Кіріспе

Қоссауырындар түрі

Қара жабайы (Anaxyrus exsul), сондай-ақ Иньо жабайы немесе Терең бұлақтар жабайы деп те аталады, Калифорния штатының Иньо округіндегі Терең бұлақтар аңғарындағы сирек кездесетін оазистерде ғана тіршілік ететін нағыз жабайы.

Сипаттама

Жабақтың қара терісі ақ және қоңыр дақтармен жабылған, ал омыртқасының ортасы басынан құйрыққа дейін ақ түсті жолақпен өтеді. Ересек жабалардың ұзындығы шамамен ... сантиметрге жетеді. Олар жылы айларда белсенді болып, туған бұлақтарының жанында жер астында қыстайды. Бұл түрлер секірмей, көбінесе қадам басады және судан көп алшақтап кетпейді. Еркек қара жабалардың дауыс қалталары болмайды, сондықтан олар ешқандай жарнамалық дыбыс шығармайды, бірақ басқа еркектердің маңында аумақтық белгі ретінде кішкентай шырылдаған дыбыс шығарады; бұл оның жақын туысы – батыс жабасына (Anaxyrus boreas) өте ұқсас.

Қорғау мәртебесі

Қара бақаның тіршілік ету ортасы салыстырмалы түрде сақталған, алайда ол әлі де осал түр болып саналады, себебі оның тіршілік ету ортасында көп болғанымен, қара бақаның таралған аймағы өте шектеулі. Мал жайылымы осы бақаның тіршілік ету ортасының көп бөлігінде жүз жылдан астам уақыттан бері жалғасып келеді. Жайылым, өсімдіктерді басқару және суару арқылы, әдетте сирек кездесетін ашық суда көбейетін бұл түр үшін қолайлы тіршілік ортасын арттыруға болады деп есептеледі. IUCN Қызыл тізімінде көрсетілгендей, 1990 немесе 1999 жылдары елеулі өзгерістер тіркелмеген, бірақ 2003 жылы зерттеушілер оны қайта тапты және қазіргі уақытта өсімдіктердің жағдайы тиісті деңгейде сақталған жерлерде жақсы өркендеп жатыр. 1977 жылы популяцияның саны 80 000-нан асып кеткені есептелді. Бақаның негізгі мекені – су арналары, суару каналдары және суық шөл даласымен қоршалған бұлақтардан ағып жатқан судың нәтижесінде пайда болған батпақтар (шөп, қамыс, биязы қамыс және су кресс). Ересек бақалар Калифорниядағы басқа бақа түрлеріне қарағанда суға жақынрақ болып келеді және ылғалды батпақтар мен көлдерде көбейеді. Қыс айларында бақалар кеміргіштердің илеулеріне немесе басқа да жасырыну орындарына тығылады. Қазіргі таңда, бұл түрге ешқандай күрделі қауіп төніп тұрған жоқ. Дегенмен, болашақта суару жүйелеріндегі өзгерістер немесе жер асты суларының деңгейіне әсер ететін басқа факторлар, жақсы ниетпен жасалған, бірақ ғылыми негізге сүйенбеген консервациялық шаралар қауіп тудыруы мүмкін. Қара бақалардың ересектері қысқа өсімдік жамылғысы бар және ағысы тез немесе тоқтап тұрған суға кедерісіз қол жеткізе алатын жерлерді ұнатады. 1973 жылғы Жойылып бара жатқан түрлер туралы заң (ESA) қабылдағаннан кейін, бұл түр ауыстыру заңнамасы бойынша қауіп төндіретін мәртебеге ие болуы ұсынылды және маңызды тіршілік ортасы белгіленді. Алайда, 1978 жылы ESA-ға енгізілген түзетулердің қабылдануымен бұл материалдар күшін жойды және ESA тізіміне енгізу ұсынысын бекітуге белгіленген мерзім 1980 жылы аяқталды. Қазіргі уақытта қара бақа тек Калифорния штаты деңгейінде "Толық қорғалған" және "Қауіп төндіретін" түрлер тізіміне енгізілген.