Кіріспе

Дерута – Италияның орталық бөлігіндегі Умбрия аймағындағы Перуджа провинциясында орналасқан төбелік қала және коммуна. Дерута бұрыннан майолика шеберлігімен танымал, қазір де әлемге экспортталатын керамика өндірісімен мәшһүр. Ол «Италияның ең әдемі елді мекендері» (I Borghi più belli d'Italia) тізіміне енген.

Тарих

Римдік негіздерге салынған болуы мүмкін, Дерутаның ертедегі аталымдары (Руто, Рута, Рупта, Дирепта және Дирута) осы стратегиялық маңызға ие жердің 6-шы ғасыр готика соғысы мен ломбардтар шапқыншылығынан туған қирауын білдіреді. Осы қираған орыннан бой көтерген ортағасырлық коммуна 13-шы ғасырда өз жарғысын алды және Консулдар сарайынан басқарылды, бірақ шындығында Дерута 11-шы ғасырдан бері көршілес Перуджаның билігінде болды және Перуджаның тағдырымен бірге өтті. Қаланың қабырғалары 12-шы ғасырда салынды, ол кезде ол Перуджаның шебіндегі бәсекелес Тоди қаласына қарсы тұрған алғы шеп болды. 1465 жылы Перуджамен жасалған жаңа келісім бойынша, Перуджадан жіберілген судья төрт жақсы мінезді жергілікті адамның (quattro boni omini) келісімімен билік жүргізетін болды. Дерутадағы обаның салдары соншалықты ауыр болды, 15-шы ғасырдың соңында қабырғаларды қайта жаңартқанда, азайып қалған халыққа сәйкес келу үшін кішірек аумақ қамтылды. 1408 жылы Папалық алауыздықтың кезінде Браччо да Монтоне әскерімен қоршауға алынып, кейін Чезаре Борджиядан ауыр зардап көрген Дерута, Перуджаның билеушісі Браччо Баглиони тарапынан тоналды. Осылайша, 1540 жылы Папа Павел III-нің Папалық әскерлері тұз салығы үшін болған қысқа соғыста Баглиони әулетін Перуджадан қуғанда, Дерута Папалыққа қарсы Перуджамен одақтасып, салықтарды азайтты. Перуджаның Папалық биліктен құлауынан кейін аймақ Папалық мемлекеттердің бір бөлігі ретінде тыныш тарихқа ие болды.

Керамика

Жергілікті балшық керамика жасауға өте жақсы болды, оның өндірісі ерте орта ғасырларда басталды, бірақ 15-шы және 16-шы ғасырдың басында көркемдік қарыштап жетті. Осы кезеңде майоликаның ерекше жергілікті стильдері қалыптасты, мысалы, "Белла Донна" тақталарындағы әдемі қыздардың суреттері, олардың есімдері мақтауға толы жазулары бар желбіреген туларға жазылған. Отын тапшы болғандықтан төмен температурада күйдірілді, бірақ 16-шы ғасырдың басынан бастап Дерута (Губбиомен бірге) алтын және рубин қызыл түсті металл жылтырлауы бар керамикалық бұйымдарды жасау бойынша мамандандырылған орталыққа айналды. 16-шы ғасырда Дерута "Рафаэльдік" стильдегі бұйымдарды шығарды, олар нағыз ақ фонға әдемі арабескелер мен гротесктермен безендірілген. Дерута, Губбио және Урбино қалаларымен бірге ең жақсы итальян майоликасын жасауды жалғастыруда.

Негізгі көрікті жерлер

Сан-Франческо: 1388 жылы салынған готика стиліндегі шіркеу, қала орталығында орналасқан. Палаццетто Муниципале (қалалық әкімшілік ғимараты), сондай-ақ Палаццо деи Консоли деп аталады: ғимарат шамамен 1300 жылға дейін салынған, Пьяцца деи Консолиде ("Консулдар алаңында") орналасқан. Әдеттегі мемлекеттік кеңселерден басқа, қалалық әкімшілік ғимаратында Керамика мұражайы, өнер галереясы (Пинакотека) және түрлі археологиялық жәдігерлерді тамашалауға болатын кең зал бар, олардың кейбіреулері неолит дәуіріне дейін жетеді. Қалалық Пинакотеканың қорына Перуджиноның 1476 жылғы Сан-Романо мен Сан-Рокконы бейнелейтін фрескасы және жергілікті меценат Лионе Пасколидің сыйлық жинағы кіреді, оған Николо ди Либераторе (Альунно), Джован Баттиста Гоули, Себастьяно Конка, Франческо Тревизани, Антонио Аморози, Франческо Грациани және Питер Ван Блуменнің туындылары қосылған. Галереяда Сан-Франческо, Сант-Антонио, Дефунти-ди-Рипабианка және Сан-Джакомо ауруханасы сияқты Дерутаның әртүрлі шіркеулерінен алынған туындылар да бар. Сант-Антонио: Бартоломмео мен Джованни Баттиста Капоралидің фрескалары бар шіркеу, Via Mastro Giorgio тар көшесінің соңында орналасқан. Piazza Cavour-дағы Дивино Аморе Мадоннасы. Тиберина жолының бойында, ескі қаланың етегінде орналасқан Мадонна делле Пьягге шіркеуі – түрлі-түсті керамикалық плиткалармен қапталған тағы бір шіркеу. Дерута – органшы, музыка теориясының маманы және композитор Жироламо Дирутаның туған жері.