Кіріспе

Британдық зерттеуші (1907-1977) Эрик Эрл Шиптон, CBE (1 тамыз 1907 28 наурыз 1977), ағылшын Гималай альпинисі.

Алғашқы жылдар

Шиптон 1907 жылы Цейлонда (қазіргі Шри-Ланка) дүниеге келді, онда оның әкесі, шай плантаторы, ол үш жасқа толғанға дейін қайтыс болды. Сегіз жасында анасы оны Лондонға білім алу үшін алып келді. Харроу мектебінің оқуға түсу емтиханында өтпеген соң, анасы оны Уилтширдегі Пайт Хаус мектебінде оқытуға жіберді. Оның таулармен алғашқы танысуы 15 жасында, ол Пиренейді отбасымен бірге аралаған кезде болды. Келесі жазда ол мектептегі досымен бірге Норвегияда саяхаттап жүрді және бір жыл ішінде ол шынымен де тау шарықтауды бастады.

Африка мен Гималаи

1928 жылы ол кофе өсіруші ретінде Кенияға барып, 1929 жылы Кения тауының шыңы Нелионға алғаш рет көтерілді. Ол сондай-ақ Кенияның еуропалық қауымдастығында өзінің болашақ альпинист серіктестері Билл Тилман мен Перси Уин Харриспен кездесті. Ол Уин Харриспен бірге Кения тауының қос шыңына шықты. Франк Смайтпен бірге Шиптон 1931 жылы Каметтің 7756 метрлік шыңына көтерілген алғашқы альпинистердің бірі болды. Шиптон 1930-шы жылдардағы және одан кейінгі Эверест тауларының экспедицияларының көпшілігіне қатысты, соның ішінде Хью Раттледждің 1933 жылғы Эверест тауларына экспедициясы және 1936 жылы оның жалғасы, Шиптонның бірінші басшысы және Тензинг Норгейдің біріншісі болған 1935 жылғы Эверест тауларына экспедициясы және 1951 жылғы Эверест тауларына экспедиция. Шиптон мен Тилман 1934 жылы Риши-Ганга ойысы арқылы Нанда Деви ғибадатханасына кіру жолын да тапты. Олардың аяқ киім тігіс экспедициясы Кумаун Гархвал тауларында маусым алдындағы маусымнан кейінге дейін үздіксіз жұмыс істеді және ешқашан теңестірілмеген жалғыз экспедиция жетістіктері туралы рекорд орнатты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шиптон 1940 жылдан 1942 жылға дейін Қытайдың батысындағы Кашгардағы корольдік консулдығына тағайындалды, содан кейін Англияда қысқа уақыт болғаннан кейін Персияда "Дәнді дақылдар байланыс офицері" ретінде 1943-1944 жылдары 20 ай жұмыс істеді. Кейін ол Ұлыбританияның Венгриядағы әскери миссиясына "ауылшаруашылық кеңесшісі" ретінде жіберілді, ол соғыс аяқталғанға дейін осы лауазымға қызмет етті.

Соғыстан кейінгі жылдар

1946 жылы Шиптон Кашгарға бас консул ретінде оралды. Билл Тилманның сапары кезінде олар 7546 метрлік Музтаг-Атаға көтеріліп, кең саммит күмбезіне жетуге тырысты. 1947 жылы Шиптон зерттеп, Шиптонның аркасын атады. Қашғардағы қызметін пайдаланып, Орталық Азияның басқа тауларын зерттеуге кіріседі. Ролуалинг Хималды алғаш рет батысқа қарай зерттеуді Шиптон 1951 жылы Эверест тауының барлау кезінде жүргізді. Барун ойысын зерттеу кезінде ол оны Арал шыңы деп атады. 1951 жылы Эверестке экспедиция кезінде Шиптон мен доктор Майкл Уорд Йети (Абсубильді қарлы адам) болуы мүмкін аяқ іздерінің суреттерін түсірді, суреттерге масштабын көрсету үшін мұз балтасы қосылды. Әскери стильдегі "қамаумен" салыстырғанда шағын экспедициялардың тиімділігіне сенгендіктен, Шиптон 1953 жылы Эверест экспедициясының жетекшілігінен Эндрю Крофтпен бірге майор Джон Хант пайдасына кетіп қалды: "Мен Лондоннан мүлдем талқандалдым", - деп жазды ол. 1953-1957 жылдары ол әр түрлі жұмыстар атқарды. Шиптон әйелі Дианамен некеде болған сәтсіздікке дейін Эскдейлдегі "Аутворд Боунд Маунтин" мектебінің меңгерушісі болып жұмыс істеді. Ол фермаларда жұмыс істеді, CBE марапатына ие болды және 1957 жылы Императорлық ғылым колледжінің студенттер тобын Каракорумға бастап барды.

Соңғы жылдар

Өмірінің соңғы он жылдығында Шиптон саяхаттауды жалғастырды, лекция оқып, әйгілі адамдардың жетекшісі ретінде қызмет етті. 1969 жылы "Жолдан табылмаған әлем" атты автобиографиясының екінші томын шығарды. Ол Галапагос аралдарына, Аляскаға, Австралияға, Жаңа Зеландияға, Родезияға, Кенияға, Чилиге, Бутанға және Непалға барды. 1976 жылы Бутанда болған кезінде ол ауырып қалды; Англияға оралғаннан кейін оған қатерлі ісік диагнозы қойылды, ол 1977 жылы наурыз айында қайтыс болды. Ол Солсбериде кремацияланды, оның күлін Уилтширдегі Фонтилл көлінде шашырады.

Отбасы

Шиптонның немересі Зои Шиптон - танымал геолог.