Кіріспе

Джеймс Исбистер (29 қараша 1833 – 16 қазан 1915) – 19 ғасырдағы канадалық метис көшбасшысы. Аймақтағы ағылшын-метистердің арасында көрнекті тұлға болған ол, Саскачеван провинциясының Принс-Альберт қаласын құрған адам деп есептеледі.

Өмір

Көп жылдар бойы Гудзон шығанағы компаниясының аудармашысы болған Исбистер ағылшын, гэль, кри, ден және мичиф тілдерінде еркін сөйледі. Исбистер 1862 жылғы жазда қазіргі Принс-Альберт федералдық түрмесінен шығысқа қарай бір шақырым жерде шаруашылық құруға кірісті. Ол егін өсірген жер қазіргі 17-даңғыл мен 14-көшенің батыс жағына таяу орналасқан. Исбистер, қазіргі Саскачеван аймағында өз шаруашылығында бидай өсірген алғашқы адам болған болуы мүмкін. Ол сондай-ақ Джон Смит қорығында (қазіргі Мускодай алғашқы ұлты) фермалық оқытушы ретінде жұмыс істеді. 1866 жылы Исбистер жақын жерге көшіп келген кезде, ауданда бірнеше отбасы тұрып жатты, бұл жер Исбистердің елді мекені деп белгілі болды. 1884 жылға қарай Саскачеван аңғары аймағындағы нашар ауыл шаруашылығы жағдайлары мен шешілмеген жер мәселелеріне байланысты қоныс аударушылар мен метистердің наразылығы күрт өсті. Қоғамдық көшбасшы ретінде Исбистер Луи Риелді Монтанадан шақыру үшін жіберілген төрт делегаттың (Габриэль Дюмонтпен бірге) бірі болып таңдалды, олар үкіметтен жағдайды түзету үшін шаралар қабылдауды талап ету үшін оны шақыруға тиіс болды. Жергілікті қоныс аударушылардың үкіметтің әрекетсіздігіне деген көзқарасы келесі жылы Солтүстік-Батыс көтерілісіне (1885) әкелді. Аймақтағы көптеген англо-метистер сияқты, Исбистер де Риел бастаған қозғалыстан бас тартты, өйткені шиеленіс күрт зорлық-зомбылыққа ұласты. Осыған қарамастан, Принс-Альберттегі консервативті баспасөз оны сынады. Солтүстік-Батыс көтерілісінен кейін Исбистер Принс-Альберт аймағындағы Канада Англикан шіркеуінің жұмысына белсенді қатысты және өмірінің соңғы күндерін сол қоғамда өткізді. Ол түрмеден көп алыс емес, Англикан Сент-Мэри зиратында, алғашқыда шаруашылық еткен жеріне жақын жерде жерленген.

Басып шығару

Принц Альберт: Бірінші ғасыр, Гэри У. Д. Абрамс, 1966, Modern Press Саскатун.
Халықтың дауысы: Принц Альберт қонысының алғашқы азаматтарының естеліктері, 1866–1895, Манон Ламонтагн, Моник Ламонтагн, Верна Редхед, Боб Сержант және Билл Смайли, 1984, Marion Press Ltd Баттлфорд, Саскачеван.