Кіріспе

Зайд порты (ميناء زايد) – Абу-Даби порттарына тиесілі, Біріккен Араб Әмірліктерінің Абу-Даби қаласына қызмет ететін терең сулы коммерциялық порт. 1968 жылы салынған Зайд порты Абу-Даби қаласының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Ол 1972 жылы ресми түрде ашылып, толыққанды жұмыс істеуге кірісті және Біріккен Араб Әмірліктерінің бұрынғы президенті шейх Зайд бин Сұлтан Әл Нахайянның құрметіне аталған. 2012 жылы Зайд портының контейнерлік жүктемелерін жаңа салынған 7,2 миллиард долларлық Халифа порты контейнерлік терминалына көшіру аяқталды.

География

Зайед порты 535 гектар аумақты алып жатыр және 6-дан 15 метрге дейінгі тереңдіктегі 21 жағалаудан тұрады, олардың жалпы ұзындығы 4,375 метрді құрайды. Бұл әмірліктің төрт маңызды портының бірі: қаланың Зайед порты жалпы жүк тасымалдау кемелері үшін қақпа ретінде сақталды, RORO (roll on/roll off) жүк тасымалы және халықаралық сәнді круиздік кемелер туризмінің жаңа бағыты болып дамып келеді; жақын орналасқан еркін порт кішкентай кемелерге, буксирлерге, баржалар мен сервистік кемелерге қызмет көрсетеді; Мусаффах порты Мусаффах индустриалды қалашығының орталық бөлігінде орналасқан; ал Тавеладағы жаңа, заманауи Халифа порты әмірліктің барлық контейнер тасымалын жүзеге асырады.

Тарих

Контейнерлік тасымалдың маңыздылығы артуына байланысты 1982 жылы Зайд портында жақсы жабдықталған контейнерлік терминал құрылды. 41 гектар аумақты алып жатқан терминалдың кез келген уақытта 15 000 TEU сақтау сыйымдылығы болды. Жалпы ұзындығы 931 метр және тереңдігі 15 метр болатын төрт терең сулы причалдар салынды. Причалдар 40 тонналық бес кранмен жабдықталды. Нәтижесінде, 1998 жылы Зайд портының өткізу көлемі 1997 жылмен салыстырғанда контейнер көлемінде 34%-ға, ал жалпы жүк көлемінде 25%-ға өсті. 1999 жылы 15 000 тонналық суық қойма пайдалануға берілгеннен кейін, порттың суытылған, салқындатылған және мұздатылған өнімдерді сақтау сыйымдылығы едәуір артты. Елорданың орталық орнынан тиімді пайдаланып, Зайд порты Әбу-Дабидің халықаралық саудасын дамытуға зор үлес қосты, эмираттағы сауданың негізгі қақпасы болды және Әбу-Дабидің 2030 жылға дейінгі экономикалық даму жоспарын іске асыруда маңызды рөл атқарды, бұл үкіметтің экономиканы әртараптандыруға бағытталған күш-жігері еді. Осы жоспар аясында Зайд портындағы барлық контейнерлік тасымал Абу-Даби Порттарының жаңадан салынған, 26,5 миллиард АД (7,2 миллиард АҚШ доллары) тұратын, Абу-Даби мен Дубай арасындағы Тавела ауданындағы Халифа портына көшірілді. 2012 жылдың қыркүйегінде Зайд портынан 100% TEU көлігі ауысқаннан кейін, осы жаңа, заманауи порттағы коммерциялық операциялар Біріккен Араб Әмірліктерінің Президенті шейх Халифа бин Заид Аль Нахайянның қатысуымен 2012 жылдың 12 желтоқсанында ресми түрде ашылды. Қазіргі таңда Зайд порты Әбу-Даби Порттарының портты ірі саяхалық кемелер терминалы ретінде қайта дамыту жоспарларының негізгі бағыты болып табылады. Әбу-Даби AIDA Cruises үшін маусымдық үй порты болып табылады, ал Celebrity Cruises 2014 жылдың желтоқсанында 2016 жылдың қарашасынан 2017 жылдың қаңтарына дейін Celebrity Constellation саяхалық кемесінің үй портын Әбу-Дабиде орналастыратынын хабарлады. 2014 жылы Зайд портында Red Bull Air Race әлем чемпионатының маусымы ашылды. Бұл Әбу-Дабиде өткен жетінші жарыс болды және 2005 жылдан бастап алты жыл қатарынан ашылу шарасын өткізген 2010 жылдан бері алғаш рет ұйымдастырылды.