Кіріспе

Жектеу немесе наразылық білдіретін бет әлпеті

Еріннің бір бұрышын сәл көтерумен, сондай-ақ ерінді бүктеу немесе мұрынды жоғары көтерумен сипатталатын бет әлпеті – мысқыл. "Адам және жануарлардағы эмоциялардың білінуі" еңбегінде Чарльз Дарвин мысқылды "беттің бір жағындағы кәдімгі тісі ғана көрінетіндей етіп жоғарғы еріннің кері тартылуы" деп түсіндірген. Дарвин мысқылды адам емес жануарларда, әсіресе жыртқыштарда байқалатын ырылдауға байланыстырды.

Ауыздың бұрышы сәл артқа тартылады, сонымен бірге мұрынға параллель және жақын орналасқан бұлшықет жоғарғы еріннің сыртқы бөлігін көтереді және беттің осы жағындағы кәдімгі тісті көрсетеді. Бұл бұлшықеттің қысқаруы бетте айқын із жасайды және көздің астында, әсіресе ішкі бұрышында терең қырыстар пайда болады. Бұл қимыл ырылдаған иттің қимылына ұқсас; ал ит төбелесуге әзірленгенде көбінесе қарсыласына қараған жағына ғана ерінін көтереді. Мысқылдың – жек көрудің жалпыға ортақ білдірілуі екені және Дарвин оны бірінші болып байқағаны айтылады. Мысықтардың да мысқылдайтынын көруге болады, бірақ бұл, әдетте, Флехмен реакциясымен байланысты.

Танымал мәдениетте

"Тұманды биіктіктер" романында Эмили Бронте романның баяндаушысы, үй шаруасындағы Эллен Дин ("Нелли") басты кейіпкер Хитклифтің мінезін көрнектілеу үшін келемеңдеуді пайдаланды. Қорқыныш жанрындағы актер Винсент Прайс өзінің кейіпкерлерінің сөздерін өзіне тән келемеңдеумен жеткізді. Панк-рок музыканты Билли Айдол да өзінің танымал келемеңдеуімен белгілі. "Гарри Поттер" әңгімелерінде Драко Малфой және оның әкесі зұлым келемеңдеулерімен танымал, бұл кейіпкерлердің ақша, билік немесе әлеуметтік жағдайы төмен деп саналғандарға деген құқықтарын және жек көруін көрсетеді. Көптеген сарапшылар "American Idol" және "Britain's Got Talent" сияқты поп-мәдениеттегі төрешілер алқаларын өздерінің бақытсыз қатысушыларын үнемі келемеңдейтіндей бейнеледі. Канадтық "Ракундар" мультсериалының кейіпкері Сирил Снейрдің аты осы келемеңдеуден алынған. АҚШ-тың бұрынғы вице-президенті Дик Чейнидің саяси қарсыластары кейде оны оларға келемеңдеп қарағандай сезінген.