Кіріспе

Камбоджалық ханшайым, саясаткер және биші (1943–2019)

Нородом Бупфа Деви (8 қаңтар 1943 – 18 қараша 2019) – Камбоджалық ханшайым, биші, Камбоджа Корольдік балетінің директоры, сенатор және Мәдениет және көркем өнер министрі. Ол Нордом Сиханук пен қайтыс болған Неак Монеанг Фат Канхолдың қызы, Принц Нородом Ранариддхтің үлкен әпкесі және Камбоджаның қазіргі королі Нородом Сихамонидің жартылай бауыры. Оның ресми атағы – «Патшалық Бике» Самдех Реч Ботрей Преа Реам Нородом Бупфа Деви.

Атауы

Бупфа Деви пали тіліндегі "пупфа" (បុប្ផា) сөзі "гүл" және "деви" (ទេវី) сөзі "құдай" мағынасын білдіреді. Бұл есім "Бофа Деви" немесе "Бофадеви" деп те жазылады.

Өмір және мансап

Бупфа Деви өзінің орта білімін Пномпендегі Лицей Преа Нородомта аяқтады. Жас ханшайым кезінде әжесі, патшайым Сисоват Коссамк, оны өмірінің басында биші болуға таңдады. 15 жасында Камбоджа Корольдік балетінің жетекші бишісі болды. 18 жасында ол прима-балерина атағын алды. Содан кейін ол Корольдік балеттің бас бишісі ретінде патшайым Коссамакпен бірге әлемді аралап, көпшілік алдында өнер көрсетті. Бұрын балет тек патшалар алдында, олардың әулеттік ата-бабаларын еске алу және құдайларды құрметтеу үшін ғана қойылған. Оның билеу өнеріне қызығушылығынан әкесі Нородом Сианук 1966 жылы оны өзінің алғашқы толық метражды "Апсара" фильміне түсірді. Бупфа Деви 1991–1993 жылдары Мәдениет және Көркемөнер министрінің орынбасары, 1993–1998 жылдары Мәдениет және Көркемөнер жөніндегі Корольдік Үкіметтің кеңесшісі, 1993–1997 жылдары Камбоджа Қызыл Крестінің вице-президенті, 2000 жылы Камбоджа Қытай қауымдастығының президенті және 1998–2004 жылдары Мәдениет және Көркемөнер министрі қызметін атқарды.