Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лаа ан дер Тая - Австриядағы Чехия шекарасына жақын орналасқан Төменгі Австрияның Мистельбах округінің қаласы. 2016 жылы тұрғындар саны 6 224 адам болды.
Laa an der Thaya is a town in the Mistelbach District of Lower Austria in Austria, near the Czech border. The population in 2016 was 6,224.
География
Қала Солтүстік Вайнвиертте, Тая өзені маңында, Оңтүстік Моравиямен шекарада орналасқан. Муниципальттік аумаққа Ханфтал, Котингнеузидл, Пернхофен, Унгерндорф және Вулцшофен кадастрлық қауымдастықтары кіреді.
The town is located in the northern Weinviertel region, near the Thaya river, directly at the border with South Moravia. The municipal area includes the cadastral communities of Hanfthal, Kottingneusiedl, Pernhofen, Ungerndorf, and Wulzeshofen.
Тарих
Тая өзенінің арғы жағындағы ордада қоныс 12 ғасырда, ал 1190 жылы Австрияның Бабенберг герцогтары иелікке алғанға дейін болған. Австрияның герцогы Леопольд VI шамамен 1230 жылы Лаа қаласын Богемия патшалығымен шекарадағы стратегиялық форпост ретінде орналастырды. Оның мұрагері Фредерик Соғысшы оны Богемиядағы жорықтарында әскери база ретінде қолданды, ақыры 1246 жылы шайқаста қаза тапты. Сент-Витус шіркеуінің құрылысы 1240 жылы басталды, ол қазіргі уақытта Төменгі Австриядағы ең үлкен роман стиліне тән шіркеу ғимараттарының бірі болып табылады. Лааның қала артықшылықтары Австрия жерлері Богемия королі Оттокар II-ге өткенде және 1281 жылы Габсбургтердің билеушісі Германия королі Рудольф I Марчфельд шайқасындағы жеңісінен кейін расталды. Дегенмен, қаладағы маңыздылығы төмендеді келесі онжылдықтарда, оны қиратты әскерлері маркграфы Джобст Моравия 1407 жылы және тағы да 1426 жылы гуситтер. Аңыз бойынша, кейінгі Папа Пий II (Энеа Сильвио Пиколомини) 1442 жылдан бастап Лаа шіркеуінде діни қызметкер болып жұмыс істеді, шын мәнінде ол Императорлық диетаның папалық легаты және император Фредерик III кеңесшісі болды. Лааның экономикасын жақсарту үшін 1454 жылы қала тұрғындарына сыра пісіру мәртебесі берілді. Отыз жылдық соғыс кезінде қала 1620 жылы Ақ тау шайқасына дейін Богемия әскерлері басып алды, кейіннен швед әскерлері Лааны қираған күйде қалдырды. Ол 1809 жылы Бесінші коалиция соғысы кезінде Наполеон жүріп өткен кезде тыныш округтік қала болып қалды. Алайда, Лааның дамуы 1869 жылы Австрияның астанасы Венаға темір жол байланысын ашумен, Моравиядағы Хевлин мен Брноға (Брунн) алып баратын Шығыс темір жолының тармақ желісімен ілгерілетілді. 1873 жылы Пулькау арқылы Зелерндорфқа дейінгі Венаның Зноймо темір жолымен байланыстыратын тағы бір тармақ ашылды. Лаа Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Бірінші Чехословакия Республикасының құрылуымен шекаралық қалаға айналды; Екінші дүниежүзілік соғыс соңында ол Еуропаны бөлетін "Темір пердемен" шектесті. 2005 жылдың маусым айында Лаа ан дер Таяның бұрынғы еврей азаматтарымен отбасылық байланысы бар АҚШ, Израиль және Еуропадан келген 250-ге жуық қала тұрғындары мен 80 қонақ мэр Фасспен бірге Лааның Аушвицте СС өлтірген 33 еврей отбасының мүшелеріне ескерткіш бағыштады. Бұл ескерткіш Австрияның еврейлерінің есіне арналған екінші ресми ескерткіш болды.
A settlement at a ford across the Thaya existed already in the 12th century, before the estates were acquired by the Babenberg dukes of Austria about 1190. Duke Leopold VI of Austria about 1230 had the walled town of Laa laid out as a strategic outpost at the border with the Kingdom of Bohemia in the north. His successor Duke Frederick the Warlike used it as a military base for his Bohemian campaigns, until he was finally killed in battle in 1246. The erection of the St Vitus parish church was begun about 1240, it is today one of the largest preserved Romanesque church buildings in Lower Austria. Laa's town privileges were confirmed when the Austrian lands had passed to King Ottokar II of Bohemia, and again in 1281 by the Habsburg ruler King Rudolph I of Germany after his victory in the Battle on the Marchfeld. Nevertheless, the town's significance decreased over the following decades, it was devastated by the troops of Margrave Jobst of Moravia in 1407 and again in 1426 by Hussite forces. According to legend, the later Pope Pius II (Enea Silvio Piccolomini) worked as a priest at the Laa parish church from 1442, actually he served as papal legate to the Imperial Diet and counsellor of Emperor Frederick III. To improve Laa's economy, the citizens were granted the privilege of brewing in 1454. During the Thirty Years' War, the town was first occupied by Bohemian troops until the 1620 Battle of White Mountain, later by Swedish forces, who left Laa in a desolate condition. It remained a sedate county town when Napoleon marched through in 1809 during the War of the Fifth Coalition. However, Laa's development was promoted by the opening of a railway connection to Austria's capital Vienna in 1869, with a branch line of the Eastern Railway which led on to Hevlín and Brno (Brünn) in Moravia. Another branch via Pulkau to Zellerndorf which connected to the Vienna Znojmo railway line opened in 1873. Laa again became a border town after World War I with the establishment of the First Czechoslovak Republic; at the end of World War II it bordered the "Iron Curtain" dividing Europe. In June 2005, about 250 townspeople and 80 visitors from the US, Israel and Europe with historical family links to former Jewish citizens of Laa an der Thaya assembled with Mayor Fass to dedicate a memorial to the members of 33 Jewish families of Laa murdered by the SS in Auschwitz. This memorial was only the second official memorial dedicated to the memory of Austria's Jews.