Кіріспе

Дәстүрлі және танымал Рождество әні

"Мен үш кеме көрдім (Желкенмен келді)" – бұл ағылшын Рождество әні, ол Roud халық әндері тізілімінде 700-ші нөмірмен тіркелген. "Мен үш кеме көрдім" әнінің ең ерте басылған нұсқасы 17 ғасырдан, мүмкін Дербиширден шыққан, және 1833 жылы Уильям Сэндис тарапынан жарияланған. Бұл ән Корнуоллда ерекше танымал болған.

Әндер мәтіні

Қазіргі заманғы ән мәтіні 1833 жылы ағылшын заңгері және антиквар Уильям Сэндис жазған нұсқадан алынған. Ән мәтінінде Бетлехемге қарай кемелердің жүзіп бара жатқаны айтылады, бірақ ең жақын су көзі – Өлі теңіз, ол шамалы қашықтықта орналасқан. Үш кеме туралы айтылуы 12 ғасырда Кельн соборына Киелі кітаптағы үш патшаның реліквилерін жеткізген үш кемеден бастау алған болуы мүмкін. Тағы бір болжам бойынша, бұл Богемия королі Венцеслав II-нің "көк үш галера күміс" гербімен байланысты. Сонымен қатар, кемелер – бұл үш патшаның қолданған түйелері болуы мүмкін, себебі түйелерді көбінесе "дала кемелері" деп атайды.

Дәстүрлі жазбалар мен жинақталған нұсқалар

Сансыз салт-дәстүрлі әннің нұсқалары жинақталған. Көптеген түрлі әуендер қолданылды, бұл дәстүрлі халық әндеріне тән, соның ішінде Рождество әндеріне де. 1910 жылдары ағылшын фольклоршылары Сесил Шарп пен Джанет Блант әуендер мен сөздерін ондаған нұсқаларын, негізінен Англияның оңтүстігінде жазды. Әннің бірнеше дәстүрлі жазбалары жасалды. Америкалық халық әндерін жинаушы Джеймс Мэдисон Карпентер 1930 жылдардың басында бірнеше ағылшын тіліндегі әлдеқандай өзгеше нұсқаларды жазды, олардың барлығын Вон Уильямс еске алу кітапханасы арқылы онлайн тыңдауға болады, олардың бірнешеуі Корнуоллда, ал біреуі Глостерширде жазылған. 1956 жылы Питер Кеннеди Камборн қаласында Джон Томас есімді адам ән айтқанда жазды. Апалачи тауларынан шыққан музыкант Жан Ричиді Алан Ломакс 1949 жылы Кентуккидегі отбасынан (олардың ата-бабалары әнді Англиядан әкелген болса керек) үйренген дәстүрлі нұсқасын орындағанда жазды. Кейін Ричи әнді өзінің "Carols of All Seasons" альбомына енгізді (1959). Жан Ричидің отбасылық нұсқасы – жазылған жалғыз американдық дәстүрлі нұсқа болғанымен, әннің бұрынғы онжылдықтарда, әсіресе оңтүстікте АҚШ-та таралғаны белгілі. 1952 жылы Британ аралдарында халық әндерін жинаған кезде Жан Ричи мен оның күйеуі Джордж Пикоу Ирландияның дәстүрлі әншісі Элизабет Кронинмен Макрум қаласында, Корк графтығында кездесті, ол "The Bells of Heaven" деп аталатын нұсқаны орындады.

Қаулылар

Мартин Шоудың аранжировкасы Оксфордтың Каролдар кітабында кездеседі. "The Carols for Choirs" сериясының каролдер жинағында сэр Дэвид Уилкокс пен Джон Раттердің осы каролге жасаған аранжировкалары бар. Органист Саймон Престон және Кембридж Корольдік колледжі хорының бұрынғы дирижері сэр Филип Леджер де хордың соңғы жылдары "Тоғыз сабақ және карольдер" фестивалінде орындаған аранжировкаларын жасады. Бұған қоса, британ композиторы Ричард Фокстың жақындағы хорлық аранжировкасы да бар. Бұл кароль "Caroline, or Change" мюзиклінде де қолданылады, бірақ контрапункт ретінде. Джон Шмидт осы карольді "Jon Schmidt Christmas" альбомында бейімдеді. Джон Ренборн оны гитараға (еркін бейімдеу түрінде) аранжировкалады. Ән Nat King Cole-дің 1960 жылғы "The Magic of Christmas" альбомында ("The Christmas Song" деп те аталады), Ралф Кармайклдың аранжировкасымен жазылған.

Басқа нұсқалар

"Мен жаңа жыл күні үш кеменің жүзіп келе жатқанын көрдім" – бұл 19 ғасырлық нұсқа, онда жаңа жыл күні өткен тойда кемеде үш сұлу қыздың ойын-сауық көрсеткені айтылады.