Кіріспе
Вирустың түрі Virusbox
| image =
| image alt =
| image caption =
| parent = Igacovirus
| species = Құс коронавирусы
| subdivision ranks =
| subdivision ref =
| subdivision =
| synonyms = Құс жұқпалы бронхит вирусы, Жұқпалы бронхит вирусы, Түркия коронавирусы. Бұрын жұқпалы бронхит вирусы (IBV) деп белгілі болған құс коронавирусының штаммы – тауықтарды жұқтыратын жалғыз коронавирус. IBV ет және жұмыртқа өндіретін тауықтардың өнімділігіне әсер етеді және құс өнеркәсібінде маңызды экономикалық шығындарға себеп болады. Ол сегменттелмеген, оң мағыналы бір жіпті РНК геномдары бар 3-топқа жатады. Бұрын Igacovirus туысының типтік түрі болған. Коронавирустардың жалғыз туысы – Coronavirus болған кезде, ол барлық белгілі коронавирустар тобының типтік түрі саналған.
Virusbox
| image =
| image alt =
| image caption =
| parent = Igacovirus
| species = Avian coronavirus
| subdivision ranks =
| subdivision ref =
| subdivision =
| synonyms =
Avian infectious bronchitis virus
Infectious bronchitis virus
Turkey coronavirus The strain of avian coronavirus previously known as infectious bronchitis virus (IBV) is the only coronavirus that infects chickens. IBV affects the performance of both meat producing and egg producing chickens and is responsible for substantial economic loss within the poultry industry. or group 3, with a non segmented, positive sense single stranded RNA genome. It was previously the type species of its genus Igacovirus. When there was only one genus of coronaviruses, the genus Coronavirus, it was the type species of the group of all known coronaviruses.
Қайта үйлестіру
Коронавирустың екі штаммы бір организмге жұққанда, геном көшіру кезінде олардың арасында рекомбинация жүзеге асуы мүмкін. Рекомбинация, табиғатта кездесетін IBV геномының генетикалық әртүрлілігіне себеп болады.
Тыныс алу жүйесі
Ингаляция кезінде вирус тыныс алу эпителийінің кірпікшелі эпителий жасушаларындағы сиалий қышқылы бар гликопротеин рецепторларына байланысады. Тыныс алу жолындағы вирус көбеюі кірпікшелердің қызметін жоғалтуға, шырыш жиналуға, некрозға және қабықшалануға алып келеді, бұл тыныс алу қиындықтарын, сырылдарды және тұншығуды тудырады. Вирустың жергілікті көбеюі вирумияға әкеліп, инфекцияны басқа тіндер мен органдарға таратуы мүмкін. Тауықтардың басқа да тыныс алу аурулары (Mycoplasma gallisepticum, құстардың жұқпалы ларинготрахеиті (Gallid alphaherpesvirus 1), Ньюкасл ауруы (құстардың парамиксовирусы 1), құстардың метапневмовирустық инфекциясы) клиникалық жағдай бойынша жұқпалы бронхитпен шатастырылуы мүмкін.
Бүйрек
Виремия арқылы кейбір нефротроптық штаммдар (көбінесе жоғары вирулентті) бүйрек түтікшелері мен нефрондарының эпителийін жұқтырып, бүйрек жетіспеушілігіне әкелуі мүмкін. Сыртқы қарап тұрғанда, бүйректер ісіңкі және ақшыл түсті болып көрінеді, ал зәр жолдарында ураттар байқалуы мүмкін.
Ұрық көбею жүйесі
Тауықтарда ИБВ вирусы жұмыртқа түтігіне де жетеді, нәтижесінде ұрық ақуы безінде (магнум) және жатырда (ұрық қабығы безі) зақымданулар пайда болады. Бұл жұмыртқа өндірісінің күрт төмендеуіне, қабықсыз, сынғыш немесе дөңгелек жұмыртқаларға (жатыр зақымдануы), ал ақуы сулы жұмыртқаларға (магнум зақымдануы) алып келеді. Жұмыртқа түтігінің даму кезеңінде, жас тауықтардың жұқтырылуы жұмыртқа түтігінің қалыптасуына кедергі келтіріп, болашаққа арналған жұмыртқа туу қабілетін жояды, соның салдарынан "жалған жұмыртқа туушылар" пайда болады. Дегенмен, басқа да аурулар жұмыртқа туушы тауықтарда осындай жағдайға әкелуі мүмкін.
Вакциналар
Ауыртпалы вакциналар да, инактивацияланған вакциналар да қол жетімді. Олардың тиімділігі нашар кросс-қорғаныспен төмендейді. IBV-ға қарсы қорғаныш иммундық жауаптың мәні жақсы түсінілмеген, бірақ беткі тік белоктың, аминдық ұшы S1 жартысы, жақсы қорғаныш иммунитетін тудыруға жеткілікті. Эксперименттік векторлық IB вакциналары және гендік түрде өзгертілген IBV-лар – гетерологты тік белок гендерімен – үміттендірерлік нәтижелер көрсетті, соның ішінде in ovo вакцинациясы кезінде.