Кіріспе

Аномальды даму, макроскопиялық немесе микроскопиялық деңгейде жасушалар мен тіндердің қатерлі ісікке дейінгі өзгеруі. Дисплазия – жасушалардың (микроскопиялық деңгейде) немесе органдардың (макроскопиялық деңгейде) әртүрлі қалыптан тыс өсуі немесе дамуы, сондай-шама өсуден туындайтын қалыптан тыс гистологиялық немесе анатомиялық құрылымдар. Көбінесе микроскопиялық деңгейдегі дисплазияларға эпителийлік дисплазия және сүйектің талшықты дисплазиясы жатады. Көбінесе макроскопиялық деңгейдегі дисплазияларға жамбас дисплазиясы, миелодиспластикалық синдром және көп кисталы диспластикалық бүйрек жатады. Терминнің қазіргі гистопатологиялық мағыналарында дисплазия кейде гиперплазия, метаплазия және неоплазия сияқты тіндердің өзгеруінің басқа түрлерінен ажыратылады, сондықтан дисплазиялар көбінесе қатерлі емес. Бірақ миелодисплазиялар қатерлі емес, қатерлі ісікке дейінгі және қатерлі түрлерін қамтиды. Көптеген басқа дисплазиялар да қатерлі ісікке дейін алып келуі мүмкін. Сөзінің мағынасы гистопатологиялық өзгерістердің кең спектрін қамтиды.

Эпителиялық дисплазия

Эпителийлік дисплазия жетілмеген жасушалардың (мысалы, эктодерма жасушаларының) көбеюімен және жетілген жасушалардың саны мен орналасуының азаюымен сипатталады. Дисплазия көбінесе ерте қатерлі процестің белгісі болып табылады. Дисплазия термині әдетте жасушалық бұзылылар бастапқы тіндің ішінде ғана байқалғанда қолданылады, мысалы, ерте, in situ неоплазмасындай. Жасушалардың жетілуі мен дифференциациялануы баяулайтын дисплазия, бір түрдегі жетілген, дифференциацияланған жасушалардың екінші түрдегі жетілген, дифференциацияланған жасушалармен алмасуымен сипатталатын метаплазиядан өзгеше.

Миелодиспластикалық синдром

Миелодиспластикалық синдромдар (МДС) – бұл сүйек кемігіндегі жас қан жасушаларының жетілу процесі бұзылып, сау қан жасушаларына айнала алмайтын қатерлі ісіктердің жиынтығы. Қан жасушаларының қалыпты түзілуіндегі мәселелер қызыл қан жасушаларының, тромбоциттердің және ақ қан жасушаларының деңгейінің төмендеуіне алып келеді.

Бүйрек дисплазиясы

Жамбас дисплазиясы - жамбас буынының қалыптан тыс дамуы, онда буын ойығы шеміршек басын толық жаппайды, соның салдарынан буынның шығуы қаупі артады. Жамбас дисплазиясы туған кезде немесе өмірдің алғашқы кезеңінде пайда болуы мүмкін.

Мультикистоздық диспластикалық бүйрек

Мултицистоздық диспластикалық бүйрек (МДББ) – ұрықтың даму кезінде бүйректің қалыптан тыс дамуынан туындайтын жағдай. Бүйрек әртүрлі өлшемдегі, дұрыс емес пішіндес кисталардан құралған. Мултицистоздық диспластикалық бүйрек – бүйрек кисталық ауруларының жиі кездесетін түрі және нәрестелерде іш қуысында ісік пайда болуының себебі болып табылады.

Этимология

Ежелгі грек тілінен δυσ dys, "жаман" немесе "қиын" және πλάσις plasis, "қалыптасу". Классикалық қосылыстармен салыстырғанда эквивалентті беткі талдау дис + плазия болып табылады.