bearing two figures, generally a man and a woman, but sometimes two females, all very much better executed than such ornaments usually are; behind are horses and tigers, each bearing a single figure. "|title=|source=
Great Chaitya Cave at Karla The larger pairs of figures with Mithuna couples, however, are earlier and may be original. The later inscriptions are of the time of the Satavahana king Pulumavi.
Үңгір суреттері
Ұлы Чайтия үңгірінде кіреберістің оң жағындағы 10-шы бағананың арт жағында сурет салынған. Суретті көру үшін ұялы телефонның жарығын қолдану керек.