Жануарлардың кокцидиоз ауруы – ішек тарамдарының паразиттік сырқаты. Жұққан нәжіс арқылы таралады, диарея, әлсіздік көрінеді. Емдеу және алдын алу шаралары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жануарлардың паразиттік ауруы
Parasitic disease of animals
Кокцидиоз – жануарлардың ішек жолының кокцидия протозояларынан туындайтын паразиттік ауру. Ауру бір жануардан екіншісіне инфекциялық нәжіспен немесе инфекциялық тіндерді жұту арқылы таралады. Көбінесе қанды болатын іш өту – негізгі белгісі. Кокцидиямен жұққан жануарлардың көпшілігінде ешқандай белгі байқалмайды, бірақ жас немесе иммундығы нашарлаған жануарлар ауыр симптомдарға шалдығып, тіпті өлуі мүмкін. Кокцидиялар адамдар, құстар және малдар сияқты жануарлардың көптеген түрлерін жұқтыра алады, бірақ көбінесе бір түрге ғана тән. Бір танымал ерекшелік – Toxoplasma gondii қоздырғышынан туындайтын токсоплазмоз. Адамдар кокцидиямен жұққан ит, мысық немесе құс алғанда алғаш рет кездесе алады. T. gondii-ден басқа, жұқпалы организмдер иттер мен мысықтарға тән және зооноздық аурулардың керісінше, адамға жұқпайды.
Coccidiosis is a parasitic disease of the intestinal tract of animals caused by coccidian protozoa. The disease spreads from one animal to another by contact with infected feces or ingestion of infected tissue. Diarrhea, which may become bloody in severe cases, is the primary symptom. Most animals infected with coccidia are asymptomatic, but young or immunocompromised animals may suffer severe symptoms and death. While coccidia can infect a wide variety of animals, including humans, birds, and livestock, they are usually species specific. One well known exception is toxoplasmosis caused by Toxoplasma gondii. Humans may first encounter coccidia when they acquire a dog, cat or bird that is infected. Other than T. gondii, the infectious organisms are canine and feline specific and are not contagious to humans, unlike the zoonotic diseases.
Иттердегі кокцидиялар
Көбінесе, күшіктер аналарының нәжісінен кокцидиямен зарадады және олардың иммундық жүйесі жетілмегендіктен кокцидиозға шалдығу мүмкіндігі жоғары. Стресс сезімтал жануарларда аурудың белгілерін тудыруы мүмкін. Жас иттердегі симптомдарға: шырыш пен қан қосылған диарея, нашар тамақтану, құсу және дегидратация (сусыздану) кіреді. Емделмесе, бұл ауру өлімге алып келуі мүмкін. Емдеу әдеттегідей және тиімді. Диагноз, әдетте, нәжістің микроскоп астында қарауы арқылы қойылады, онда көп мөлшерде ооцистер табылады. Жеңіл қол жетімді препараттар протозоаларды жояды немесе оларды мөлшерлеп төмендетіп, жануардың иммундық жүйесі инфекцияны жеңе алады. Асқазан-ішек жүйесіне қайтымсыз зақым сирек кездеседі және ит әдетте ұзақ мерзімді жағымсыз салдарларға ұшырамайды.
Puppies are frequently infected with coccidia from the feces of their mother, and are more likely to develop coccidiosis due to their undeveloped immune systems. Stress can trigger symptoms in susceptible animals. Symptoms in young dogs include diarrhea with mucus and blood, poor appetite, vomiting, and dehydration. Untreated, the disease can be fatal. Treatment is routine and effective. Diagnosis is made by low powered microscopic examination of the feces, which is generally replete with oocysts. Readily available drugs eliminate the protozoa or reduce them enough that the animal's immune system can clear the infection. Permanent damage to the gastrointestinal system is rare, and a dog will usually suffer no long lasting negative effects.
Тоқтардағы кокцидиялар
Кокцидиоз - әсіресе жас балапандарға зиян келтіретін тауықтардың маңызды ауруы. Ол құстың өліміне себеп болуы немесе ас қорытуын нашарлатуы мүмкін. Балапандарға арналған жем қоспаларында кокцидиостаттар болады, олар жұғу деңгейін басқаруға және ауруды бақылауға көмектеседі. Жұққан жағдайда кокцидиоцидтік препараттар қолданылады. Мысалы, тольтразурил (Байкокс) немесе ампролиум. Қайталап жұққаннан кейін тірі қалған тауықтар кокцидияға төзімді болады.
Coccidiosis is a significant disease for chickens, especially affecting the young chicks. It can be fatal or leave the bird with compromised digestion. There are chick feed mixes that contain a coccidiostat to manage exposure levels and control disease. In an outbreak, coccidiocidal medications are given. Examples are toltrazuril (Baycox) or amprolium. After multiple infections, surviving chickens become resistant to the coccidia.
Ірі қара малдағы кокцидиялар
Кокцидиоз (ірі қара малдың эймериозы ретінде де белгілі) - бұзаулар мен жас малдың тұрғын жағдайда да, жайылымда да кездесетін маңызды ауруларының бірі. Симптомдарды көбінесе Eimeria zuernii және Eimeria bovis түрлері қоздырады, оларға тәбеттің жоғалуы, әлсіздік, дегидратация және сулы, кейде қанды іш сүю жатады. Ірі қара мал шаруашылықтарында жақын уақытта аурудың пайда болуы белгілі. Паразит шаруашылықтағы барлық жануарларды жұқтыруы мүмкін, ал кейбір елдерде барлық шаруашылықтарда кездеседі. Кокцидиоз бұзаулардың өсуына және кейде тірі қалуына әсер етеді, соның салдарынан мал өндірісінің және ірі қара мал шаруашылығының тиімділігіне әсер етеді.
Coccidiosis (in cattle also known as Eimeriosis) is one of the most important diseases in calves and youngstock both under housing conditions and when grazing. Symptoms are generally caused by the species Eimeria zuernii and Eimeria bovis and include loss of appetite, fatigue, dehydration, and watery, sometimes bloody, diarrhoea. Outbreaks are known to occur in cattle herds. The parasite can infect all animals on the farm and in some countries the parasite is present on all farms. Coccidiosis affects the growth and sometimes survival of the calves and consequently affect the production and the profitability of cattle livestock production.
Ечкидегі кокцидиялар
Кокцидиоз ешкілерде де кездеседі және жас ешкілердегі диареяның басты себебі болып табылады. Ол сонымен қатар жоғары температураға және тәбет жоғалуға да шақыруы мүмкін.
Coccidiosis is also present in goats, and is the largest cause of diarrhea in young goats. It can also cause high temperature and loss of appetite.
Кокцидиозды тудыратын тұқымдар мен түрлер
Изоспора тұқымдасы иттер мен мысықтарда ішек кокцидиозының ең көп кездесетін себебі болып табылады. Изоспора түрлерінің әрқайсысы тек бір түрге ғана жұғатын, иесіне қатысты ерекшеліктері бар. Иттерді қоздыратын түрлерге I. canis, I. ohioensis, I. burrowsi және I. neorivolta жатады. Мысықтарды қоздыратын түрлерге I. felis және I. rivolta жатады. Ең көп кездесетін белгісі – диарея. Сульфаномидтер ең көп қолданылатын емдеу. Эймерия тұқымдасы құстарға, оның ішінде қанатты малға, сондай-ақ ірі қара мен қоян сияқты сүтқоректілерге әсер етеді. Түрлеріне E. tenella, E. brunetti, E. necatrix және E. acervulina жатады. Сульфаномидтер тиімді. Криптоспоридиум тұқымдасы криптоспоридиозды қоздыратын екі түрді қамтиды: C. parvum және C. muris. Көбінесе малдар ауырады, ал олардың нәжісі басқа сүтқоректілерге, соның ішінде адамдарға жұқпалы аурудың көзі болуы мүмкін. Адамдардағы Криптоспоридиумның жақындағы генетикалық талдауы C. hominis-ті адамға тән патоген ретінде анықтады. Жұғу көбінесе иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда болады, мысалы, иттің борқысы бар иттерде, мысықтың лейкемиясы бар мысықтарда және ЖИТС-пен ауыратын адамдарда. Патогенге және жануардың жағдайына байланысты, емделмеген кокцидиоз өздігінен өтуі мүмкін, немесе ауыр зардаптарға алып келіп, кейде өлімге әкелуі мүмкін.
Genus Isospora is the most common cause of intestinal coccidiosis in dogs and cats. Species of Isospora are host specific, infecting only one species. Species that infect dogs include I. canis, I. ohioensis, I. burrowsi, and I. neorivolta. Species that infect cats include I. felis and I. rivolta. The most common symptom is diarrhea. Sulfonamides are the most common treatment. Genus Eimeria affects birds such as poultry and mammals such as cattle and rabbits. Species include E. tenella, E. brunetti, E. necatrix, and E. acervulina. Sulfonamides are effective. Genus Cryptosporidium contains two species known to cause cryptosporidiosis, C. parvum and C. muris. Cattle are most commonly affected, and their feces may be a source of infection for other mammals, including humans. Recent genetic analyses of Cryptosporidium in humans have identified C. hominis as a human specific pathogen. Infection occurs most commonly in immunocompromised individuals, such as dogs with canine distemper, cats with feline leukemia, and humans with AIDS. Depending on the pathogen and the condition of the animal, untreated coccidiosis may clear of its own accord, or become severe and damaging, and sometimes cause death.